Ts 148/17

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 maja 2018 r. Pozycja 75 POSTANOWIENIE z dnia 21 marca 2018 r. Sygn. akt Ts 148/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres – przewodniczący i sprawozdawca Grzegorz Jędrejek Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 14 listopada 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 14 lipca 2017 r., sporządzonej przez pełnomocnika z wy-boru, skarżący zakwestionował zgodność z Konstytucją art. 77 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064; dalej: u.o.t.p. TK) z art. 79 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 2 oraz z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczy-pospolitej Polskiej. Skarżący, uzasadniając zarzuty przeciwko art. 77 u.o.t.p. TK, stwierdził, że kwestio-nowany przepis, który pomija istotne, fundamentalne zasady państwa prawa, stanowi naru-szenie standardów wynikających z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji, ponieważ pozbawia osoby wnoszące skargę konstytucyjną prawa do rzetelnej procedury właściwego sądu. To z kolei prowadzi do naruszenia art. 79 ust. 1 Konstytucji. Skarżący uznał, że istnie-nie procedury odwoławczej w demokratycznym państwie prawa jest wymogiem koniecznym, a zaskarżona norma prawna wprowadziła mechanizm stricte uznaniowy. Zdaniem skarżącego, złożenie skargi konstytucyjnej było limitowane swobodną wstępną oceną, od której nie przy-sługiwał żaden środek odwoławczy. Postanowieniem z 14 listopada 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 28 listopada 2017 r.) Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytu-cyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) – odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że pomimo wniesienia pisma procesowego zawierającego dodatkową argumen-tację skarżący nie uzupełnił w skuteczny sposób braków formalnych skargi konstytucyjnej. OTK ZU B/2018 Ts 148/17 poz. 75 2 W zażaleniu z 2 grudnia 2017 r. skarżący zakwestionował postanowienie Trybunału w całości. Skarżący uznał, że przywołane przez Trybunał w uzasadnieniu postanowienia orzeczenie z 10 marca 2015 r. (sygn. SK 65/13, OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35) stanowi wa-dliwe zastosowanie prawa. Zdaniem skarżącego, pismo procesowe z 16 października 2017 r. wskazuje, jakie prawa podmiotowe zostały naruszone przez orzeczenie stanowiące podstawę wniesienia skargi i zawiera „opis i szereg odniesień do faktu naruszenia praw podmiotowych skarżącego w postaci prawa do skargi konstytucyjnej oraz prawa do rzetelnej procedury są-dowej przed Trybunałem Konstytucyjnym”. Skarżący uważa, że w skardze konstytucyjnej oraz w piśmie procesowym znajduje się wywód wskazujący na przyczyny, dla których rozpo-znanie skargi na przepisy wyeliminowane z porządku prawnego jest konieczne. Ponadto, po-wołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. (sygn. K 30/11, OTK ZU nr 7/A/2013, poz. 98), skarżący uznał, że wniesiona przez niego skarga konstytu-cyjna odnosi się do identycznej kwestii pominięcia ustawodawczego skutkującego niekonsty-tucyjnością przepisu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarżące-mu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sę-dziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszyst-kim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformu-łowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konsty-tucyjnej. Zarzuty podniesione w zażaleniu stanowią de facto polemikę z oceną zawartą w po-stanowieniu Trybunału Konstytucyjnego z 14 listopada 2017 r., niepopartą żadnymi argumen-tami merytorycznymi. Skarżący uważa, że odmowa rozpoznania skargi konstytucyjnej ze względu na brak wniesienia środka zaskarżenia, którego ustawa nie przewiduje, jest „chybio-na”. Natomiast pismo procesowe z 16 października 2017 r. jego zdaniem „zawiera opis i sze-reg odniesień do faktu naruszenia praw podmiotowych skarżącego w postaci prawa do skargi konstytucyjnej oraz prawa do rzetelnej procedury sądowej”. W opinii skarżącego, zarówno w skardze konstytucyjnej, jak i w piśmie procesowym zawarty został wywód wskazujący na konieczność rozpoznania skargi konstytucyjnej mimo utraty mocy obowiązującej zaskarżone-go przepisu. Jako przyczynę, dla której konieczne jest rozpoznanie skargi na nieobowiązujący przepis uniemożliwiający wniesienie zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, skarżący wskazuje obowiązywa-nie niekorzystnego dla siebie wyroku sądu powszechnego. „Skarżący nie uzyskał bowiem spełnienia swojego roszczenia w skutek zastosowania zaskarżonej następnie normy prawnej i nadal pozostaje osobą poszkodowaną”. W zażaleniu zacytowane zostały argumenty zawarte w piśmie procesowym z 16 paź-dziernika 2017 r., które Trybunał uznał za niewystarczające. Z treści pisma procesowego wynika bowiem, że mimo wezwania do uzupełnienia bra-ków formalnych (zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 28 września 2017 r.) skarżący nie uzupełnił prawidłowo tych braków. Nie wyjaśnił, w jaki sposób zaskarżony przepis narusza prawa podmiotowe wynikające z powołanych w petitum skargi konstytucyj- OTK ZU B/2018 Ts 148/17 poz. 75 3 nej wzorców kontroli, ani nie wykazał konieczności wydania orzeczenia w odniesieniu do przepisu, który utracił moc obowiązującą. Trybunał słusznie zatem odmówił nadania skardze dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK. W postanowieniu z 14 listopada 2017 r. Trybunał powołał orzeczenie odnoszące się do kwestii wyczerpania drogi prawnej, stanowiącej jedną z fundamentalnych przesłanek do-puszczalności skargi konstytucyjnej. Trybunał, orzekając w pełnym składzie (sygn. SK 65/13), wyznaczył linię orzeczniczą w odniesieniu do skarg konstytucyjnych, w których kwestionowany jest brak środka odwoławczego. W takich sytuacjach Trybunał uznaje, że droga prawna została wyczerpana, gdy pomimo braku środka zaskarżenia taki środek został wniesiony, a organ stosujący prawo odmawia rozpoznania sprawy na podstawie przepisu, który nie przewiduje środka zaskarżenia. Z treści skargi konstytucyjnej wynika, że skarżący, kwestionując przepis ustawy, który nie przewiduje wniesienia środka zaskarżenia, takiego środka nie wniósł i żadne orzeczenie nie zostało wydane na podstawie zaskarżonego przepisu. Z tego względu Trybunał w posta-nowieniu z 14 listopada 2017 r. słusznie uznał, że ze względu na brak ostatecznego rozstrzy-gnięcia w sprawie nie została wyczerpana droga prawna i tym samym nie został spełniony niezbędny warunek wniesienia skargi konstytucyjnej. Z tych względów Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.