Ts 151/22
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-05-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna powinna zostać odrzucona na etapie wstępnego rozpoznania z powodu nieusunięcia braków formalnych, mimo przywrócenia terminu do uzupełnienia skargi?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ skarżący nie wykonał w całości zarządzenia sędziego TK z 8 grudnia 2022 r. w zakresie doręczenia wymaganych dokumentów (tytułu wykonawczego i postanowienia Ministra Zdrowia). Skarżący świadomie naraził się na negatywny skutek procesowy wynikający z art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, mimo że wcześniej przywrócono mu termin do uzupełnienia skargi.Stan faktyczny
Skarżący M.W. wniósł skargę konstytucyjną kwestionującą zgodność przepisów o obowiązkowych szczepieniach ochronnych z Konstytucją RP, w związku z wyrokiem NSA nakładającym na niego grzywnę za uchylanie się od szczepień dziecka. W toku postępowania Prezes TK oraz sędzia TK wydawali zarządzenia wzywające do uzupełnienia braków formalnych, w tym doręczenia kopii orzeczeń i tytułu wykonawczego. Pomimo przywrócenia terminu do uzupełnienia skargi, skarżący nie doręczył wszystkich wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 19 października 2023 r. Pozycja 271 POSTANOWIENIE z dnia 9 maja 2023 r. Sygn. akt Ts 151/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.W. o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o za-pobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie ob-owiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 3) art. 17 ust. 11 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia w związku z § 5 rozporządzenia wymienionego w punkcie 2 z art. 47 w zwią-zku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 lipca 2022 r. (data nadania) M.W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystą-pił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału w związku z wyrokiem Naczel-nego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2022 r. (sygn. akt […]), który zakończył sądowo-administracyjną kontrolę orzeczenia nakładającego na skarżącego grzywnę z powodu uchy-lania się od poddania jego małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżący kwestionując zgodność z Konstytucją zaskarżonych przepisów wskazał, że wyłączają one możliwość podjęcia decyzji o odmowie przez osoby obowiązane do poddania się obowiązkowym szczepieniom albo ich opiekunów prawnych lub faktycznych. Podniósł, że ograniczenie wyżej wymienionych praw nie spełnia wymogu proporcjonalności, gdyż ob-owiązkowe szczepienia ochronne są zabiegiem medycznym obarczonym znacznym ryzykiem. Jednocześnie wskazał na brak specjalnego funduszu, wypłacającego odszkodowania dla osób dotkniętych niepożądanymi odczynami poszczepiennymi. Skarżący stwierdził też, że wystę-
OTK ZU B/2023 Ts 151/22 poz. 271 2 pujące w niniejszej sprawie ograniczenie praw konstytucyjnych nie jest konieczne. W tym zakresie powołał się na przykłady innych państw, które zniosły obowiązek szczepień. Zda-niem skarżącego przedmiotowe ograniczenie nie nastąpiło na podstawie ustawy, gdyż ilość dawek poszczególnych szczepionek, jak również lata i miesiące, w których należy podać szczepionkę, wynikają z Programu Szczepień Ochronnych, będącego corocznym komunika-tem Głównego Inspektora Sanitarnego. Zakwestionowanym w skardze przepisom skarżący zarzucił w związku z tym naruszenie prawa do prywatności i prawa do decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji), a także naruszenie zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji). Jego zdaniem wskazane w petitum skargi przepisy naruszają również art. 87 Konstytucji, który statuuje zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 30 sierpnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 5 września 2022 r.) wezwał skarżącego do: 1) podania adresu; 2) doręczenia odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem: a) pełnomocnic-twa szczególnego, b) ostatecznego orzeczenia, w związku z którym została wniesiona skarga konstytucyjna, tj. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2022 r. (sygn. akt […]), c) orzeczeń (wyroków, postanowień, decyzji, innych rozstrzygnięć) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej; 3) udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne; 4) doręczenie czterech odpisów skargi konstytucyjnej. W piśmie z 15 września 2022 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącego wniósł o „przywrócenie terminu do uzupełnienia skargi konstytucyjnej”. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego postanowieniem z 8 grudnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 15 grudnia 2022 r.) przywrócił termin wykonania zarządzenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Następnie zarządzeniem z 8 grudnia 2022 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 15 grudnia 2022 r.) wezwał skarżącego do doręczenia odpi-sów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem: a) tytułu wykonawczego wysta-wionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z 11 marca 2016 r. ([…]), b) postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. o nało-żeniu grzywny w celu przymuszenia z 8 kwietnia 2016 r. ([…]), c) postanowienia Ministra Zdrowia z 31 października 2017 r. ([..]). Pismem z 22 grudnia 2022 r. (data nadania) skarżący doręczył tylko postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia z 8 kwietnia 2016 r. ([…]). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na etapie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządze-nie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Zarządzeniem z 8 grudnia 2022 r. sędzia Trybunału wezwał skarżącego do usunięcia stwierdzonych w toku wstępnej kontroli braków formalnych skargi. W treści zarządzenia oprócz dokładnego wskazania brakujących dokumentów zawarto pouczenie, że w przypadku
OTK ZU B/2023 Ts 151/22 poz. 271 3 nieusunięcia braków w terminie wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 8 grudnia 2022 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego 15 grudnia 2022 r. Obowiązkiem skarżącego było więc wykonać zarządzenie w całości w przepisanym terminie. Skarżący nie wykonał zarządzenia w całości. Nie doręczył odpisu lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii tytułu wykonawcze-go wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z 11 marca 2016 r. ([…]) i postanowienia Ministra Zdrowia z 31 października 2017 r. ([…]). Można więc stwierdzić, że skarżący świadomie naraził się na wystąpienie negatywne-go skutku procesowego, o którym mowa w art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK. Mając powyższe na względzie Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 47 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 87 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło