Ts 143/18

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-06-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy samo odwołanie się do art. 2 Konstytucji (zasada państwa prawnego) lub art. 32 Konstytucji (równość wobec prawa) bez wskazania konkretnego naruszonego prawa lub wolności konstytucyjnej o charakterze podmiotowym stanowi dopuszczalną podstawę skargi konstytucyjnej?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że skarżący nie wskazał, które jego konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone. Samodzielne powoływanie się na art. 2 Konstytucji lub art. 32 ust. 1 Konstytucji nie jest dopuszczalne jako samodzielna podstawa skargi, ponieważ są to zasady adresowane do ustawodawcy, a nie źródła praw podmiotowych jednostki. Skarga musi wskazywać konkretne naruszenie prawa lub wolności konstytucyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący L.K. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci z art. 2 i 32 Konstytucji. Przepis ten uzależniał prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od progu dochodowego (800 zł na osobę). Skarżący, którego dochód przekraczał ten próg, został pozbawiony świadczenia, co uważał za naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa. Postępowanie administracyjne i sądowe zakończyło się oddaleniem jego żądań.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 października 2020 r. Pozycja 306 POSTANOWIENIE z dnia 2 czerwca 2020 r. Sygn. akt Ts 143/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej L.K. w sprawie zgodności: art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowy-waniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851, ze zm.) w zakresie, w jakim uzależnia prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko od progu dochodowego, z art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 września 2018 r. (data nadania) L.K. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle nastę-pującego stanu faktycznego: Decyzją z 31 sierpnia 2016 r. (DRA […]) Prezydent Miasta K. (dalej: organ pierwszej instancji) odmówił – na podstawie art. 4, 5, 8, 10 oraz art. 18 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195) – przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego za okres 2016/2017 wnioskowanego na córkę Z.K. Organ usta-lił, że córka skarżącego jest pierwszym dzieckiem w rodzinie, a dochód rodziny w przelicze-niu na osobę przekracza kwotę 800 zł. W konsekwencji stwierdził, że skarżący nie spełnia warunków do przyznania mu wnioskowanego świadczenia. Decyzją z 24 października 2016 r. (SKO […]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z 28 czerwca 2017 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę skarżącego na decyzję SKO. Wyrokiem z 24 maja 2018 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego od powyższego orzeczenia. OTK ZU B/2020 Ts 143/18 poz. 306 2 2. Kwestionowany przepis – zdaniem skarżącego – uniemożliwia osobom posiadają-cym jedno dziecko uzyskanie świadczenia z uwagi na ustanowienie progu dochodowego, przez co w sposób nieproporcjonalny narusza zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę równości wobec prawa. Przepis ten przyznaje świadczenie części obywateli, odwołując się do biologicznych kryteriów selekcji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Jak stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji, skargę konstytucyjną może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Oznacza to, że warunkiem do-puszczalności skargi nie jest każde naruszenie Konstytucji, lecz tylko takie, które dotyczy wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), występu-jący ze skargą zobowiązany jest do wskazania, która jego konstytucyjna wolność lub które konstytucyjne prawo o charakterze podmiotowym i w jaki sposób zostały naruszone. 2. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego w przypadku analizowanej skargi powyższe wymogi nie zostały przez skarżącego spełnione ze względu na nieprawidłowe określenie przez niego podstawy skargi, tj. przepisów Konstytucji, które uczynił wzorcami kontroli kwe-stionowanego przepisu. Wskazany w skardze art. 2 Konstytucji nie jest samoistnym źródłem praw podmioto-wych jednostki, a przez to nie może być samodzielną podstawą kontroli w sprawach skargo-wych. W wydanym w pełnym składzie postanowieniu TK z 23 stycznia 2002 r. (sygn. Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zasady wy-nikające z art. 2 Konstytucji są adresowane przede wszystkim do ustawodawcy i wyznaczają sposób, w jaki powinny być normowane poszczególne dziedziny życia publicznego. Odwoła-nie się do tych zasad może mieć znaczenie tylko wtedy, gdy skarżący wskaże równocześnie wolność lub prawo podmiotowe, które mają swoje źródło w postanowieniach Konstytucji, a które doznały uszczerbku na skutek naruszenia powyższych zasad (zob. także postanowie-nia TK z: 19 grudnia 2001 r., sygn. SK 8/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 272 oraz 26 czerwca 2002 r., sygn. SK 1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53). Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, również samodzielnie ujęta za-sada równości wobec prawa statuowana w art. 32 ust. 1 Konstytucji nie jest dopuszczalnym wzorcem kontroli w postępowaniu inicjowanym skargą konstytucyjną (zob. np. postanowie-nie pełnego składu z 24 października 2001 r., sygn. SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225). Odwołanie się do tej zasady – jako podstawy skargi konstytucyjnej – jest możliwe dopiero wówczas, gdy skarżący doprecyzuje, w zakresie jakiego konkretnego prawa podmiotowego – znajdującego umocowanie w przepisach ustawy zasadniczej – doszło do niedozwolonego jej ograniczenia (postanowienie TK z 11 stycznia 2017 r., sygn. Ts 228/16, OTK ZU B/2017, poz. 35). W przypadku analizowanej skargi tego warunku nie spełniono. Mając na uwadze powyższe, Trybunał stwierdza, że skarżący nie wskazał, które kon-stytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, a w konsekwencji nie określił również spo-sobu ich naruszenia. Analizowana skarga nie spełnia zatem podstawowego wymogu wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK, co – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. OTK ZU B/2020 Ts 143/18 poz. 306 3 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło