Ts 159/17

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2017-11-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być skuteczna, jeśli kwestionowane przepisy nie stanowią podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, której dotyczy skarga?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna musi być związana z normą prawną, która stanowiła podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszej sprawie skarżący kwestionował przepisy dotyczące wyznaczania pełnomocnika z urzędu i wydawania opinii o braku podstaw do skargi, które nie były podstawą ostatecznego orzeczenia w sprawie głównej, lecz dotyczyły postępowania wstępnego/wspomagającego. Zatem skarga nie spełniała wymogu związania zarzutów z normą będącą podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. był stroną w sprawie cywilnej, w której Sąd Okręgowy ustanowił mu pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Pełnomocnik wydał opinię o braku podstaw do wniesienia takiej skargi. Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nierzetelności opinii i wyznaczenie nowego pełnomocnika, który został oddalony. Skarżący zakwestionował w skardze konstytucyjnej art. 118 § 5 oraz art. 1173 k.p.c., twierdząc, że mechanizm wyznaczania pełnomocnika narusza jego prawa konstytucyjne.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 maja 2018 r. Pozycja 99 POSTANOWIENIE z dnia 16 listopada 2017 r. Sygn. akt Ts 159/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. w sprawie zgodności: 1) art. 118 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil-nego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) z art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 zdanie ostatnie, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5, art. 77 ust. 1 i 2, art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 2, art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 1173 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilne-go (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.) z art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 21 sierpnia 2017 r. M.J. (dalej: skarżący) kwestionuje zgodność art. 118 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1822, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie zwrotu „lub postępowaniem ze skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem pra-womocnego orzeczenia”, z art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 zdanie ostat-nie, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5, art. 77, art. 77 w związku z art. 2, art. 77 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 1173 k.p.c. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Sąd Okręgowy postanowieniem z kwietnia 2017 r. ustanowił dla skarżącego pełno-mocnika z urzędu w celu wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawo-mocnego orzeczenia. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik wydał opinię z 29 maja 2017 r. o braku podstaw do wniesienia skargi. Następnie pismem z 2 lipca 2017 r. skarżący wystąpił, OTK ZU B/2018 Ts 159/17 poz. 99 2 w trybie art. 118 § 6 k.p.c., do sądu okręgowego o stwierdzenie nierzetelności wydanej opinii i wyznaczenie nowego pełnomocnika w celu wniesienia skargi. Sąd Okręgowy postanowie-niem z lipca 2017 r. oddalił wniosek skarżącego. Skarżący kieruje zarzuty wobec art. 118 § 5 k.p.c., twierdząc, że pełnomocnik ustano-wiony w celu wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orze-czenia, który wydał opinię o braku podstaw do wniesienia takiej skargi, decyduje o zasadno-ści wszczęcia postępowania. Przy czym, skarżący podkreśla, że pełnomocnik nie posiada sta-tusu niezawisłego sądu. Skarżący, kwestionując art. 1173 k.p.c. określający tryb ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stwierdza, że „po przyznaniu prawa do pomocy prawnej z urzędu na skutek czynno-ści technicznej wyznaczenia osoby pełnomocnika przez organ samorządu – winna nastąpić czynność sądowa w postaci orzeczenia wydanego w oparciu o normę art. 118 § 1 [k.p.c.] po-legająca na umocowaniu tegoż pełnomocnika”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Warunkiem skuteczności skargi konstytucyjnej jest spełnienie wymagań wynikających z Konstytucji oraz ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p.TK). Obowiązki skarżącego związane z wniesieniem skargi konstytucyjnej określa art. 53 ust. 1 u.o.t.p. TK. Skarżący jest zobligowany m.in. do uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu, będącego podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia, ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący wniósł skargę konstytucyjną w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego z lipca 2017 r. o oddaleniu wniosku o stwierdzenie nierzetelności opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o stwierdzenie nie-zgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i ustanowienie innego adwokata z urzędu do wniesienia skargi. Sąd okręgowy wydał postanowienie na skutek wniosku skarżącego wniesionego na podstawie art. 118 § 6 k.p.c., który stanowi: „Jeżeli opinia, o której mowa w § 5, nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, sąd zawiadamia o tym właściwy organ samorządu zawodowego, do którego należy adwokat lub radca prawny. W takim przy-padku właściwa okręgowa rada adwokacka lub rada okręgowej izby radców prawnych wy-znaczy innego adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 1173 § 2 stosuje się odpowiednio.” Z treści skargi konstytucyjnej wynika, że skarżący nie podważa zasadności przepisu, w oparciu, o który sąd bada, czy opinia pełnomocnika została wydana z zachowaniem należy-tej staranności, tylko kwestionuje mechanizm wyznaczania konkretnego pełnomocnika z urzędu przez organ samorządu zawodowego adwokatów lub radców prawnych (art. 1173 k.p.c.) oraz możliwość wydania przez wyznaczonego pełnomocnika opinii, w której stwierdza on brak podstaw do wniesienia skargi (art. 118 § 5 k.p.c.). Zaskarżone w skardze przepisy pozostają zatem bez związku z orzeczeniem, które zo-stało wskazane przez skarżącego jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. W związku z tym, że skarga nie spełnia podstawowego wymogu związania zarzutów naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności z normą prawną będącą podstawą ostateczne-go orzeczenia o wolnościach lub prawach skarżącego określonych w Konstytucji, Trybunał na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK odmawia nadania jej dalszego biegu. Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak w sentencji. OTK ZU B/2018 Ts 159/17 poz. 99 3 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.

Powołane przepisy

art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 zdanie ostatnie Konstytucji RPart. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 Konstytucji RPart. 10 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło