Ts 134/17

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-09-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały rady gminy oraz sama uchwała stanowią ostateczne rozstrzygnięcie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach obywatela w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, uprawniające do wniesienia skargi konstytucyjnej?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność aktu prawa miejscowego (uchwały rady gminy) nie ma charakteru indywidualnego rozstrzygnięcia odnoszącego się bezpośrednio do sfery praw lub wolności konkretnego podmiotu. Zatem taki wyrok nie spełnia przesłanki ostateczności wymaganej do wniesienia skargi konstytucyjnej. Ostatecznym rozstrzygnięciem jest decyzja organu administracji wydana na podstawie danej uchwały, wobec której przysługują środki odwoławcze, których wyczerpanie jest konieczne przed skierowaniem skargi do TK.
Stan faktyczny
Skarżący H.S. zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego uchwałę Rady Gminy Kadzidło oraz art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zarzucając im niezgodność z Konstytucją. Skarżący powoływał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzający nieważność tej uchwały. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że wyrok NSA nie jest ostatecznym rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie skarżącego. Skarżący wniósł zażalenie na tę odmowę, twierdząc, że decyzja Wójta wydana na podstawie uchwały stanowiła ostateczne rozstrzygnięcie, jednak nie wykazał wyczerpania drogi odwoławczej od tej decyzji.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 17 grudnia 2019 r. Pozycja 253 POSTANOWIENIE z dnia 18 września 2019 r. Sygn. akt Ts 134/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak  przewodniczący i sprawozdawca Julia Przyłębska Zbigniew Jędrzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 28 lutego 2018 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej H.S., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W sporządzonej przez radcę prawnego i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 czerwca 2017 r. (data nadania) skardze konstytucyjnej, H.S. (dalej: skarżący) zarzucił nie-zgodność § 1 pkt 1 lit. a uchwały Rady Gminy Kadzidło nr L/348/2014 z dnia 17 październi-ka 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2014 r. poz. 9851; dalej: uchwała Rady Gminy Kadzidło) oraz art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, ze zm.) z art. 2, art. 32 w związku z art. 84 oraz art. 168 Konstytu-cji, w zakresie, w jakim zezwala radzie gminy na dowolne różnicowanie stawki podatku od nieruchomości w oparciu o nie dość jasno sprecyzowane kryterium prowadzenia działalności gospodarczej. Postanowieniem z 28 lutego 2018 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał ustalił, że wskazany przez skarżącego wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), dotyczący oceny legalności uchwały Rady Gminy Kadzidło, nie spełnia cech ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach i prawach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Trybunał wskazał również, że wyrok NSA nie ma charakteru indywidualnego rozstrzygnięcia, które odnosi się bezpośrednio do sfery praw lub wolności skarżącego. Trybunał ustalił ponadto, że skarżący nie określił prawidłowo przepisu ustawy lub in-nego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach określonych w Konstytucji. Zaskarżone przepisy nie stanowiły normatywnej podstawy, lecz przedmiot rozstrzygnięć sądów administracyjnych. Trybunał wskazał, że dopiero uchwała Rady Gminy Kadziło jest podstawą do wszczynania indywidualnych postępowań administracyjnych, natomiast wyrok stwierdzający jej nieważ- OTK ZU B/2019 Ts 134/17 poz. 253 2 ność jest podstawą do wzruszenia, w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym, indywidualnych rozstrzygnięć wydanych na jej podsta-wie. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o nadanie skardze dalszego biegu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał rozpo-znaje zażalenie w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym. Celem rozpatrzenia zażalenia jest ustalenie, czy w wydanym postanowieniu Trybunał prawidłowo zidentyfikował przesłanki odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. 3. W odniesieniu do kwestii nierozstrzygania o konkretnych prawach i obowiązkach przez wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2017 r. (sygn. akt […], dalej: wyrok NSA) skarżący podnosi, że na podstawie uchwały Rady Gminy Kadzidło nr L/348/2014 z dnia 17 października 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2014 r. poz. 9851; dalej: uchwała) zostało wydane ostateczne rozstrzygnięcie w postaci decyzji Wójta Gminy Kadzidło z 22 stycznia 2015 r. (nr […], dalej: decyzja Wójta). Skarżący jednocześnie wskazuje, że zakwestionował uchwałę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po-nieważ nie dysponował innymi podstawami prawnymi, które pozwoliłyby mu na kwestiono-wanie decyzji podatkowej. Skarżący podkreśla, że naruszenie praw i obowiązków „odbyło się na gruncie zastosowania przepisu ustawy prawa podatkowego poprzez uchwalenie innego aktu normatywnego (uchwały rady gminy), który został tak skonstruowany, że skarżący jako jedyny stał się podmiotem podatku od nieruchomości należnego według stawki wyższej niż wszyscy inni mieszkańcy gminy”. Skarżący wskazuje, że istota jego sprawy nie sprowadza się do tego, czy wyczerpane zostały środki prawne do zaskarżania uchwały, lecz polega na ustaleniu czy doszło do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia, którego normatywną podstawą były przepisy zaskarżonej uchwały. 4. Trybunał podtrzymuje stanowisko wyrażane w zaskarżonym postanowieniu, że wy-roki wydane na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gmin-nym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594, ze zm.; dalej: u.s.g.) nie mają charakteru indywidualnych rozstrzygnięć odnoszących się bezpośrednio do sfery praw lub wolności określonego podmio-tu, nie rozstrzygają o konkretnych prawach lub wolnościach, ani też nie nakładają żadnych obowiązków. Przedmiotem skargi, o której mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest jedynie ocena legalności podejmowanych przez organy gminy uchwał w sprawie z zakresu administracji publicznej (akty prawa miejscowego). Wskazany przez skarżącego wyrok NSA nie spełnia więc cech ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zaś uchwała oraz art. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849, ze zm.) nie stanowiły jego normatywnej podstawy, lecz jedynie przedmiot rozstrzygnięcia. OTK ZU B/2019 Ts 134/17 poz. 253 3 5. Niezależnie od powyższego, Trybunał podkreśla, że uchwała, będąca przedmiotem kontroli w trybie art. 101 u.s.g., stanowi podstawę do wszczynania indywidualnych postępo-wań administracyjnych (zob. art. 207 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa; Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.). Dopiero decy-zja wydana w tym trybie mogłaby być uznana za indywidualne rozstrzygnięcie odnoszące się bezpośrednio do sfery praw lub wolności skarżącego. 6. Skarżący w zażaleniu wskazuje, że na podstawie uchwały zostało wydane „osta-teczne rozstrzygnięcie” w postaci decyzji Wójta. Jednocześnie podkreśla, że poza zaskarże-niem uchwały do sądu administracyjnego nie dysponował żadnym innym środkiem służącym do zakwestionowania decyzji podatkowej. Trybunał podnosi, że z uzasadnienia skargi konstytucyjnej wynika, że skarżący jako ostateczne rozstrzygniecie w swojej sprawie wskazał wyrok NSA, a nie decyzję Wójta. Nawet gdyby dopuścić możliwość zmiany przez skarżącego ostatecznego rozstrzygnięcia, które wskazuje w skardze konstytucyjnej, to – zgodnie z pouczeniem zawartym w przedmiotowej decyzji – skarżącemu przysługiwało prawo do wniesienia odwołania do Samorządowego Ko-legium Odwoławczego. Skarżący nie uwzględnił w skardze konstytucyjnej żadnych rozstrzy-gnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej względem wskazanej decyzji, co oznacza, że nie posiada ona cech ostatecznego orzeczenia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 32 w związku z art. 84 Konstytucji RPart. 168 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło