Ts 146/18

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 kwietnia 2023 r. Pozycja 89 POSTANOWIENIE z dnia 24 stycznia 2023 r. Sygn. akt Ts 146/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.W. w sprawie zgodności: 1) art. 130 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 130 § 1 i 2 oraz art. 4246 § 3 ustawy wymienionej w punkcie 1 z art. 77 Konstytucji; 3) art. 108 ustawy wymienionej w punkcie 1 z art. 2 i art. 190 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 26 września 2018 r. (data nadania) W.W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wybo-ru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. 25 lipca 2017 r. skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w G. (dalej: Sąd Apelacyjny) z 11 październi-ka 2012 r. (sygn. akt […]). Pismem z 3 sierpnia 2017 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny zobowiązał skarżącego do uiszczenia opłaty od skargi w wysokości 18 189 zł. W związku z tym skarżący 11 sierpnia 2017 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z 22 sierpnia 2017 r. Sąd Apelacyjny (sygn. akt jw.) zwolnił skarżą-cego od ponad 1/3 opłaty stosunkowej od skargi, tj. ponad kwotę 6 063 zł. Skarżący pismem z 7 września 2017 r. (sygn. akt jw.) wniósł o odroczenie terminu płatności wpisu sądowego do czasu zakończenia postępowania. Sąd Apelacyjny zarządzeniem z 27 września 2017 r. (sygn. akt jw.) wskazał na brak uiszczenia opłaty i zarządził zwrot skargi o wznowienie postępowania. Skarżący wniósł 11 października 2017 r. zażalenie na powyższe zarządzenie wraz z wnioskiem o przywróce-nie terminu do uiszczenia opłaty sądowej. OTK ZU B/2023 Ts 146/18 poz. 89 2 Postanowieniem z 15 listopada 2017 r. (sygn. akt jw.) Sąd Apelacyjny odrzucił zaża-lenie oraz wniosek o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zakwestionowane zarządzenie nie należy do kategorii rozstrzygnięć wskazanych w art.3941 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) i dlatego złożone zażalenie jest niedopuszczalne. Odnosząc się natomiast do wniosku o przywrócenie terminu stwierdził, że może on dotyczyć wyłącznie czynności procesowych, do których nie zalicza się uiszczenia opłaty. Zażalenie skarżącego na to roz-strzygnięcie zostało odrzucone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z 19 lipca 2018 r. (sygn. akt jw.). W uzasadnieniu wskazano, że zażalenie jest niedopuszczalne, a ponadto zostało wniesione z przekroczeniem terminu. Równolegle, 11 grudnia 2017 r., skarżący ponownie złożył skargę o wznowienie po-stępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z 11 października 2012 r. (sygn. akt […]). Postanowieniem z 30 stycznia 2018 r. Sąd Apelacyjny (sygn. akt […]) zwolnił skar-żącego ponad 1/3 opłaty stosunkowej od skargi o wznowienie postępowania, tj. ponad kwotę 6 063 zł. Pismem Sądu Apelacyjnego z 31 stycznia 2017 r. (sygn. jw.) skarżący został we-zwany do uiszczenia opłaty od skargi w wysokości 6 063 zł. Sąd Apelacyjny postanowieniem z 27 lutego 2018 r. (sygn. akt jw.) odrzucił skargę o wznowienie postępowania. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł 19 marca 2018 r. zażalenie. Pismem z 26 marca 2018 r. (sygn. akt jw.) Sąd Apelacyjny zobowiązał pełnomoc-nika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez uiszczenie opłaty na kwotę 3 638 zł. Postanowieniem z 25 kwietnia 2018 r. (sygn. akt jw.) Sąd Apelacyjny odrzucił zaża-lenie na postanowienie z 27 lutego 2018 r., wskazując na brak uiszczenia opłaty od zażalenia. 2. Zarządzeniem sędziego Trybunału z 18 września 2019 r. skarżący został wezwany, na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępo-wania przed Trybunałem Konstytucyjnym (ówcześnie: Dz. U. poz. 2072, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez wyjaśnienie, które z powołanych w skardze konstytucyjnej orzeczeń wskazuje jako ostatecz-ne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz doręczenie: oryginału lub poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu i czterech kopii pełnomocnictwa szczególnego do sporządze-nia i wniesienia skargi konstytucyjnej, a także do reprezentowania skarżącego w postępowa-niu przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz dokumentu poświadczającego datę doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia. 3. W piśmie z 8 października 2019 r. (data nadania) skarżący jako ostateczne roz-strzygnięcie w jego sprawie wskazał postanowienie Sądu Apelacyjnego z 19 lipca 2018 r. (sygn. akt […]). Wyjaśnił ponadto, że wskazane orzeczenie zostało mu doręczone 25 lipca 2018 r. oraz że nie miał świadomości, że „wydanie przez pocztę dokumentu poświadczające-go datę doręczenia jest niezbędne do złożenia skargi konstytucyjnej”. Do pisma dołączono pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej, a także do reprezentowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. 4. Zdaniem skarżącego, będąc słabszą stroną procesu, pokrzywdzoną przez praco-dawcę, który bezprawnie zwolnił go z pracy w okresie ochronnym, został on pozbawiony przez Sąd Apelacyjny odszkodowania i odprawy emerytalnej, a finalnie również prawa do rozpatrzenia jego skargi o wznowienie postępowania, co stoi w sprzeczności z art. 45 ust. 1 ust. 1 Konstytucji. W ocenie skarżącego Sąd Apelacyjny nie tylko zignorował obowiązujące prawo, ale również wyrok Trybunału Konstytucyjnego, naruszając przy tym art. 190 ust. 1 OTK ZU B/2023 Ts 146/18 poz. 89 3 Konstytucji. Skarżący podkreślił, że brak respektowania wyroków Trybunału osłabia zaufa-nie do sądu, co wiąże się również z naruszeniem art. 2 Konstytucji. W związku z powyż-szym, jak podniósł skarżący, został on również pozbawiony prawa do wynagrodzenia szko-dy, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicz-nej (art. 77 Konstytucji). Niezależnie od powyższego skarżący wskazał na „patologiczny, sprzeczny z demokra-tycznym państwem prawnym i zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji) oraz z prawem do sądu (art. 45 ust. 1) system orzecznictwa sądów pracy w odniesieniu do pracow-ników będących pod szczególną ochroną stosunku pracy w związku z ignorancją przez sądy pracy przepisów art. 97 ustawy o kosztach w zw. z art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c.” (s. 8 skargi). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolno-ści lub praw. Powinna ona spełniać przesłanki jej dopuszczalności, które zostały określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowane w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organi-zacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może zostać wnie-siona do Trybunału Konstytucyjnego dopiero po wyczerpaniu drogi prawnej, w terminie trzech miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono: – art. 108 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) o następującej treści: „§ 1. Sąd rozstrzyga o kosztach w każdym orzeczeniu kończącym sprawę w instancji. Sąd może jednak rozstrzygnąć jedynie o zasadach poniesienia przez strony kosztów procesu, pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu; w tej sytuacji, po upra-womocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, referendarz sądowy w są-dzie pierwszej instancji wydaje postanowienie, w którym dokonuje szczegółowego wylicze-nia kosztów obciążających strony”; „§ 2. Sąd drugiej instancji, uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę są-dowi pierwszej instancji do rozpoznania, pozostawia temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej”; – art. 130 § 1 i 2 k.p.c. o następującej treści: „§ 1. Jeżeli pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nieza-chowania warunków formalnych lub jeżeli od pisma nie uiszczono należnej opłaty, przewod-niczący wzywa stronę, pod rygorem zwrócenia pisma, do poprawienia, uzupełnienia lub opła-cenia go w terminie tygodniowym. Mylne oznaczenie pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym”; „§ 2. Po bezskutecznym upływie terminu przewodniczący zwraca pismo stronie. Pi-smo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma pro-cesowego do sądu”; – art. 4246 § 3 k.p.c., o następującej treści: „§ 3. Skargę nieopłaconą, skargę wniesioną z naruszeniem art. 871 § 1 oraz skargę, której braków strona nie usunęła w terminie, sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym”. 3. Trybunał stwierdza, że skarga konstytucyjna spełnia przesłanki warunkujące prze-kazanie jej do rozpoznania merytorycznego, gdyż: OTK ZU B/2023 Ts 146/18 poz. 89 4 1) została sporządzona przez radcę prawnego (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK); 2) skarżący: a) wyczerpał przysługującą mu drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), albowiem po-stanowienie Sądu Apelacyjnego w G. z 19 lipca 2018 r. (sygn. akt […]) jest prawomocne i nie przysługują od niego żadne zwykłe środki zaskarżenia, b) dochował terminu wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), c) prawidłowo określił przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), wskazując, które konstytucyjne prawa i wolności i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK) oraz przedstawił w tym zakresie stosowne uzasadnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). 4. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusu-walnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, zaś sformu-łowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.