Ts 15/18

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 lutego 2020 r. Pozycja 64 POSTANOWIENIE z dnia 5 grudnia 2019 r. Sygn. akt Ts 15/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.M. w sprawie zgodności: art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywła-szczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.) w zakresie, w jakim wyłącza możliwość nabycia służebności przesyłu na podstawie art. 3051 i art. 3052 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.) z art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3; art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1; art. 21 ust. 1 oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: 1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 stycznia 2018 r. (data nadania) W.M. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: We wniosku z 19 listopada 2012 r. skarżący zażądał ustanowienia służebności przesyłu urządzeń przesyłowych obciążających jego dwie działki na rzecz PGE Dystrybucja SA w L. (dalej: przedsiębiorstwo energetyczne), których treścią byłoby znoszenie istnienia na tych nieruchomościach i w przestrzeni nad nimi urządzeń przesyłowych, tj. linii elektroener-getycznej wysokiego napięcia oraz prawa korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do dokonywania konserwacji, remontów i modernizacji urządzeń przesyłowych lub ich instalacji. We wniosku skarżący domagał się także zasądzenia od przedsiębiorstwa energetycznego na jego rzecz wynagrodzenia za ustanowienie tych służebności w wysokości 77 235,02 zł. Postanowieniem z 12 maja 2016 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w Ł. I Wydział Cywilny (dalej: Sąd Rejonowy w Ł.) oddalił wniosek skarżącego stwierdziwszy, że przedsiębiorstwo energetyczne dysponuje już tytułem prawnym do korzystania z urządzeń OTK ZU B/2020 Ts 15/18 poz. 64 2 przesyłowych znajdujących się na terenie nieruchomości skarżącego, tj. wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.; dalej: ustawa wywłaszczeniowa) decyzją Naczelnika Gminy w Ł. z 3 lipca 1985 r. (znak: […]), która uprawomocniła się 15 sierpnia 1985 r. Decyzja ta wiąże każdoczesnego właściciela nieruchomości i uprawnia każdoczesnego właściciela urządzeń przesyłowych do korzystania z nieruchomości w oznaczonym w niej zakresie, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Dlatego nie ma podstaw do ustanowienia służebności przesyłu na podstawie art. 3051 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, ze zm.). Powyższe orzeczenie skarżący zaskarżył apelacją. Postanowieniem z 24 października 2017 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w R., V Wydział Cywilny Odwoławczy (dalej: Sąd Okręgowy w R.), podzieliwszy ocenę prawną materiału dowodowego dokonaną przez Sąd Rejonowy w Ł., oddalił apelację. Orzeczenie to, wraz z uzasadnieniem, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 14 listopada 2017 r. Skarżący poinformował, że od postanowienia Sądu Okręgowego w R. z 24 paździer-nika 2017 r. wniósł skargę kasacyjną, która została wpisana do repertorium Sądu Najwyż-szego pod (sygn. akt […]), co Trybunał ustalił z urzędu. W zarządzeniu z 20 marca 2018 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 30 marca 2018 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącego do doręczenia pełnomo-cnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi, a także reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem. Pełnomocnik skarżącego odniósł się do zarządzenia pismem procesowym z 6 kwietnia 2018 r. (data nadania). Postanowieniem z 15 maja 2018 r. Trybunał Konstytucyjny zawiesił postępowanie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy. Postanowieniem z 12 lipca 2018 r. (sygn. akt […]) Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, co Trybunał Konstytucyjny ustalił z urzędu. Zdaniem skarżącego, trwała i jednolita linia orzecznicza zaskarżonego przez niego art. 35 ust. 1 i 2 ustawy wywłaszczeniowej, zapoczątkowana uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2014 r. (sygn. akt III CZP 87/13, Biuletyn SN z 2014 r. nr 4, poz. 9), narusza „zasady” ochrony prawa własności (art. 64 ust. 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji) i równej ochrony prawa własności oraz innych praw majątkowych (art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji), a także zasady wyrażone w art. 2 i 7 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skar-dze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznej oceny. 2.1. Skargę sporządził radca prawny, który przedłożył pełnomocnictwo procesowe udzielone mu przez skarżącego. 2.2. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od wyroku Sądu Okręgowego w R., V Wydział Cywilny Odwoławczy (dalej: Sąd Okręgowy) z 24 paź- OTK ZU B/2020 Ts 15/18 poz. 64 3 dziernika 2017 r. (sygn. akt […]), oddalającego apelację, nie przysługują żadne zwyczajne środki zaskarżenia. 2.3. Dochowany został trzymiesięczny termin do wniesienia skargi zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK, ponieważ skarga konstytucyjna została złożona w Trybunale 24 stycznia 2017 r. 2.4. Skarżący prawidłowo określił przedmiot kontroli. Na podstawie zaskarżonego w skardze art. 35 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.), rozumianego w sposób przyjęty w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2014 r. (sygn. akt III CZP 87/13, Biuletyn SN z 2014 r. nr 4, poz. 9), orzekające w sprawie skarżącego sądy ustaliły, że wydana na jego podstawie decyzja administracyjna z 3 lipca 1985 r. stanowi tytuł prawny do władania nieruchomościami skarżącego w zakresie, wskazanym w jej treści. Wykonywanie uprawnień w zakresie wynikającym z decyzji nie prowadzi zaś do nabycia przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej służebności przesyłu. 2.5. Zakwestionowanemu przepisowi, rozumianemu w sposób przyjęty w orzecznic-twie, skarżący zarzucił nieusprawiedliwioną w świetle zasad konstytucyjnych ingerencję w prawo właściciela nieruchomości, na której (w oparciu o decyzję wydaną na podstawie zaskarżonego przepisu) wybudowano urządzenia do przesyłu energii elektrycznej. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego za-rzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.