Ts 149/20

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 czerwca 2021 r. Pozycja 110 POSTANOWIENIE z dnia 28 kwietnia 2021 r. Sygn. akt Ts 149/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. o zbadanie zgodności: art. 48 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) „w zakresie, w jakim wskazany przepis nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na – wydane przez prokuratora nadzorującego postępowanie lub prokuratora bezpośrednio przełożonego – po-stanowienie o wyłączeniu prokuratora prowadzącego postępowanie przygoto-wawcze”, z art. 42 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 październi-ka 2020 r. (data nadania), R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wybo-ru, wystąpił z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego: Wnioskiem z 18 lutego 2020 r. obrońca skarżącego zwrócił się do Prokuratora Regio-nalnego w W. o wyłączenie K.W. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. delegowanego do Prokuratury Regionalnej w W. – od udziału w postępowaniu prokuratorskim o sygn. akt […] z powodów opisanych w tym wniosku. Postanowieniem z 11 marca 2020 r. (sygn. akt […]) Zastępca Prokuratora Regionalnego w W. nie uwzględnił powyższego wniosku. Roz-strzygnięcie to zostało zaskarżone przez obrońcę skarżącego zażaleniem z 25 marca 2020 r., które – jako niedopuszczalne z mocy ustawy – nie zostało przyjęte przez Zastępcę Prokurato-ra Regionalnego w W. zarządzeniem z 2 kwietnia 2020 r. (sygn. akt […]). Po rozpoznaniu zażalenia obrońcy skarżącego z 14 kwietnia 2020 r. Sąd Okręgowy w P., postanowieniem z 24 czerwca 2020 r. (sygn. akt […]) utrzymał w mocy przedmiotowe zarządzenie. 2. Zdaniem skarżącego „na skutek niekonstytucyjnego pominięcia prawodawczego (względnego zaniechania prawodawczego) w art. 48 § 1 k.p.k. [ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego, Dz. U. z 2020 r. poz. 30, ze zm.], wynikającego OTK ZU B/2021 Ts 149/20 poz. 110 2 z niepełnej regulacji w zakresie dopuszczalności wnoszenia zażaleń na postanowienia proku-ratora w przedmiocie nieuwzględnienia wniosku o wyłączenie prokuratora prowadzącego postępowanie przygotowawcze od udziału w sprawie, wbrew istniejącemu założeniu racjo-nalności, zupełności oraz niesprzeczności systemu prawa, które stanowi jeden z elementów zasady demokratycznego państwa prawnego, został [on] pozbawiony istotnego uprawnienia procesowego, umożliwiającego kontrolę obiektywizmu i bezstronności Prokuratora”, a tym samym – „został pozbawiony konstytucyjnego prawa do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji”. 3. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 20 listopada 2020 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 27 listopada 2020 r.) skarżący – na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393) – został wezwany do usunięcia braku formalne-go skargi konstytucyjnej przez wskazanie swojego adresu. W piśmie procesowym, sporządzonym przez pełnomocnika i wniesionym do Trybuna-łu 2 grudnia 2020 r. (data nadania), skarżący wykonał powyższe zarządzenie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono art. 48 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 30, ze zm.; dalej: k.p.k.) w brzmieniu: „O wyłączeniu prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze oraz oskarżyciela publicznego orzeka prokurator nadzorujący postępowanie lub bezpośrednio przełożony”. Przepis ten został zakwestionowany „w zakresie, w jakim (…) nie przewiduje możli-wości wniesienia zażalenia na – wydane przez prokuratora nadzorującego postępowanie lub prokuratora bezpośrednio przełożonego – postanowienie o wyłączeniu prokuratora prowadzą-cego postępowanie przygotowawcze”, zaś jako wzorce kontroli skarżący powołał art. 42 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji. 3. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna spełnia przesłanki warun-kujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego, gdyż została sporządzona w imieniu skarżącego przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK), nie jest obarczona nieusuwalnymi bra-kami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, zaś skarżący: – wyczerpał przysługującą mu drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ po-stanowienie Sądu Okręgowego w P. z 24 czerwca 2020 r. (sygn. akt […]) jest prawomocne i niezaskarżalne; – dochował przepisanego, trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi konstytu-cyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), ponieważ odpis wskazanego wyżej postanowienia został doręczony obrońcy skarżącego 7 lipca 2020 r., a skarga została wniesiona do Trybunału 7 października 2020 r.; – prawidłowo określił przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK); – wskazał, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK); OTK ZU B/2021 Ts 149/20 poz. 110 3 – przedstawił uzasadnienie sformułowanych przez niego zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Trybunał uznaje także, że zarzut niezgodności art. 48 § 1 k.p.k. z art. 42 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji nie jest oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK i powinien zostać rozpoznany merytorycznie po przedstawieniu stanowisk pisemnych przez Prokuratora Generalnego oraz Marszałka Sejmu. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – należało postano-wić jak w sentencji.