Ts 136/08

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-08-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy załącznik graficzny do rozporządzenia ministerialnego stanowi samodzielną podstawę normatywną dla skargi konstytucyjnej oraz czy przywołane przepisy Konstytucji gwarantują skarżącemu prawa podmiotowe w kontekście odmowy nadania skardze dalszego biegu?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że załącznik graficzny do rozporządzenia nie stanowi samodzielnego aktu normatywnego, którego treść można kwestionować w skardze konstytucyjnej bez odniesienia do przepisów ustawowych, na których opiera się zakres uprawnień (w tym przypadku Prawo o ruchu drogowym). Skarżący uchybił obowiązkowi prawidłowego określenia przedmiotu skargi. Ponadto, przywołane przez skarżącego przepisy Konstytucji (art. 2, art. 51 ust. 4, art. 87 ust. 1) nie gwarantują mu praw podmiotowych, które mogłyby zostać naruszone przez zaskarżony akt.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. wniósł skargę konstytucyjną, zarzucając rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 2001 r. w sprawie wzorów dokumentów uprawnień do kierowania pojazdami niezgodność z Konstytucją ze względu na graficzną ilustrację kategorii uprawnień. Trybunał odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na błędne wskazanie wzorców kontroli i brak praw podmiotowych. W trakcie rozpatrywania zażalenia na tę odmowę, Trybunał zawiesił postępowanie ze względu na podejrzenie podrobienia podpisu i pieczęci radcy prawnego w piśmie procesowym. Sąd karny prawomocnie uznał skarżącego za winnego użycia podrobionego dokumentu. Po zakończeniu postępowania karnego, Trybunał podjął zawieszone postępowanie i oddalił zażalenie.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 grudnia 2019 r. Pozycja 242 POSTANOWIENIE z dnia 27 sierpnia 2019 r. Sygn. akt Ts 136/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski – przewodniczący i sprawozdawca Jarosław Wyrembak Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 28 maja 2009 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: 1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 21 kwietnia 2008 r. (data nadania), uzupełnionej pismem procesowym z 12 września 2008 r., M.J. (dalej: skarżący) zarzucił, że rozporządzenie Mini-stra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 150, poz. 1679; akt uchylony z dniem 1 ma-ja 2004 r.; dalej: rozporządzenie) „w zakresie zastosowania graficznej ilustracji kategorii uprawnień do kierowania pojazdami” jest niezgodne z art. 2, art. 51 ust. 4 i art. 87 ust. 1 Kon-stytucji. Skarżący twierdzi, że rozporządzenie narusza wskazane przepisy ustawy zasadniczej, ponieważ zamieszczona w nim graficzna ilustracja kategorii uprawnień do kierowania pojaz-dami nie stanowi adekwatnego i wyczerpującego odzwierciedlenia faktycznie posiadanych uprawnień. Postanowieniem z 28 maja 2009 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 8 czer-wca 2009 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdziw-szy, że nie spełnia ona wymogów określonych w ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybuna-le Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.). Skarżący nie określił bowiem podstawy normatywnej ostatecznego orzeczenia, ponadto przywołane przez niego – jako podstawy skargi – postanowienia Konstytucji albo nie są źródłem przysłu-gujących mu praw podmiotowych, albo są nieadekwatne. W zażaleniu z 12 czerwca 2009 r., skierowanym do Trybunału 15 czerwca 2009 r. (da-ta nadania), skarżący dowodzi, że: 1) brakuje podstaw do kwestionowania prawidłowości poszczególnych uregulowań rozporządzenia, bowiem skarga dotyczy graficznego załącznika OTK ZU B/2019 Ts 136/08 poz. 242 2 do tego aktu prawnego; 2) elementy nienormatywne aktu prawnego stanowiące jego integral-ną część mogą „nieść prawa i obowiązki wskazane w przepisach merytorycznych aktu norma-tywnego”, dlatego załącznik do rozporządzenia stanowi w istocie normę prawną. Na etapie rozpatrywania zażalenia Trybunał nabrał wątpliwości co do autentyczności podpisu oraz pieczęci imiennej radcy prawnego G.K., widniejących pod pismem procesowym z 12 września 2008 r. Zaistniało wówczas uzasadnione podejrzenie popełnienia czynu zabro-nionego, określonego w art. 270 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (ówcześnie: Dz. U. Nr 88, poz. 553, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, ze zm.; dalej: k.k.), o czym Szef Biura Trybunału Konstytucyjnego zawiadomił Prokuraturę Rejonową w T. pi-smem z 17 sierpnia 2009 r. (znak: […]). W tym stanie rzeczy, postanowieniem z 9 marca 2010 r., Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 177 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cy-wilnego (ówcześnie: Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) w związku z art. 20 ustawy o TK z 1997 r. zawiesił postępowanie do czasu wydania roz-strzygnięcia o popełnieniu czynu zabronionego. Sąd Rejonowy w K. Wydział VIII Karny – wyrokiem z 11 kwietnia 2017 r. (sygn. akt […]), utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. VI Wydział Karny Odwoław-czy z 29 września 2017 r. (sygn. akt […]) – uznał M.J. za winnego m.in. tego, że w postępo-waniu przed Trybunałem Konstytucyjnym „w sprawie o sygn. akt […] użył jako autentyczne-go podrobionego dokumentu w postaci pisma procesowego skarżącego z dnia 12 września 2008 r., na którym uprzednio podrobiono podpis oraz pieczątkę radcy prawnego G.K., czym wyczerpał znamiona występku z art. 270 § 1 k.k.”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadza-jące ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074, ze zm.) do postę-powań przed Trybunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane skargą nie zostało zakończone do 3 stycznia 2017 r., tzn. dnia wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają jej przepisy. 2. W myśl art. 180 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowa-nia cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) w związku z art. 36 u.o.t.p. TK, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, Trybunał podejmuje zawieszone postępowanie z urzędu z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie. Sprawa, w związku z którą Trybunał zawiesił postępowanie, została zakoń-czona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z 29 września 2017 r. W tym stanie rzeczy konieczne stało się podjęcie zawieszonego przez Trybunał postępowania. 3. Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyj-nej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie roz-poznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawi-dłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. OTK ZU B/2019 Ts 136/08 poz. 242 3 3.1. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3.2. Jednym z powodów odmowy przekazania skargi do merytorycznej oceny było przywołanie przez skarżącego niewłaściwych przepisów ustawy zasadniczej, jako wzorców kontroli dla zakwestionowanego rozporządzenia. Trybunał zwrócił uwagę na to, że z wynika-jącej z art. 2 Konstytucji zasady poprawnej legislacji oraz określonego w art. 87 ust. 1 Kon-stytucji katalogu źródeł prawa nie wynikają dla skarżącego żadne prawa o charakterze pod-miotowym. Z kolei art. 51 ust. 4 Konstytucji jest w analizowanej sprawie nieadekwatny, gdyż sformułowany w skardze zarzut nie dotyczy „informacji” w rozumieniu tego przepisu ustawy zasadniczej. 3.3. W złożonym środku odwoławczym skarżący nie zakwestionował ustaleń Trybu-nału w tym zakresie. To zaś oznacza, że nie podważył on wskazanej w postanowieniu samo-istnej podstawy odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 3.4. Zarzuty sformułowane w zażaleniu w całości opierają się natomiast na twierdze-niu, jakoby objęcie skargą konstytucyjną załącznika do rozporządzenia było wystarczające, gdyż – jako integralna część tego aktu –jest on podstawą normatywną ostatecznego rozstrzy-gnięcia. Trybunał Konstytucyjny nie podziela tego poglądu. Raz jeszcze konieczne jest wyja-śnienie skarżącemu, że zgodnie z obowiązującym w dniu wniesienia skargi art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.), a obecnie z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK, skarżący jest zobowiązany do prawidłowego określenia przedmiotu skargi. Obowiązek ten wymaga odniesienia się do wszystkich regula-cji, które warunkują kształt zastosowanej w sprawie normy. Skarżący uchybił tej powinności. Pominął w rozważaniach, że zakres uprawnień kierujących pojazdami nie wynika samoistnie z zaskarżonej części aktu prawnego. W sprawie, w związku z którą wniósł skargę do Trybu-nału – na co trafnie zwrócił uwagę Trybunał w zaskarżonym postanowieniu – niezbędne było odwołanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (ówcześnie: Dz. U. Nr 98, poz. 602, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1260, ze zm.). Mając powyższe na względzie Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 51 ust. 4 Konstytucji RPart. 87 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło