Ts 138/16
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2018-02-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy Prawo budowlane dotyczące legalizacji samowoli budowlanej były podstawą prawną ostatecznego orzeczenia o prawach podmiotowych skarżących oraz czy zarzuty niekonstytucyjności są oczywiście bezzasadne w kontekcie zaniedbań skarżących w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia o prawach podmiotowych skarżących, ponieważ nie spełnili oni obowiązków nałożonych w postępowaniu legalizacyjnym. Zarzuty niekonstytucyjności pozostałych przepisów uznano za oczywiście bezzasadne, gdyż ingerencja w prawa podmiotowe wynikała z zaniedbań skarżących (niewypełnienie obowiązków, przedłożenie nieprawdziwego zgłoszenia), a nie z treści zaskarżonych przepisów. Skarga konstytucyjna nie może służyć do korygowania skutków własnych zaniedbań w postępowaniu administracyjnym.Stan faktyczny
Spółka z o.o. i osoba fizyczna W.D. wnieśli skargę konstytucyjną, zakwestionując zgodność wybranych przepisów ustawy Prawo budowlane z Konstytucją RP. Skarżący byli stronami postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej, w wyniku którego wydano nakaz rozbiórki obiektu. Obiekt ten został uznany za samowolę, ponieważ zgłoszenie dotyczyło innych budynków niż wybudowane. Skarżący nie wypełnili obowiązków nałożonych przez inspekcję nadzoru budowlanego, co uniemożliwiło legalizację, mimo późniejszego objęcia działki miejscowym planem zagospodarowania.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 marca 2018 r. Pozycja 40 POSTANOWIENIE z dnia 27 lutego 2018 r. Sygn. akt Ts 138/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz przewodniczący i sprawozdawca Jarosław Wyrembak Grzegorz Jędrejek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia Sp. z o.o. i W.D. na postanowienie Try-bunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 2017 r. o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 czerwca 2016 r. (data nadania) Sp. z o.o. i W.D. (dalej: skarżący) zakwestionowali zgodność art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a i b, art. 48 ust. 3 pkt 1 oraz art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ‒ Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.; dalej: prawo budowlane) w zakresie obejmującym słowo „obowiązującego” z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Kon-stytucji, a także z art. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 2 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 29 marca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał uznał, że art. 49 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia o prawach podmiotowych skarżących. Ponadto stwierdził, że zarzuty skarżących w pozostałym zakresie są oczywiście bezzasadne. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący nie zgodzili się ze stanowiskiem Trybunału. Zdaniem skarżących art. 49 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia o ich prawach. Skarżący uważają też, że do naruszenia ich praw podmiotowych doszło w wyniku uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania, w którym należąca do nich działka została objęta zakazem zabudowy, co uniemożliwiło legalizację samowoli budowlanej.
OTK ZU B/2018 Ts 138/16 poz. 40 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadza-jące ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Trybunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane analizowaną skargą nie zostało zakończone do 3 stycznia 2017 r., tzn. dnia wej-ścia w życie ustawy o TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy ustawy o TK. 2. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia za-żalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytu-cyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedze-niu niejawnym. Bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. 4. W pierwszej kolejności Trybunał podtrzymuje ocenę, zgodnie z którą art. 49 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego nie był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia o prawach pod-miotowych skarżących. Przepis ten umożliwia organowi nadzoru budowlanego prowadzenie postępowania legalizacyjnego w sytuacji, gdy inwestor spełni w wyznaczonym terminie obo-wiązki nałożone na niego postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 prawa bu-dowlanego. Skoro skarżący nie spełnili żadnych obowiązków, które zostały na nich nałożone w postępowaniu legalizacyjnym, to w ich sprawie nie mógł mieć (i nie miał, co wynika z tre-ści załączonych do skargi orzeczeń) zastosowania zaskarżony przepis. Dla powyższej oceny nie ma znaczenia podnoszona w zażaleniu okoliczność, że przepis ten stanowi z pozostałymi zaskarżonymi przepisami „logiczną całość, określając aktualnie obowiązujący kształt instytu-cji legalizacji samowoli budowlanej”. Zgodnie bowiem z art. 79 ust. 1 Konstytucji w skardze konstytucyjnej można kwestionować tylko te przepisy, które były podstawą prawną ostatecz-nego orzeczenia o prawach podmiotowych skarżącego. 5. Nie są zasadne także te argumenty przedstawione w zażaleniu, które zmierzają do podważenia oceny Trybunału o oczywistej bezzasadności zarzutu niekonstytucyjności art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz art. 48 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego. Trybunał zasadnie przyjął, że ingerencja w prawa podmiotowe skarżących nastąpiła nie z powodu treści zaskarżonych przepisów, lecz z powodu istotnych zaniedbań, których dopuścili się w toku postępowania poprzedzającego wniesienie skargi konstytucyjnej. Jak wynika z orzeczeń wydanych w sprawie skarżących, wybudowany przez nich obiekt został uznany za samowolę budowlaną, gdyż nie był on tym zamierzeniem budowlanym, do którego odnosiło się dokonane przez nich zgłoszenie. Zgłoszenie dotyczyło bowiem trzech podpiwni-czonych budynków gospodarczych, podczas gdy wybudowano budynek o konstrukcji monoli-tycznej. Skarżący pomimo wdrożenia wobec nich procedury legalizującej tę samowolę bu-dowlaną w toku całego postępowania nie podjęli żadnych działań, by wypełnić obowiązki nałożone na nich przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jak stwierdził w decyzji z sierpnia 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., orzeczenie
OTK ZU B/2018 Ts 138/16 poz. 40 3 nakazu rozbiórki było konieczne, bowiem skarżący zaniechali wypełnienia obowiązków nało-żonych na nich przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w postanowieniu z sierpnia 2009 r. Choć za nową okoliczność w sprawie uznał on objęcie działki, na której znajduje się samowola budowlana, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to podtrzymał ocenę, zgodnie z którą legalizacja samowoli nie była możliwa z uwagi na niewy-pełnienie przez skarżących obowiązków nałożonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skoro skarżący nie przedłożyli niezbędnych dokumentów na żadnym etapie postępowania legalizacyjnego, to nie można przyjąć, że w ich przypadku przyczyną niemoż-ności legalizacji było uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania. Kwestionując kon-stytucyjność art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a i b oraz art. 48 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego, skarżący w istocie zmierzają do uchylenia się od skutków tego, że nie przedłożyli w toku procedury legalizacyjnej niezbędnych dokumentów. Zasadnie zatem Trybunał uznał, że późniejsze uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie było przyczyną wyda-nia wobec skarżących nakazu rozbiórki. Skarga konstytucyjna jako subsydiarny środek ochrony praw podmiotowych nie może bowiem służyć korygowaniu zaniedbań, których do-puszczono się w postępowaniu służącemu merytorycznemu załatwieniu sprawy. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.
Powołane przepisy
art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 1 i 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło