Ts 145/19
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-03-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożony w sądzie niewłaściwym (Sąd Okręgowy zamiast Sądu Rejonowego) wstrzymuje bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wstrzymuje bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej wyłącznie wtedy, gdy został złożony w sądzie właściwym, czyli w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania skarżącego. Złożenie takiego wniosku w sądzie niewłaściwym (np. w sądzie, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie) nie wywołuje skutku wstrzymania biegu terminu, co prowadzi do odmowy nadania dalszego biegu skardze wniesionej po upływie tego terminu.Stan faktyczny
Skarżący J.C., odbywający karę pozbawienia wolności, złożył wniosek o warunkowe przedterminowe zwolnienie, który został oddalony przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny. Po doręczeniu postanowienia Sądu Apelacyjnego, skarżący złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi konstytucyjnej, ale uczynił to w Sądzie Okręgowym, a nie w Sądzie Rejonowym swojego miejsca zamieszkania. Skarga konstytucyjna została wniesiona po upływie ustawowego terminu, ponieważ wniosek o pełnomocnika złożony w niewłaściwym sądzie nie wstrzymał biegu tego terminu.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 6 lipca 2020 r. Pozycja 203 POSTANOWIENIE z dnia 12 marca 2020 r. Sygn. akt Ts 145/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.C. w sprawie zgodności: art. 77 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, ze zm.) w związku z art. 161 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 676, ze zm.) w zakresie, w jakim „pozostawiają do fakultatywnego zastosowania orzeczenie przez sąd w przedmiocie warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbywania reszty kary pozbawienia wolności, pomimo spełnienia przez skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności wszystkich warunków formalnych wynikających z zaskarżonych przepisów” oraz w zakresie, jakim „orzeczenie o warunkowym przedterminowym zwolnieniu z odbywania reszty kary pozbawienia wolności opiera się na opinii dyrektora zakładu karnego będącego organem wykonaw-czym aparatu wymiaru sprawiedliwości pozbawionym cech bezstronności i nie-zależności” z preambułą, art. 2, art. 5, art. 30, art. 31 ust. 1 i 3, art. 32, art. 37 ust. 1, art. 40, art. 41 ust. 1 i 4, art. 45 ust. 1, art. 47 oraz art. 7 w związku z art. 83 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 września 2019 r. (data nadania) J.C. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Skarżący, odbywający karę pozbawienia wolności w łącznym wymiarze 15 lat, wy-stąpił, na podstawie art. 77 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, ze zm.; dalej: k.k.), o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odby-wania reszty kary pozbawienia wolności. Postanowieniem z 5 października 2018 r. Sąd Okręgowy w G. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie Sądu Okręgowego), na podstawie art. 77 § 1 k.k., odmówił zwolnienia skar-
OTK ZU B/2020 Ts 145/19 poz. 203 2 żącego. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w G. z 19 listopada 2018 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie Sądu Apelacyjnego). 2. Zdaniem skarżącego, zakwestionowane w skardze przepisy naruszają m.in. wyni-kające z preambuły do Konstytucji prawo do: zachowania przyrodzonej godności człowieka, a także zaufania w prawo stanowione przez organy praworządnego państwa (art. 2 Konstytu-cji), jak też wolności i praw człowieka oraz obywatela oraz ochrony przyrodzonej i niezby-walnej godności (art. 30 Konstytucji). 3. W piśmie z 7 października 2019 r. (data nadania) skarżący załączył odpis postano-wienia Sądu Okręgowego oraz Sądu Apelacyjnego. 4. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 7 stycznia 2020 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez, po pierwsze, udokumentowa-nie daty: a) złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi konstytucyjnej, b) doręczenia adwokatowi T.S. rozstrzygnięcia Okręgowej Rady Adwokackiej w G. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu, po drugie, doręczenie oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu: a) pisma Okrę-gowej Rady Adwokackiej w G. z 2 sierpnia 2019 r. ([…]) oraz b) rozstrzygnięcia Okręgowej Rady Adwokackiej w G. o wyznaczeniu adwokata T.S. pełnomocnikiem z urzędu. Skarżący w piśmie z 20 stycznia 2020 r. (data nadania) ustosunkował się do powyż-szego wezwania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolno-ści i praw. Ma ona gwarantować, że obowiązujące w systemie prawa akty normatywne nie będą stanowiły źródła ich naruszeń. Jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od speł-nienia licznych przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepi-sów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK). 2. Trybunał stwierdza, że skarga została wniesiona po upływie terminu przewidziane-go w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w G. z 19 listopada 2018 r. (sygn. akt […]), wska-zane w skardze jako ostateczne rozstrzygnięcie, zostało doręczone skarżącemu 27 listopada 2018 r. Z uzasadnienia skargi oraz dokumentów dołączonych do pisma z 20 stycznia 2020 r. wynika, że skarżący złożył 31 grudnia 2018 r. wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzę-du celem wniesienia skargi konstytucyjnej. Adresatem powyższego wniosku był Sąd Okrę-gowy w G. Odnosząc się do powyższej okoliczności Trybunał przypomina, że stosownie do art. 44 ust. 3 u.o.t.p. TK złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi konstytucyjnej wstrzymuje bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyj-nej. Taki skutek wywołuje jednak wyłącznie wniosek złożony w sądzie rejonowym miejsca zamieszkania skarżącego, a więc w sądzie wskazanym w art. 44 ust. 2 u.o.t.p. TK. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożony w sądzie niewłaściwym, tj. Sądzie Okręgo-wym w G., nie wywołuje powyższym skutków. Należy przy tym podkreślić, że zawarte w art. 36 u.o.t.p. TK odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów ustawy z dnia 17 li-stopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej:
OTK ZU B/2020 Ts 145/19 poz. 203 3 k.p.c.) nie ma wpływu na określenie skutków złożenia wniosku o pomoc z urzędu do sądu niewłaściwego. Żaden przepis k.p.c. nie reguluje tego zagadnienia w sposób ogólny, nato-miast art. 369 § 3 k.p.c. dotyczy wyłącznie apelacji i nie może znaleźć zastosowania do po-stępowania skargowego przed Trybunałem (zob. postanowienia TK z 11 września 2014 r., sygn. Ts 96/14, OTK ZU B/2016, poz. 7 oraz z 24 lutego 2015 r., sygn. Ts 375/14, OTK ZU nr 4/B/2015, poz. 426). Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, co wynika z dokumentów dołączo-nych do pisma skarżącego z 20 stycznia 2020 r., został przekazany do sądu właściwego – tj. Sądu Rejonowego w S. – nie wcześniej niż 30 maja 2019 r. (data pisma, do którego do-łączono akta sprawy dotyczące wniosku). Tymczasem termin do wniesienia skargi konstytu-cyjnej upłynął 27 lutego 2019 r., co oznacza, że przekazanie wniosku o ustanowienie pełno-mocnika z urzędu po tej dacie nie mogło mieć wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło