Ts 140/19

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 kwietnia 2020 r. Pozycja 121 POSTANOWIENIE z dnia 15 stycznia 2020 r. Sygn. akt Ts 140/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.S. w sprawie zgodności: 1) art. 103 § 4 w związku z art. 103 § 6 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. poz. 177, ze zm.) w zakresie, w jakim „obowią-zek złożenia zawiadomienia o rozpoczęciu innej działalności ogranicza wolność słowa oraz twórczości artystycznej, a sprzeciw zgłoszony w odnie-sieniu do złożonego zawiadomienia wręcz pozbawia zawiadamiającego wolności słowa, wolności twórczości artystycznej oraz wolności nauczania” z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 73 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 103 § 6 ustawy, o której mowa w punkcie pierwszym w zakresie, w jakim „pozbawia zawiadamiającego możliwości odwołania od sprzeciwu zgłoszo-nego przez prokuratora, do którego skierowano zawiadomienie mimo, iż prze-słanki sprzeciwu, tj. uznanie, iż przedmiotowe zajęcie przeszkadza w pełnieniu obowiązków służbowych prokuratora, przynosi ujmę godności sprawowanego urzędu lub osłabia zaufanie do bezstronności prokuratora, są przesłankami nie-ostrymi, a sam sprzeciw opiera się wyłącznie na decyzji arbitralnej” z art. 45 ust. 1 w związku z art. 78 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 września 2019 r. (data nadania) W.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez adwokata ustanowionego z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Pismem z 8 stycznia 2019 r. skarżący (prokurator Prokuratury Generalnej w stanie spoczynku) wniósł do Prokuratora Krajowego zawiadomienie, że zamierza podjąć „działalność literacką w zakresie literatury sensacyjnej, literatury faktu oraz popularyzacji prawa – ze szczególnym uwzględnieniem Konstytucji RP”. OTK ZU B/2020 Ts 140/19 poz. 121 2 Pismem z 17 stycznia 2019 r. (nr […]) Dyrektor Biura Kadr Prokuratury Krajowej (dalej: Dyrektor Kadr PK) poinformował skarżącego, że „pomimo przychylności na taki rodzaj działalności, jej przedmiot został (…) tak szeroko zaproponowany, że nie można w tym zakresie zająć ostatecznego stanowiska”, wobec czego podjęcie przez Prokuratora Krajowego decyzji o sprzeciwie lub jego braku będzie możliwe „dopiero w momencie przedstawienia (…) szczegółowej informacji o każdej aktywności podjętej w ramach wskazanej wyżej działalności, w tym o charakterze i rodzaju zajęcia oraz przewidywanym czasie jego trwania”. Pismem z 31 stycznia 2019 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Dyrektora Kadr PK o zajęcie stanowiska dotyczącego zawiadomienia z 8 stycznia 2019 r., uznając pismo z 17 stycznia 2019 r. za przejaw cenzury prewencyjnej. Pismem z 18 lutego 2019 r. (nr jak wyżej) Dyrektor Kadr PK poinformował skarżącego o sprzeciwie zgłoszonym przez I Zastępcę Prokuratora Generalnego – Prokuratora Krajowego wobec zamiaru podjęcia działalności „polegającej na publikacji w formie książkowej lub prasowej bliżej niesprecyzowanych prac literackich i artykułów oraz ewentualnej przyszłej aktywności związanej z promocją takich publikacji”. Skarżący, 6 sierpnia 2019 r. wniósł od niego odwołanie. Pismem z 19 sierpnia 2019 r. (nr jak wyżej) Dyrektor Kadr PK pozostawił odwołanie skarżącego od sprzeciwu bez rozpoznania, z uwagi na fakt, że decyzja właściwego Prokuratora przełożonego nie podlega kontroli w drodze odwołania. Pismo to zostało wskazane jako ostateczne rozstrzygnięcie w ro-zumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Doręczone zostało ono skarżącemu 22 sierpnia 2019 r., zaś skargę konstytucyjną wniesiono do Trybunału 17 września 2019 r. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 6 listopada 2019 r. wezwano skarżącego do usunięcia, w terminie 7 dni, braków formalnych wniesionej skargi przez: 1) doręczenie oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa szczególnego upoważniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, z dokła-dnym wskazaniem sprawy, do której zostało udzielone wraz z czterema kopiami; 2) poinfor-mowanie, czy od ostatecznego rozstrzygnięcia wniesiono nadzwyczajny środek zaskarżenia. Pismem procesowym z 19 listopada 2019 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego ustosunkował się do wezwania w sprawie usunięcia braków formalnych skargi. Przesłał wymagane pełnomocnictwo szczególne oraz wskazał, że od ostatecznego rozstrzygnięcia nie wniesiono nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Przedmiotem zarzutów skargi uczyniono naruszenie – wskutek zastosowania kwestio-nowanych w skardze przepisów – konstytucyjnych wolności i praw skarżącego. Kwestiono-wanemu art. 103 § 4 w związku z art. 103 § 6 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (ówcześnie: Dz. U. poz. 177, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 740; dalej: u.p.p.) skarżący zarzuca naruszenie wolności wyrażania poglądów oraz rozpowszechniania informacji (art. 54 ust. 1 Konstytucji) w związku z naruszeniem zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji) oraz naruszenie prawa do wolności twórczości artystycznej (art. 73 Konstytucji) w związku z naruszeniem zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Natomiast kwestionowanemu art. 103 § 6 u.p.p. skarżący zarzucił naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu już w początkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być OTK ZU B/2020 Ts 140/19 poz. 121 3 przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do mery-torycznego rozpoznania albowiem: 1) skargę sporządził adwokat, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia tego środka prawnego, a także do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem; 2) skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od rozstrzygnięcia Dyrektora Kadr PK z 19 sierpnia 2019 r. (nr […]) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia; 3) dochowany został przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK trzymiesięczny termin wniesienia skargi, gdyż powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi 22 sier-pnia 2019 r., a skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 17 wrze-śnia 2019 r. (data nadania); 4) prawidłowo określony został przedmiot kontroli, tj. art. 103 § 4 w związku z art. 103 § 6 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (ówcześnie: Dz. U. poz. 177, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 740; dalej: u.p.p.) w zakresie, w jakim „obowiązek złożenia zawiadomienia o rozpoczęciu innej działalności ogranicza wolność słowa oraz twórczości artystycznej, a sprzeciw zgłoszony w odniesieniu do złożonego zawiadomienia wręcz pozbawia zawiadamiającego wolności słowa, wolności twórczości artystycznej oraz wolności nauczania” oraz art. 103 § 6 u.p.p. w zakresie, w jakim „pozbawia zawiadamiającego możliwości odwołania od sprzeciwu zgłoszonego przez prokuratora, do którego skierowano zawiadomienie mimo, iż przesłanki sprzeciwu, tj. uznanie, iż przedmiotowe zajęcie przeszkadza w pełnieniu obowiązków służbowych prokuratora, przynosi ujmę godności sprawowanego urzędu lub osłabia zaufanie do bezstronności prokuratora, są przesłankami nieostrymi, a sam sprzeciw opiera się wyłącznie na decyzji arbitralnej”, w związku z którym skarżący wniósł skargę do Trybunału; 5) skarżący prawidłowo wskazał, które przysługujące mu konstytucyjne prawa i w jaki sposób zostały – jego zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK) oraz uzasadnił sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK); 6) pismem procesowym z 19 listopada 2019 r. (data nadania) skarżący usunął w terminie braki formalne. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne (art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK), Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.