Ts 145/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 12 kwietnia 2019 r. Pozycja 88 POSTANOWIENIE z dnia 20 lutego 2019 r. Sygn. akt Ts 145/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak – przewodniczący i sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 26 czerwca 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 lipca 2016 r. (data nadania) R.B. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że: – art. 541 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (ówcze-śnie: Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; obecnie; Dz. U. z 2018 r. poz. 1987; dalej: k.p.k.) w za-kresie, w jakim „Sąd Najwyższy opierając się na innym rozstrzygnięciu niż wyrok skazujący, wyłączającym możliwość sądowego stwierdzenia, czy doszło do popełnienia przestępstwa, ze względu na przedawnienie karalności, nie dąży do ustalenia stanu faktycznego i uprawdopo-dobnienia okoliczności popełnienia przestępstwa, będącego przesłanką wznowienia postępo-wania”, jest niezgodny z art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji; – art. 544 § 2 k.p.k. w zakresie, w jakim „dopuszcza nieograniczoną możliwość zmia-ny składu sądu przy rozpoznawaniu wniosku o wznowienie, co powoduje iż [s]karżący nie ma gwarancji, iż każdy z sędziów, w sposób pełny i rzetelny zapoznał się z aktami postępowania o wznowienie”, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji; – art. 546 k.p.k. w zakresie, w jakim „dopuszcza do wydania decyzji dotyczącej od-mowy zapoznania się przez sąd rozpoznający wniosek o wznowienie postępowania z aktami postępowań wskazanymi przez [s]karżącego, a co do których skarżący zaznaczył, iż nie miał dostępu do nich”, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji; – art. 547 § 1 k.p.k. w zakresie, w jakim narusza „prawo do skutecznego środka odwo-ławczego do właściwego organu państwowego”, jest niezgodny z art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji. OTK ZU B/2019 Ts 145/16 poz. 88 2 Postanowieniem z 26 czerwca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania bie-gu skardze konstytucyjnej. Na etapie wstępnego rozpoznania skargi Trybunał ustalił bowiem, że zarzut naruszenia art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji przez zaskarżony art. 541 k.p.k. polega w istocie na polemice z rozstrzygnięciem sądu wydanym w indywidual-nej sprawie skarżącego, czego analiza pozostaje poza zakresem właściwości Trybunału Kon-stytucyjnego. W odniesieniu do zarzutu niezgodności art. 544 § 2 k.p.k. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Trybunał ustalił, że skarżący nie wykazał, aby w jego sprawie zaistniały okoliczności, z któ-rymi wiąże niekonstytucyjność kwestionowanego przepisu. Oceniając zasadność zarzutu niezgodności art. 546 k.p.k. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 Konstytucji, Trybunał ustalił, że skarżący dąży do przeprowadzenia weryfika-cji podstaw rozstrzygnięcia wydanego przez sąd w jego sprawie, nie zaś zgodności powoła-nego przepisu k.p.k. ze wskazanym wzorcem konstytucyjnym. W odniesieniu zaś do zarzutu naruszenia art. 77 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji przez art. 547 § 1 k.p.k., Trybunał ustalił, że skarżący nie przekonał o niesłuszności utrwalo-nego poglądu, że do skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej niezbędne jest wyczerpa-nie drogi prawnej przez uzyskanie prawomocnego wyroku wydanego na podstawie kwestio-nowanego przepisu. Trybunał ustalił więc, że także w tym zakresie skarga przybrała charakter abstrakcyjny. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie w ustawowym terminie. Skar-żący podniósł zarzut naruszenia przez Trybunał: – art. 61 ust. 4 pkt 1-3 w związku z art. 59 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK), ze względu na bezzasadność odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu; – art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK ze względu na „brak wydania (…) postanowienia o nadaniu dalszego biegu skardze konstytucyjnej (…) w sytuacji wystąpienia przesłanek do nadania jej dalszego biegu i rozpoznania (…) z uwagi na oczywistą zasadność”. Zarządzeniem sędziego Trybunału z 6 września 2017 r., wydanym na podsta-wie art. 130 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks podstępowania cywilnego (ów-cześnie: Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) w związku z art. 36 u.o.t.p. TK, pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braku formalnego polegającego na braku podpisu pod zażaleniem oraz załączenia właściwej liczby odpisów. Pismem z 29 września 2017 r. pełnomocnik uzupełnił wskazany brak. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał rozpatruje zażalenie w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Celem rozpoznania zażalenia jest ustalenie, czy w zakwestionowanym posta-nowieniu Trybunał trafnie zidentyfikował przesłanki odmowy nadania skardze dalszego bie-gu. W wyniku rozpoznania zażalenia Trybunał ustalił, że zaskarżone postanowienie o od-mowie nadania skardze dalszego biegu wydane zostało w sposób prawidłowy oraz że zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ nie podważają przesłanek wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. OTK ZU B/2019 Ts 145/16 poz. 88 3 Ze względu na tożsamość argumentacji w zakresie odmowy nadania skardze dalszego biegu, Trybunał przeprowadził łącznie analizę zarzutów naruszenia art. 61 ust. 4 w związku z art. 59 ust. 1 pkt 2-4 oraz naruszenia art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK w odniesieniu do art. 541 k.p.k., art. 544 § 2 k.p.k. oraz art. 546 k.p.k. W ocenie Trybunału skarżący ograniczył się do powtórzenia w zażaleniu argumentacji zawartej pierwotnie w skardze konstytucyjnej. Nie odniósł się tym samym do ustaleń Trybu-nału, które legły u podstaw odmowy nadania skardze dalszego biegu. Skarżący sformułował ponadto zarzut, że „Trybunał Konstytucyjny nie rozpoznał w sposób prawidłowy naruszenia konstytucyjnych praw i wolności skarżącego”. Niemniej jednak, wyrażona w ten sposób kry-tyka postanowienia Trybunału nie została podbudowana przez skarżącego niezbędnym uza-sadnieniem. Trybunał przypomina, że istotą zażalenia na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu jest wskazanie argumentów podważających prawidłowość ustaleń poczynionych w kwestionowanym postanowieniu. Poglądy i oceny skarżącego wyrażane w tym zakresie w zażaleniu bez precyzyjnego uzasadnienia nie mogą zatem zostać uwzględ-nione. Istotną kwestią, w zakresie której skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Trybunału, jest brak wyczerpującego drogę prawną ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie art. 547 § 1 k.p.k. Skarżący podtrzymał w tym zakresie pierwotnie przedstawioną w skardze opinię, że nie można od niego oczekiwać wyczerpania nieistniejącej drogi prawnej. Trybunał wskazuje, że zarzut ten nie znajduje uzasadnienia w kontekście analizowanej skargi i pod-trzymuje w tym zakresie stanowisko wyrażone w zakwestionowanym postanowieniu. Zarów-no bowiem w skardze konstytucyjnej, jak i w analizowanym zażaleniu skarżący podniósł, że art. 547 § 1 k.p.k. wyłącza możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie, które w jego sprawie wydał Sąd Najwyższy 30 września 2015 r. o oddaleniu wniosku o wznowienie postę-powania (sygn. akt […]). Zarzut ten ma jednak charakter abstrakcyjny, ponieważ jak trafnie wskazał Trybunał, wyczerpanie drogi prawnej dla skutecznego wniesienia skargi konstytu-cyjnej w analizowanej sprawie oznaczałoby uzyskanie prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wolności lub praw skarżącego wydanego na podstawie skarżonego przepisu. Skarżący jako ostateczne rozstrzygnięcie uznaje tymczasem wskazane wyżej postanowienie Sądu Najwyższego. Tym niemniej nie zostało ono wydane na podstawie art. 547 § 1 k.p.k., lecz zostało wsparte na innych podstawach przesądzających o oddaleniu wniosku skarżącego o wznowienie postępowania. Trybunał zasadnie ustalił zatem, że w odniesieniu do tego zarzu-tu skarga konstytucyjna nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego zgodnie z art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK postanawia jak w sentencji.