Ts 141/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 czerwca 2017 r. Pozycja 119 POSTANOWIENIE z dnia 20 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 141/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski – przewodniczący i sprawozdawca Leon Kieres Lech Morawski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 5 grudnia 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Sp. z o.o., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 czerwca 2016 r. (data nadania) Sp. z o.o. (dalej: skarżąca, spółka) zakwestionowała zgodność art. 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz.U.188.1840, ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca) z art. 2, art. 21 ust. 1 oraz z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skarżąca twierdzi, że zakwestionowane regulacje naruszają jej konstytucyjne prawo do ochrony prawa nabytego (w postaci prawa własności, jakim jest prawo do korzystania z nabytego prawa do zwolnienia podatkowego) oraz prawo do ochrony interesów w toku, a tym samym są niezgodne z powołanymi w skardze wzorcami kontroli. Postanowieniem z 5 grudnia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu. W uzasadnieniu postanowienia Trybunał zwrócił uwagę na to, że przedmiotem skargi konstytucyjnej jest prawo do zwolnienia podatkowego, które zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem trybunalskim nie ma charakteru prawa konstytu-cyjnego. Ponadto, zaskarżone przepisy nie mogą być przedmiotem skargi konstytucyjnej, gdyż nie były one podstawą rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej, z tego względu, że jako przepisy ustawy nowelizującej „skonsumowały się” z chwilą wejścia w życie ustawy zmienia-jącej. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca wskazała, że w skardze konstytucyjnej nie domagała się ochrony prawa do zwolnienia podatkowego, ale ochrony praw nabytych i intere-sów w toku. Przytoczyła również przykłady wyroków, które dotyczyły przepisów nowelizują-cych jako przedmiotu skargi konstytucyjnej, a sprawy zostały rozpoznane merytorycznie. OTK ZU B/2017 Ts 141/16 poz. 119 2 W konsekwencji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do merytorycznego rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try-bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy o TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy ustawy o TK. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyj-nej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 ustawy o TK). Trybunał bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznawania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przy-jętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Trybunał zwraca uwagę na to, że dokonując analizy zarzutów sformułowanych w skardze, nie może abstrahować od stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy i sądy orzekające w postępowaniu instancyjnym. Konieczność tej korelacji wy-nika z istoty konkretnej kontroli konstytucyjności prawa (postanowienie TK z 24 stycznia 2006 r., SK 44/05, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 12). Stąd w rozpatrywanej sprawie nie można pominąć tego, że istota zarzutów sformułowanych w skardze konstytucyjnej dotyczy możli-wości korzystania z prawa do zwolnienia podatkowego, nawet jeśli prawo to skarżąca wiąże w ochroną praw nabytych, czy interesów w toku. W odniesieniu do tych wartości konstytucyjnych poręczonych – jak wynika z ugrun-towanego orzecznictwa trybunalskiego – w art. 2 Konstytucji oraz nierozerwalnie związanych z zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa Trybunał przypomina, że nie oznaczają one nienaruszalności i niezmienności uregulowań, w tym zwłaszcza uregulowań korzystnych dla określonej kategorii podmiotów. Nie mają bowiem charakteru absolutnego, a w szczególności nie wynika z nich, że każdy adresat norm prawnych może zasadnie sądzić, że unormowanie jego praw i obowiązków nie ulegnie w przyszłości zmianie na jego nieko-rzyść (por. wyroki TK z: 25 listopada 1997 r., K 26/97, OTK ZU nr 5-6/1997, poz. 64 i 6 lip-ca 2004 r., P 14/03, OTK ZU 7A/2004, poz. 62). Odnosząc powyższe rozważania do problemu konstytucyjnego sformułowanego w rozpatrywanej skardze, Trybunał przypomina, że samo wprowadzenie przez ustawodawcę zwolnienia podatkowego nie jest zasadniczo równoznaczne z powstaniem swoistego „prawa do zwolnienia podatkowego”, skoro zgodnie z art. 84 Konstytucji każdy obywatel obowiąza-ny jest do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Z tych względów niezasadne jest traktowanie prawa do zwolnienia podatkowego jako prawa słusznie (niewadliwie) nabytego, którego ochrona gwarantowana jest przez zasadę demokratycznego państwa prawnego (zob. wyrok TK z 27 lutego 2002 r., K 47/01, OTK ZU OTK ZU B/2017 Ts 141/16 poz. 119 3 nr 1/A/2002, poz. 6, a także postanowienie z 14 lipca 2004 r., Ts 21/04, OTK ZU nr 1/B/2005, poz. 19). Wziąwszy powyższe okoliczności pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny podzielił ar-gumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu z 5 grudnia 2016 r. Trybunał i postano-wił jak w sentencji.