Ts 135/23

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-01-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którą decyzja organu pierwszej instancji jest decyzją ustalającą zobowiązanie podatkowe dla celów przedawnienia, a nie decyzja organu odwoławczego, narusza konstytucyjne zasady dwuinstancyjności, praworządności, równości, ochrony zaufania do państwa oraz prawo własności?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny postanowił nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że skarga spełnia wszystkie wymogi formalne i merytoryczne wymagane do wszczęcia postępowania. Trybunał uznał, że zarzuty skarżącego nie są oczywiście bezzasadne, a brak formalny został usunięty w terminie, co stanowi podstawę do przekazania sprawy do rozpoznania merytorycznego.
Stan faktyczny
Skarżący D.S. zaskarżył decyzję Burmistrza Miasta Z. z 2015 r. dotyczącą podatku od nieruchomości za rok 2013. Postępowanie odwoławcze przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym zakończyło się utrzymaniem decyzji w mocy w 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji, a Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok i oddalił skargi, uznając je za ostateczne rozstrzygnięcie. Skarżący wnosi o zbadanie zgodności przepisów dotyczących przedawnienia wymiaru podatku z Konstytucją RP, twierdząc, że naruszają one zasadę dwuinstancyjności i prawo własności.
Rozstrzygnięcie
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 maja 2025 r. Pozycja 143 POSTANOWIENIE z dnia 29 stycznia 2025 r. Sygn. akt Ts 135/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.S. o zbadanie zgodności: art. 21 § 1 pkt 2 w związku z art. 68 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) oraz art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31, ze zm.) rozumiane w ten sposób, że „nawet w przypadku zaskarżenia odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji, to decyzja organu pierwszej in-stancji, a nie decyzja organu odwoławczego, jest decyzją ustalającą zobowiąza-nie podatkowe, i tylko do wydania decyzji organu pierwszej instancji odnoszą się terminy przedawnienia z art. 68 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej” z: a) art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim „pozbawia-ją podatnika prawa do dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i załatwie-nia jego sprawy przez organ podatkowy, przepisy te naruszają chronioną kon-stytucyjnie zasadę dwuinstancyjności postępowania”, b) art. 2 w związku z art. 84 oraz art. 7 Konstytucji w zakresie, w jakim „organ drugiej instancji jest uprawniony do «doprecyzowania» czy «korygowania» zobowiązania podatkowego po upływie terminu przedawnienia wymiaru zo-bowiązania podatkowego, przepisy te naruszają zasadę praworządności”, c) art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim „podatnik nie ma możliwości określenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego – powstającego w drodze decyzji, w przeciwieństwie do podatników, których zobowiązanie powstaje z mocy prawa, przepisy te naruszają zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę równości”, d) art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 3 oraz w związku z art. 84, a także art. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim „nieograniczona w czasie możliwość osta-tecznego orzeczenia o zobowiązaniu podatkowym podatnika skutkuje możli-wością nieograniczonej żadnym terminem ingerencji w prawa majątkowe po-datnika, pozbawiając jednostkę możliwości swobodnego dysponowania jej własnością, przepisy te naruszają prawo własności skarżącego”, OTK ZU B/2025 Ts 135/23 poz. 143 2 p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 czerwca 2023 r. (data nadania) D.S. (dalej: skarżący), wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z 5 lutego 2015 r. (nr […]) Burmistrz Miasta Z. ustalił skarżącemu wymiar podatku od nieruchomości za rok 2013. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł od-wołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją 18 kwietnia 2019 r. (nr […]) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z 9 września 2020 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w punkcie pierwszym stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwo-ławczego i utrzymanej nią w mocy decyzji Burmistrza, zaś w punkcie drugim umorzył postę-powanie. Na powyższe orzeczenie zarówno organ jak i skarżący wnieśli skargi kasacyjne. Wskutek ich rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 listopada 2022 r. (sygn. akt […]) uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz oddalił skargi. Orzeczenie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego 15 marca 2023 r. i zostało wskazane jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 29 września 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 6 października 2023 r.) wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi przez doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 9 września 2020 r. (sygn. akt […]). Skarżący usunął brak w ustawowo przewidzianym terminie. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 10 czerwca 2024 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 18 czerwca 2024 r.) wezwano skarżącego do usunięcia bra-ków formalnych wniesionej skargi przez: 1) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt […]) w sprawie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2022 r. (sygn. akt […]) wraz z czterema kopiami; 2) wyja-śnienie, w jaki sposób zaskarżone przepisy, w zakresie wskazanym w petitum skargi konsty-tucyjnej, naruszają wolności lub prawa skarżącego, wraz z uzasadnieniem zarzutu niekonsty-tucyjności kwestionowanych przepisów, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (wraz z czterema kopiami). Pismem z 24 czerwca 2024 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania. W ocenie skarżącego kwestionowane przepisy naruszają zasadę dwuinstancyjności postępowania, prawo do równego traktowania, zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz prawo własności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me- OTK ZU B/2025 Ts 135/23 poz. 143 3 rytorycznego rozpoznania, ponieważ: a) została sporządzona przez radcę prawnego, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżą-cego w postępowaniu przed Trybunałem, b) wyczerpana została przysługująca skarżącemu droga prawna, ponieważ od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2022 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia, c) dochowany został, przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, trzymiesięczny termin wniesienia skargi, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie, w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało doręczone skarżącemu 15 marca 2023 r., a skargę konstytucyjną wniesiono do Trybu-nału Konstytucyjnego 14 czerwca 2023 r. (data nadania), d) określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), tj. art. 21 § 1 pkt 2 w związku z art. 68 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) oraz art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podat-kach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31, ze zm.) rozumiane w ten sposób, że „nawet w przypadku zaskarżenia odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji, to decyzja organu pierwszej instancji, a nie decyzja organu odwoławczego, jest decyzją ustalającą zobowiązanie podatkowe, i tylko do wydania decyzji organu pierwszej instancji odnoszą się terminy prze-dawnienia z art. 68 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej”, e) wskazano, które konstytucyjne wolności i prawa oraz w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), tj. art. 78, art. 2 w związku z art. 84 oraz art. 7; art. 2 w związku z art. 32 ust. 1; art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 3 oraz w związku z art. 84; art. 2 Konstytucji, f) przedstawiono uzasadnienie sformułowanych przez skarżącego zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). 3. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusu-walnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, sformułowa-ne zaś w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowiono jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 2 w związku z art. 84 oraz art. 7 Konstytucjiart. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucjiart. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 3 oraz w związku z art. 84 Konstytucjiart. 2 Konstytucji

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło