Ts 135/20

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 lutego 2022 r. Pozycja 42 POSTANOWIENIE z dnia 28 października 2021 r. Sygn. akt Ts 135/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.C. w sprawie zgodności: art. 3 ust. 1 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426) w związku z art. 19 ust. 2 Umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Hiszpanii o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie poda-tków od dochodu i majątku, podpisanej w Madrycie dnia 15 listopada 1979 r. (Dz. U. z 1982 r. Nr 17 poz. 127) z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 21 września 2020 r. (data nadania) J.C. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. W marcu 2017 r. skarżący złożył do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ) wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego doty-czącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania renty inwalidz-kiej uzyskiwanej z Hiszpanii przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce. Organ wy-dał 4 maja 2017 r. interpretację indywidualną (nr […]), w której uznał, że przedstawione we wniosku stanowisko skarżącego jest nieprawidłowe. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa skarżący złożył na po-wyższą interpretację skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. (dalej: WSA), żądając jej uchylenia. WSA oddalił skargę wyrokiem z 18 października 2017 r. (sygn. akt […]), w której podzielił stanowisko organu. Skarżący wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) ze skargą ka-sacyjną i zaskarżył w całości powyższy wyrok WSA. Skarga została oddalona wyrokiem NSA z 31 stycznia 2020 r. (sygn. akt […]; dalej: wyrok NSA). OTK ZU B/2022 Ts 135/20 poz. 42 2 2. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 19 października 2020 r. wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez doręczenie trzech kompletnych odpisów skargi z załącznikami, pod rygorem ujemnych skutków procesowych. W piśmie z 3 listopada 2020 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego we-zwania. Zarządzeniem z 15 kwietnia 2021 r. sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skar-żącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie jednego eg-zemplarza skargi z załącznikami oraz określenie, w jaki sposób kwestionowane przepisy na-ruszają wskazane w skardze wolności lub prawa skarżącego. W piśmie z 30 kwietnia 2021 r. skarżący odniósł się do zobowiązania. 3. Zdaniem skarżącego przez wydanie w jego sprawie wyroku NSA „naruszone zosta-ły (…) art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 i 2 Konstytucji (…) w ten sposób, iż skarżą-cemu opodatkowano podatkiem dochodowym od osób fizycznych rentę inwalidzką wypłaco-ną przez Hiszpanię, jako osobie zamieszkałej w Polsce, przy czym gdyby skarżący zamiesz-kiwał w Hiszpanii, renta ta nie byłaby opodatkowana” (s. 2 skargi). Skarżący, kwestionując istniejący w Polsce obowiązek opodatkowania renty wypłacanej mu przez Hiszpanię, a nie-podlegającej tam opodatkowaniu, łączy naruszenie zasady równości oraz zasady sprawiedli-wości społecznej z naruszeniem prawa do zabezpieczenia społecznego. Zaskarżone przepisy różnicują, jego zdaniem, sytuację obywateli Polski otrzymujących rentę inwalidzką z Hiszpa-nii na podstawie nieadekwatnego kryterium (miejsce zamieszkania) i skutkują zmniejszeniem świadczenia (opodatkowaniem renty) pobieranego przez obywateli mieszkających w Polsce. Taki stan rzeczy zmusza skarżącego do wyprowadzenia się z kraju i zamieszkania w Hiszpa-nii w celu uzyskiwania pełnego świadczenia. Zdaniem skarżącego „polskie instytucje finan-sowe” nie powinny mieć uprawnienia do odbierania mu dochodu, bowiem nie one przyznały to świadczenie. Zwrócił uwagę, że odszkodowanie w postaci renty otrzymanej na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, jest wolne od podatku dochodowego. Mając na uwadze, że otrzymywana przez skarżącego renta odpowiada celom oraz zakresowi wspomnianego odszkodowania, powinna – jego zdaniem – korzystać z takiego samego uprzywilejowania w zakresie zwolnienia od podatku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Warunkiem skuteczności skargi konstytucyjnej jest spełnienie wymagań wynikają-cych z Konstytucji oraz ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o prawach lub wolnościach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Innymi słowy przedmiotem zaskarżenia w skardze konstytucyjnej może być tylko taki prze-pis, który stanowił podstawę ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicz-nej. 2. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia przesłanek wa-runkujących jej merytoryczne rozpoznanie. Z art. 79 ust. 1 Konstytucji wyraźnie wynika, iż skarga konstytucyjna przysługuje tyl-ko w wypadku, gdy doszło do naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw przez wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia na podstawie przepisu, którego konstytucyjność została w niej OTK ZU B/2022 Ts 135/20 poz. 42 3 zakwestionowana. Orzeczenie przedstawione przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnię-cie w sprawie, które legło u podstaw wniesienia skargi, musi więc bezpośrednio prowadzić do naruszenia konstytucyjnej wolności lub konstytucyjnego prawa wskazanych w skardze jako wzorzec kontroli zaskarżonej regulacji. Naruszenie to musi mieć przy tym charakter konkret-ny i aktualny, a nie jedynie potencjalny (zob. np. postanowienia TK z: 15 grudnia 2009 r., Ts 189/09, OTK ZU nr 4/B/2010, poz. 292 oraz z 24 września 2013 r., Ts 244/12, OTK ZU nr IIB/SUP/2014, poz. 870). Z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowań to-czących się przed organem i sądami administracyjnymi była pisemna interpretacja dotycząca zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie podatnika. Rozstrzygnięcia wymaga zatem, czy interpretacja taka, wydana na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, ze zm.), jest orzecze-niem o prawach lub wolnościach albo o obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny przesądził w swoich orzeczeniach, że interpretacja indywidu-alna jest wykładnią prawa podatkowego. W procesie jej wydawania nie rozstrzyga się sprawy podatkowej, lecz jedynie wskazuje sposób stosowania przepisów prawa podatkowego odpo-wiednio do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku. Jednocześnie czynność organu podatkowego polegająca na udzieleniu interpretacji nie może doprowadzić ani do stworzenia obowiązku podatkowego, ani do jego zniesienia czy też ograniczenia (zob. postanowienie TK z 15 czerwca 2016 r., sygn. Ts 27/16, OTK ZU B/2016, poz. 420 oraz cytowane tam orzecz-nictwo – postanowienia TK z: 19 kwietnia 2011 r., sygn. Ts 190/10 i Ts 191/10, OTK ZU nr 3/B/2011, poz. 254 i 255; 9 maja 2011 r., sygn. Ts 308/10, OTK ZU nr 5/B/2011, poz. 382; 17 lutego 2012 r., sygn. Ts 177/11, OTK ZU nr 1/B/2013, poz. 60; 9 stycznia 2014 r., sygn. Ts 129/12, OTK ZU nr 1/B/2014, poz. 28; 15 stycznia 2014 r., sygn. Ts 248/12, OTK ZU nr 1/B/2014, poz. 38). W świetle powyższego stwierdzić należy, że dołączona do skargi konstytucyjnej inter-pretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej oraz utrzymujące ją w mocy orzeczenia sądów administracyjnych nie zostały oparte na podstawie kwestionowanych w skardze konstytucyjnej przepisów, lecz dotyczyły ich wykładni. Przepisy te nie miały za-stosowania przy rozstrzyganiu indywidualnej sprawy co do meritum i z tego względu nie mo-gą stanowić przedmiotu skargi konstytucyjnej. Ani interpretacja indywidualna, ani orzeczenia sądów nie mogą zostać uznane w rozpatrywanej sprawie za ostateczne – w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji – orzeczenie o wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego. Przed-stawiono w nich bowiem jedynie stanowisko w sprawie prawidłowości dokonanej przez skar-żącego wykładni zaskarżonej regulacji. Mając to na uwadze Trybunał stwierdza, że skarga konstytucyjna nie spełnia ustawo-wego wymogu w zakresie oznaczenia przedmiotu skargi, a usunięcie braku nie jest możliwe. Uzasadnia to, zgodnie z treścią art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, odmowę nadania skardze kon-stytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.