Ts 153/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 grudnia 2017 r. Pozycja 274 POSTANOWIENIE z dnia 12 września 2017 r. Sygn. akt Ts 153/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący i sprawozdawca Małgorzata Pyziak-Szafnicka Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 11 maja 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Banku S.A., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 21 lipca 2016 r. Bank S.A. (dalej: skarżący) wystąpił o zbadanie zgodności art. 18, art. 222 ust. 1 i art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 poz. 233, ze zm.; dalej: prawo upadłościowe) z art. 45 ust. 1 Konstytucji, a także art. 114 ust. 1 prawa upadło-ściowego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. poz. 978, ze zm.; dalej: prawo restrukturyzacyjne) z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji. Postanowieniem z 11 maja 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 18 maja 2017 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Powodem takiego rozstrzygnięcia była oczywista bezzasadność zarzutów. Trybunał stwierdził w odniesieniu do zarzutów naruszenia konstytucyjnego prawa do sądu, że zastrzeżenia skarżącego poczynione na tle art. 18 i art. 222 ust. 1 prawa upadłościo-wego co do merytorycznego przygotowania sądu rejonowego do rozpatrywania spraw w po-stępowaniu upadłościowym nie były związane z którymkolwiek z elementów prawa do sądu, a stanowiły jedynie wyraz niezadowolenia skarżącego z rozstrzygnięcia wydanego w jego sprawie. Ponadto Trybunał wyjaśnił, że regułę, zgodnie z którą w postępowaniu upadłościo-wym po ogłoszeniu upadłości sąd orzeka na posiedzeniu niejawnym, wprowadzono w nieza-skarżonym art. 214 prawa upadłościowego, nie zaś w zakwestionowanym art. 222 ust. 1 pra-wa upadłościowego. Dodatkowo Trybunał uznał, że skarżący zakwestionował jednostkowe rozstrzygnięcie, niepodlegające kontroli w postępowaniu skargowym. Jak stwierdził Trybu-nał, skarżący nie wykazał również, że art. 223 ust. 1 prawa upadłościowego naruszył który- OTK ZU B/2017 Ts 153/16 poz. 274 2 kolwiek z elementów konstytucyjnego prawa do sądu, ponieważ prawo do kasacji (trzeciej instancji) nie mieści się w standardzie prawa do sądu. Postawione zarzuty były więc oczywi-ście bezzasadne. Niezależnie od powyższego, jak podkreślono w zaskarżonym postanowieniu, skarga w części, w której dotyczy art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie prawa restrukturyzacyjnego, również jest oczywiście bezzasadna. Trybunał ustalił, że skarżący zakwestionował pominięcie w regulacji art. 114 prawa upadło-ściowego roszczeń, które w jego przekonaniu powinny przysługiwać leasingodawcy w razie wypowiedzenia umowy przez syndyka, nie wykazał jednak, że źródłem uzasadniającym przy-znanie mu tych roszczeń jest art. 64 Konstytucji. Jak stwierdził Trybunał, nie jest przy tym uprawnione dokonane przez skarżącego porównanie jego sytuacji (jako finansującego, czy leasingodawcy) z sytuacją wynajmującego i wydzierżawiającego. Na postanowienie z 11 maja 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze kon-stytucyjnej skarżący złożył – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zaskarżył to roz-strzygnięcie w całości oraz wniósł o jego uchylenie i nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W ocenie skarżącego wykazał on niekonstytucyjność zakwestionowanych przepisów. Podkreślił, że postępowanie upadłościowe nie zapewnia rzetelności postępowania, bowiem sprawy bez względu na wartość przedmiotu sporu rozpoznaje w tej procedurze sąd rejonowy jako sąd II instancji. Skarżący podniósł, że sam fakt „diametralnej zmiany przepisów (art. 114 ust. 1 w zw. z art. 99 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie prawa re-strukturyzacyjnego) powinien