Ts 152/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-09-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona po przekroczeniu trzymiesięcznego terminu od doręczenia prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego lub administracyjnego podlega odmowie nadania jej dalszego biegu?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony, którego merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od spełnienia warunków proceduralnych, w tym bezwzględnego terminu wniesienia. Zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, skargę należy wnieść w ciągu trzech miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku lub decyzji. Przekroczenie tego terminu stanowi podstawę do odmowy nadania skardze dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 tejże ustawy, niezależnie od merytorycznych zarzutów dotyczących naruszenia praw konstytucyjnych.Stan faktyczny
Skarżący S.W. złożył skargę konstytucyjną na przepisy dotyczące warunków dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania administracyjnego. Sprawa dotyczyła wniosku o ustalenie warunków zabudowy, w którym Wójt Gminy T. odmówił uwzględnienia wniosku, a postępowanie toczyło się przez wiele lat. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania. Po zakończeniu postępowania sądowego (wyrok NSA z 13 listopada 2020 r.), skarżący złożył skargę konstytucyjną 19 maja 2021 r., mimo że prawomocne postanowienie NSA zostało mu doręczone 18 stycznia 2021 r., co oznaczało przekroczenie ustawowego terminu trzech miesięcy.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 stycznia 2022 r. Pozycja 5 POSTANOWIENIE z dnia 29 września 2021 r. Sygn. akt Ts 152/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S.W. w sprawie zgodności: art. 53 § 2b w związku z art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) w związku z art. 37 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks po-stępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), rozumianych w ten sposób, że „warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a., jest wniesienie ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły kwestionuje się w skardze”, z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Kon-stytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 maja 2021 r. (data nadania) S.W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystą-pił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. W piśmie z 31 sierpnia 2012 r. (zmodyfikowanym 1 października 2012 r. oraz 26 i 28 listopada 2012 r.) skarżący wniósł o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji realizowa-nej na działkach położonych w miejscowości S., Gmina T. Decyzją z 24 maja 2013 r. Wójt Gminy T. (dalej: Wójt) odmówił uwzględnienia wniosku. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej: SKO) z 27 września 2013 r. a Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. (dalej: WSA) wyrokiem z 19 marca 2014 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę skarżącego. Skarżący 3 października 2018 r. wystąpił do SKO z ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyj-nego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), natomiast po stwierdzeniu przez ten organ, że jest ono nieuzasadnione, 6 grudnia 2018 r. złożył w WSA skargę na przewlekłe prowadzenie po-
OTK ZU B/2022 Ts 152/21 poz. 5 2 stępowania przez Wójta w sprawie zakończonej jego decyzją z 24 maja 2013 r. Domagał się w niej stwierdzenia przewlekłości postępowania, wymierzenia organowi grzywny oraz zasą-dzenia kosztów postępowania. Wyrokiem z 27 lutego 2019 r. (sygn. akt […]) WSA stwierdził, że Wójt dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania oraz że prowadzenie postępowania nie miało miej-sca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie WSA oddalił skargę, orzekł także o kosztach postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA wniósł Wójt. Postanowieniem z 13 li-stopada 2020 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) uchylił zaskar-żony wyrok i odrzucił skargę (na przewlekłe prowadzenie postępowania), orzekł także o kosz-tach postępowania. W uzasadnieniu tego orzeczenia przywołano postanowienie siedmiu sę-dziów NSA z 2 września 2020 r. (sygn. akt II OSK 3732/18) oraz uchwałę siedmiu sędziów tego sądu z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OSP 5/19) i stwierdzono, że pismo skarżącego z 3 października 2018 r. złożone już po zakończeniu postępowania, nie może być uznane za środek zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), którego wyczerpanie warunkowało dopuszczalność skargi na przewlekłe prowadze-nie postępowania. Wniesienie ponaglenia, jako warunku formalnego do zainicjowania postę-powania sądowego w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania dopuszczalne jest jedynie w toku postępowania, którego prowadzenie przez organ w sposób przewlekły kwestionuje się w skardze. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 18 czerwca 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 30 czerwca 2021 r.), na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez doręczenie odpisów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii (wraz z czterema kopiami) wyroku WSA z 27 lutego 2019 r. (sygn. akt […]) i postanowienia SKO z 7 listopada 2018 r. Skarżący został także zobowiązany do udokumentowania daty dorę-czenia mu ostatecznego orzeczenia . W terminie wskazanym w zarządzeniu do Trybunału Konstytucyjnego nie wpłynęło żadne pismo procesowe. Skarżący twierdzi, że zakwestionowane w skardze konstytucyjnej przepisy, rozumiane w sposób przedstawiony w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r. (sygn. akt II OSK 3732/18), a co za tym idzie także w orzeczeniu, w związku z którym wniósł skargę do Trybunału naruszają prawo do sądu. Ograniczają bowiem możliwość uzyskania prejudykatu niezbędnego do wniesienia pozwu do sądu powszechnego z roszczeniem o zapła-tę odszkodowania przeciwko jednostce samorządu terytorialnego w oparciu o art. 4171 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia warunków wynika-jących zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). W myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczer-paniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od dnia dorę-
OTK ZU B/2022 Ts 152/21 poz. 5 3 czenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego roz-strzygnięcia. Skarżący wniósł skargę w związku z postanowieniem Naczelnego Sądu Administra-cyjnego z 13 listopada 2020 r. (sygn. akt […]). Jego odpis został mu doręczony 18 stycznia 2021 r., co Trybunał ustalił ex officio. Od tego dnia rozpoczął się bieg trzymiesięcznego ter-minu wniesienia skargi konstytucyjnej, którego ostatni dzień przypadał na 18 kwietnia 2021 r. Skarga konstytucyjna została natomiast złożona w Trybunale 19 maja 2021 r., a więc ze zna-cznym przekroczeniem terminu. Wskazana okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą od-mowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło