Ts 14/19
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-06-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być wniesiona na podstawie orzeczeń sądów administracyjnych wydanych w postępowaniu o kontrolę legalności aktu prawa miejscowego, a nie w indywidualnej sprawie skarżącego, oraz czy skarga jest dopuszczalna, gdy nie wyczerpano drogi odwoławczej od decyzji administracyjnej.Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna może być wniesiona wyłącznie na podstawie orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej, który rozstrzygnął ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego. Orzeczenia wydane w postępowaniu o kontrolę legalności aktu prawa miejscowego nie rozstrzygają o konkretnych wolnościach lub prawach skarżącego w jego indywidualnej sprawie, lecz oceniają jedynie zgodność normy z prawem wyższym. Ponadto, skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, jeśli nie wyczerpano drogi prawnej, tj. jeśli skarżący nie wniósł skargi do sądu administracyjnego od decyzji administracyjnej, która stanowiła podstawę jego roszczeń.Stan faktyczny
Skarżący O.D. ubiegał się o przyznanie stypendium sportowego Województwa Lubelskiego, co zostało odrzucone decyzją Marszałka Województwa i SKO. Skarżący zakwestionował w skardze konstytucyjnej przepisy uchwały Sejmiku regulujące przyznawanie stypendiów, powołując się na wyroki NSA i WSA z 2018 r. wydane w postępowaniu o kontrolę legalności tej uchwały (wniesionym przez Prokuratora), a nie w jego indywidualnej sprawie. Trybunał stwierdził, że skarżący nie wniósł skargi do WSA od decyzji administracyjnej odmawiającej stypendium, tym samym nie wyczerpał drogi prawnej.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 marca 2023 r. Pozycja 51 POSTANOWIENIE z dnia 4 czerwca 2020 r. Sygn. akt Ts 14/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej O.D. w sprawie zgodności: § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1 pkt 1-5, § 6 ust. 3 pkt 1, § 12 ust. 1 pkt 1, § 16 ust. 1, § 14 ust. 1 pkt 1 i 2, § 17 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3 pkt 1, § 25 ust. 1 i 2 załącznika do uchwały Nr VI/55/11 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wy-sokości stypendiów sportowych i nagród Województwa Lubelskiego za osią-gnięte wyniki sportowe oraz wyróżnień dla osób wyróżniających się osiągnię-ciami w działalności sportowej (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 38, poz. 862) oraz art. 31 ust. 3 i art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. Nr 127 poz. 857, ze zm.) z art. 31 ust. 1 i 3 w związku z art. 47, art. 65 ust. 1, art. 73 i art. 68 ust. 5; art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 2, art. 7 i art. 73; art. 68 ust. 5 w związku z art. 1, art. 8 i art. 37 ust. 1; art. 7 w związku z art. 94; art. 63 w związku z art. 2, art. 7, art. 30, art. 37 ust. 1 i art. 171 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7 i art. 58 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-skiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 stycznia 2019 r. (data nadania) O.D. (dalej: skarżący), reprezentowany przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z urzędu, wystąpił z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z 13 maja 2011 r. (nr […]) Marszałek Województwa Lubelskiego w Lublinie odmówił przyznania skarżącemu stypendium sportowego Województwa Lubelskiego za osią-gnięte wyniki sportowe. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządo-wego Kolegium Odwoławczego z 15 lipca 2011 r. (nr […]). Wyrokiem z 21 września 2017 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Prokuratora Rejonowego w Lublinie na uchwałę Nr VI/55/11 Sej-miku Województwa Lubelskiego z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie zasad, trybu przyznawa-
OTK ZU B/2023 Ts 14 /19 poz. 51 2 nia i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych i nagród Województwa Lubelskiego za osiągnięte wyniki sportowe oraz wyróżnień dla osób wyróżniających się osią-gnięciami w działalności sportowej (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 38, poz. 862). Od powyższego orzeczenia skargi kasacyjne wywiedli prokurator i skarżący. Wyrokiem z 19 czerwca 2018 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił oba środki odwoławcze. Orzeczenie to, wskazane przez skarżącego jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zosta-ło mu doręczone 16 lipca 2018 r. W związku z tym orzeczeniem, skarżący wystąpił 23 lipca 2018 r. do Sądu Rejonowe-go w L. I Wydział Cywilny (dalej: Sąd Rejonowy) z wnioskiem o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej na uchwałę Sejmiku z 28 lute-go 2011 r. Postanowieniem z 2 października 2018 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy ustanowił dla skarżącego adwokata z urzędu. Pismem z 16 października 2018 r. (znak: […]) Okręgowa Ra-da Adwokacka w L. (dalej: ORA w L.) do sporządzenia skargi konstytucyjnej wyznaczyła adwokata S.S., natomiast pismem z 9 listopada 2018 r. (znak jw.) mecenasa R.M. