Ts 146/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 kwietnia 2023 r. Pozycja 90 POSTANOWIENIE z dnia 19 stycznia 2023 r. Sygn. akt Ts 146/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej […] Sp. z o.o. z siedzibą w B. o zbadanie zgodności: art. 31 ust. 1 oraz art. 34 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2019 r. poz. 2204) w zakresie, w jakim: a) „przekształcenie przedsiębiorcy w spółkę kapitałową na podstawie art. 551 § 1 w zw. oraz przejście – na podstawie art. 5842 § 1 [Kodeksu spółek han-dlowych] – ogółu praw i obowiązków przedsiębiorcy związanych z jego przedsiębiorstwem na spółkę w ramach sukcesji uniwersalnej, potwierdzone konstytutywnym wpisem spółki przekształconej do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego na podstawie prawomocnego postanowienia sądu nie stanowi udokumentowanego zdarzenia będącego podstawą do do-konania wpisu do księgi wieczystej”, b) „dokumenty sporządzone na podstawie art. 5841-58413 [Kodeksu spółek handlowych] (zawierające katalog zamknięty tych dokumentów) nie są wy-starczające do wykazania następstwa po osobie wpisanej jako właściciel nieruchomości wykorzystywanej w działalności gospodarczej przez przed-siębiorcę w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa” – z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: 1) podjąć zawieszone postępowanie, 2) umorzyć postępowanie, 3) oddalić wniosek o zwrot kosztów. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 maja 2021 r. (data nadania) […] Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełno-mocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przedstawionym w komparycji niniejszego posta- OTK ZU B/2023 Ts 146/21 poz. 90 2 nowienia. Skarżąca wniosła również o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastęp-stwa procesowego według norm przepisanych. Z uwagi na wniesienie przez skarżącą do Sądu Najwyższego skargi kasacyjnej od orzeczenia wskazanego jako ostateczne w sprawie, Trybunał postanowieniem z 9 lutego 2022 r. zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej. Pismem z 9 sierpnia 2022 r. (data nadania) skarżąca wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania, a także cofnęła skargę konstytucyjną i wniosła o umorzenie niniejszego postę-powania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępo-wania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) w związku z art. 180 § 1 pkt 4 in fine ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo-wania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) postępowanie w sprawie wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej należy podjąć z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawiesze-nia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie bądź przedtem, sto-sownie do okoliczności. Mając na uwadze powyższe, postanowiono jak w punkcie 1 sentencji. 2. W myśl art. 56 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK do rozpoczęcia rozprawy skarżący może wy-cofać skargę konstytucyjną, natomiast stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK cofnięcie skargi konstytucyjnej powoduje konieczność umorzenia postępowania (zob. np. postanowie-nie TK z 16 czerwca 2020 r., sygn. SK 27/20, OTK ZU A/2020, poz. 24) również wówczas, gdy do cofnięcia dojdzie na etapie wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej (zob. np. po-stanowienia TK z: 29 lutego 2016 r., sygn. Ts 254/14, OTK ZU B/2016, poz. 144; 28 czerwca 2017 r., sygn. Ts 35/17, OTK ZU B/2017, poz. 136; 3 października 2019 r., sygn. Ts 108/18, OTK ZU B/2020, poz. 25; 11 maja 2022 r., sygn. Ts 252/21, OTK ZU B/2022, poz. 171). Trybunał w swoim orzecznictwie wyjaśniał bowiem, że prawo do cofnięcia skargi konstytu-cyjnej przed rozpoczęciem rozprawy mieści się w granicach swobodnego uznania skarżącego i stanowi odzwierciedlenie zasady dyspozycyjności, na której opiera się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym (zob. np. postanowienia TK z: 4 marca 1999 r., sygn. SK 16/98, OTK ZU nr 2/1999, poz. 26; 7 lipca 2011 r., sygn. Ts 207/09, OTK ZU nr 4/B/2011, poz. 301; 6 sierpnia 2012 r., sygn. Ts 146/12, OTK ZU nr 4/B/2012, poz. 387; 1 lipca 2015 r., sygn. Ts 248/14, OTK ZU nr 4/B/2015, poz. 387; 13 marca 2018 r., sygn. Ts 217/17, OTK ZU B/2018, poz. 79; 6 lutego 2019 r., sygn. Ts 30/18, OTK ZU B/2019, poz. 75). Mając na uwadze powyższe, postanowiono jak w punkcie 2 sentencji. 3. Stosownie do art. 54 ust. 2 u.o.t.p.TK w przypadku wyroku uwzględniającego skar-gę konstytucyjną, Trybunał orzeka, w drodze postanowienia, na rzecz wnoszącego skargę zwrot kosztów postępowania przed Trybunałem od organu, który wydał akt normatywny bę-dący przedmiotem skargi (zdanie pierwsze). W uzasadnionych przypadkach Trybunał może orzec zwrot kosztów postępowania przed Trybunałem również wówczas, gdy nie uwzględnił skargi (zdanie drugie). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego zwrot kosztów po-stępowania w sytuacji nieuwzględnienia skargi konstytucyjnej ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady ogólnej. Oznacza to, że pojęcie „uzasadnionego przypadku” musi być OTK ZU B/2023 Ts 146/21 poz. 90 3 interpretowane ściśle i nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Określając okoliczności, które można zaliczyć do katalogu „uzasadnionego przypadku”, winno się brać pod uwagę – z jednej strony – charakter postępowania w sprawie skargi konstytucyjnej, która jest nie tylko środkiem ochrony indywidualnych wolności i praw, lecz także środkiem ochrony Konstytucji, a z drugiej strony – konkretną sytuację podmiotu wnoszącego skargę (por. np. postanowienia TK z: 27 czerwca 2006 r., sygn. SK 35/04, OTK ZU nr 6/A/2006, poz. 74 oraz 19 grudnia 2012 r., sygn. SK 34/09, OTK ZU nr 11/A/2012, poz. 144). Trybunał Konstytucyjny, rozpatrując wniosek w niniejszej sprawie, nie znajduje pod-staw do uznania, że zachodzi „uzasadniony przypadek”, który przemawiałby za zasądzeniem na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W związku z powyższym postanowiono jak w punkcie 3 sentencji.