przemawiać za nadaniem skardze konstytucyjnej dalszego bie-gu”, ponieważ w aktualnym stanie prawnym finansujący uzyskał wyraźne prawo dochodzenia w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu wykonania zobowiązania i poniesionych strat. Zdaniem skarżącego Trybunał w postanowieniu z 11 maja 2017 r. pominął w swoich rozważaniach zarzut niezgodności art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obo-wiązującym do 31 grudnia 2015 r. z konstytucyjną zasadą równości. W zażaleniu podkreślo-no, że jedynie finansujący był wówczas pozbawiony prawa do zgłoszenia roszczeń pienięż-nych o spłatę finansowania, przy jednoczesnym przyznaniu praw innym wierzycielom – wy-dzierżawiającym i wynajmującym. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try-bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowa-ne rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK. W myśl art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpozna-nia zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. OTK ZU B/2017 Ts 153/16 poz. 274 3 Trybunał Konstytucyjny uznaje, że skarżący nie zakwestionował skutecznie stwier-dzenia oczywistej bezzasadności złożonej skargi w odniesieniu do zarzutów naruszenia przy-sługującego skarżącemu prawa do sądu. W zażaleniu zostały zawarte te same argumenty, któ-re skarżący powołał już w skardze konstytucyjnej. Trybunał trafnie zauważył w zakwestionowanym postanowieniu, że postulaty skarżą-cego dotyczące właściwości sądu innego niż sąd rejonowy (sądu wyższego szczebla) nie mają związku z treścią konstytucyjnego prawa do sądu, a dotyczą konkretnego orzeczenia wydane-go w sprawie skarżącego, z którego jest on niezadowolony. Ponadto, jak słusznie dostrzegł Trybunał, w treści zarzutów skarżący zakwestionował normę prawną niewynikającą z art. 222 ust. 1 prawa upadłościowego. Zasadę, zgodnie z którą sąd w postępowaniu upadłościowym orzeka na posiedzeniu niejawnym, wskazuje bowiem niezaskarżony art. 214 prawa upadłościowego. Trybunał prawidłowo ustalił również, że art. 223 ust. 1 prawa upadłościowego nie może podlegać kontroli w zakwestionowanym przez skarżącego zakresie przez pryzmat pra-wa wywodzonego z art. 45 ust. 1 Konstytucji, ponieważ prawo do kasacji (trzeciej instancji) nie mieści się w standardzie prawa do sądu. Skarżący w zażaleniu sam przyznał, że treść art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. rzeczywiście prowadzi do wniosku, że roszczenie o zapłatę rat leasingowych nie przysługiwało skarżącemu. Argument skarżącego, zgodnie z którym zmiana przepisów miałaby świadczyć o niekonstytucyjności uregulowania w brzmieniu sprzed nowelizacji jest nieprzekonujący. Zawarte w zażaleniu twierdzenie, w myśl którego Trybunał w postanowieniu z 11 ma-ja 2017 r. pominął zarzut niezgodności art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. z konstytucyjną zasadą równości, nie znajduje potwier-dzenia w treści sentencji ani uzasadnienia tego rozstrzygnięcia. Zarówno w komparycji, jak i na s. 8 oraz s. 9 uzasadnienia postanowienia z 11 maja 2017 r. Trybunał odniósł się do za-rzutów niezgodności art. 114 ust. 1 prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie prawa restrukturyzacyjnego z art. 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji. Trybunał w obecnym składzie w pełni podziela zawarty w zakwestionowanym orze-czeniu pogląd o odmienności (braku podobieństwa) stosunków prawnych leasingu i umów najmu oraz dzierżawy w zakresie celów tych umów (co zresztą przyznał sam skarżący), a co przekłada się również na zakres uprawnień stron umowy leasingu, odbiegający jednak od tych przysługujących stronom umowy najmu czy dzierżawy. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego zgodnie z art. 65 ust. 8 u.o.t.p. TK postanawia jak w sentencji.