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 października 2019 r. (dorę-czonym pełnomocnikowi skarżącego 22 października 2019 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: doręczenie odpisu lub poświad-czonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Sądu Rejonowego z 2 października 2018 r. (sygn. akt […]); wskazanie ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Kon-stytucji oraz udokumentowanie daty doręczenia go skarżącemu. Skarżący został także zobo-wiązany do określenia, które jego wolności i prawa – i w jaki sposób – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy. W piśmie z 29 października 2019 r. skarżący odniósł się do zarządzenia. Skarżący twierdzi, że zaskarżone przez niego przepisy naruszają: „wolność wyboru, wolność uprawiania sportu jako części kultury fizycznej, a tym samym ogólnie rozumiane i gwarantowane Konstytucją (…) wolność korzystania z dóbr kultury” (art. 31 ust. 1 i 3 w związku z art. 47, art. 58 ust. 1, art. 65 ust. 1, art. 73 i art. 68 ust. 5 Konstytucji); „prawo do życia wolnego od dyskryminacji” (art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 2, art. 7 i art. 73 Konsty-tucji); „prawo do równego traktowania” (art. 68 ust. 5 w związku z art. 1, art. 8 i art. 37 ust. 1 Konstytucji); „prawo do praworządności” (art. 7 w związku z art. 94 Konstytucji); „prawo do składania petycji, wniosków i skarg: (art. 63 w związku z art. 2, art. 7, art. 30, art. 37 ust. 1 i art. 171 ust. 1 i 2 Konstytucji), a także „wolność od dyskryminacji” (art. 32 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7 i art. 58 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w ustawie (tj. ustawie z dnia 30 li-stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), wnieść skargę konstytucyjną w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach określonych w Konstytucji. W odróżnieniu od wniosków kierowanych przez podmioty wskazane w art. 191 ust. 1 pkt 1-5 Konstytucji, skarga nie jest środkiem uruchamiania tzw. kontroli abstrakcyjnej, a więc realizowanej w oderwaniu od płaszczyzny stosowania kwe-stionowanych przepisów. Przedmiotem zaskarżenia w skardze konstytucyjnej może być tylko taki przepis, który zastosował sąd lub organ administracji publicznej, rozstrzygając ostatecznie indywidualną sprawę skarżącego.
OTK ZU B/2023 Ts 14 /19 poz. 51 3 2. Naruszenie swych konstytucyjnych wolności i praw skarżący łączy z wyrokiem Na-czelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2018 r. Przedmiotem tego orzeczenia, a także poprzedzającego go wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była ocena legalności aktu prawa miejscowego, tj. uchwały Nr 55/11/11 Sejmiku Województwa Lubelskiego z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie zasad, trybu przyznawania i pozbawiania oraz rodzajów i wysokości stypendiów sportowych i na-gród Województwa Lubelskiego za osiągnięte wyniki sportowe oraz wyróżnień dla osób wy-różniających się osiągnięciami w działalności sportowej (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 38, poz. 862; dalej: uchwała z 28 lutego 2011 r.). Orzeczenia te nie rozstrzygają o konkretnych wolnościach lub prawach skarżącego, jak również nie nakładają na niego żadnych obowiązków, które go-dziłyby w przysługujące mu wolności i prawa. Rozstrzygają jedynie o zgodności z obowiązu-jącym prawem (tj. ustawą z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie, obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1468, ze zm.) przepisów, których zastosowanie może dopiero prowadzić do ingerencji w te wolności i prawa (zob. postanowienie TK z 20 listopada 2019 r., sygn. Ts 106/18, OTK ZU B/2020, poz. 76 i wskazane tam orzeczenia). Należy także zauważyć, że orzeczenia te nie zostały wydane na podstawie zakwestio-nowanych w skardze przepisów uchwały z 28 lutego 2011 r. Przepisy tego aktu normatywne-go były bowiem przedmiotem oceny sądów administracyjnych, a nie podstawą ich orzekania. Brak orzeczenia spełniającego warunki określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji jest pod-stawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 3. Zaskarżone przez skarżącego przepisy uchwały z 28 lutego 2011 r. były natomiast podstawą prawną dołączonych do skargi konstytucyjnej decyzji Marszałka Województwa Lubelskiego z 13 maja 2011 r. oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 15 lipca 2011 r. Akty te ostatecznie rozstrzygają o odmowie przyznania skarżą-cemu stypendium sportowego. Skardze należy odmówić nadania dalszego biegu, ponieważ nie spełnia ona warunku wyczerpania drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Trybunał zwraca uwagę, że na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z powodu jej niezgodności z prawem przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Admini-stracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Skarżący nie skorzystał z przysługu-jącego mu uprawnienia, nie wykorzystał więc drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. W konsekwencji nie uzyskał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego na podstawie zakwestionowanych w skardze przepisów uchwały z 28 listopada 2011 r. Dołączone do skargi orzeczenia sądów administracyjnych – co już wskazano – nie zostały wydane w ramach skargi na decyzje administracyjne, lecz skargi na akt prawa miej-scowego. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 31 ust. 1 i 3 w związku z art. 47, art. 65 ust. 1, art. 73 i art. 68 ust. 5 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 2, art. 7 i art. 73 Konstytucji RPart. 68 ust. 5 w związku z art. 1, art. 8 i art. 37 ust. 1 Konstytucji RPart. 7 w związku z art. 94 Konstytucji RPart. 63 w związku z art. 2, art. 7, art. 30, art. 37 ust. 1 i art. 171 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 w związku z art. 2, art. 7 i art. 58 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło