Ts 159/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-11-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona po przekroczeniu trzymiesięcznego terminu przewidzianego w art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym podlega odmowie nadania jej dalszego biegu?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu ze względu na przekroczenie ustawowego terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, skarga konstytucyjna musi być wniesiona w ciągu trzech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie termin ten upłynął przed datą nadania skargi, co stanowi samodzielną podstawę do odmowy jej rozpoznania merytorycznego.Stan faktyczny
Skarżąca H.W. zaskarżyła przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz kodeksu postępowania administracyjnego, kwestionując wymóg wniesienia ponaglenia jako warunek dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania. Sprawa dotyczyła sporu o ustalenie warunków zabudowy, w którym skarżąca domagała się stwierdzenia przewlekłości postępowania administracyjnego. Po oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, skarżąca wniósła skargę konstytucyjną do Trybunału.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 6 kwietnia 2022 r. Pozycja 75 POSTANOWIENIE z dnia 24 listopada 2021 r. Sygn. akt Ts 159/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej H.W. w sprawie zgodności: art. 53 § 2b w związku z art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) w związku z art. 37 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks po-stępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), rozumianych „w ten sposób, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a., jest wniesienie ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły kwestionuje się w skardze”, z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Kon-stytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 maja 2021 r. (data nadania) H.W. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Pismem z 14 października 2011 r. skarżąca wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie hali magazynowo-biurowej na terenie działki nr […] położonej w miejscowości S., Gmina T. Decyzją z 14 stycznia 2012 r. (znak: […]) Wójt Gminy T. (dalej: Wójt albo organ pierwszej instancji) odmówił ustalenia warunków zabudo-wy. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwo-ławczego w P. (dalej: SKO), które decyzją z 25 kwietnia 2012 r. (znak: […]) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W związku z tym skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej: WSA), który wyrokiem z 21 listopada 2012 r. (sygn. akt […]) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Po rozpoznaniu sprawy Wójt decyzją z 24 maja 2013 r. (znak: […]) po-nownie odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia.
OTK ZU B/2022 Ts 159/21 poz. 75 2 Skarżąca wystąpiła 29 marca 2019 r. z ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: k.p.a.), które SKO postanowieniem z 23 kwietnia 2018 r. (znak: […]) uznało za nieuzasadnione. Skarżąca wniosła więc 13 maja 2019 r. do WSA skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta w sprawie zakończonej powołaną wyżej decyzją. Domagała się w niej stwierdzenia przewlekłości postępowania, wymierzenia organowi pierwszej instancji grzywny oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania. WSA postanowieniem z 27 sier-pnia 2019 r. (sygn. akt […]) zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z uwagi na przed-stawienie przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) w sprawie o sygn. akt […] skła-dowi siedmiu sędziów zagadnienia budzącego poważne wątpliwości, a mającego istotne zna-czenie dla rozstrzygnięcia analizowanej sprawy. Postanowieniem z 29 września 2020 r. WSA podjął zawieszone postępowanie i jednocześnie odrzucił skargę. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżąca wniosła skargę kasacyjną do NSA, który oddalił ją postanowieniem z 21 stycznia 2021 r. (sygn. akt […]) oraz odmówił zawieszenia postępowania do czasu rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej wniesionej na postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r. (sygn. akt II SK 3732/18). W uzasadnieniu odwołał się do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OSP 5/19), w której orzeczono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ prowadzonego postępowania oraz wydaniu decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi przez sąd administra-cyjny. W odniesieniu do ponaglenia (o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) wskazał zaś na postanowienie składu siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r. (sygn. akt II OSK 3732/18). Przyjęto w nim, że wniesienie tego środka prawnego, jako warunku formalnego do zainicjowania postępowania sądowego w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowa-nia, dopuszczalne jest jedynie w sprawie zawisłej. Dokonanie tej czynności po zakończeniu postępowania byłoby nie tylko niecelowe, lecz również sprzeczne z istotą tej regulacji, po-nieważ nie mogłoby doprowadzić do zobowiązania organu do załatwienia sprawy, a tym sa-mym uzdrowienia zaistniałego stanu braku działania administracji publicznej. Postanowienie NSA z 21 stycznia 2021 r. wskazane zostało przez skarżącą jako osta-teczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. 2. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 18 czerwca 2021 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącej 30 czerwca 2021 r.), na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), wezwał skarżącą do usunięcia braków formal-nych skargi przez: 1) doręczenie odpisu lub poświadczonego za zgodność z oryginałem – wraz z czterema kopiami: a) wyroku WSA z 29 września 2020 r. (sygn. akt […]), b) posta-nowienia SKO z 23 kwietnia 2018 r. (SKO […]), uznającego ponaglenie skarżącej za nieuza-sadnione; 2) wyjaśnienie rozbieżności w podanych datach doręczenia skarżącej postanowienia NSA z 21 stycznia 2021 r. o sygn. akt […] (na s. 2 skargi podano datę 13 stycznia 2021 r., natomiast na s. 4 wskazano 21 stycznia 2021 r., zaś udokumentowaną datą jest 26 stycznia 2021 r.). Do chwili wydania niniejszego postanowienia nie usunięto powyższych braków formalnych. Trybunał zaś ex officio ustalił, że postanowienie z 21 stycznia 2021 r. doręczono skarżącej 26 stycznia 2021 r. 3. Skarżąca twierdzi, że zakwestionowany w skardze konstytucyjnej art. 53 § 2b p.p.s.a., rozumiany w sposób przedstawiony w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r. (sygn. akt II OSK 3732/18), a co za tym idzie także w orzeczeniu, w związku z którym wniosła skargę do Trybunału, narusza prawo do sądu. Ogranicza on bo-
OTK ZU B/2022 Ts 159/21 poz. 75 3 wiem, jej zdaniem, możliwość uzyskania przedsądu niezbędnego do wystąpienia z powódz-twem na podstawie art. 4171 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowa-nia przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeli-minowaniu już w początkowej fazie postępowania spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytu-cyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczer-paniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu trzech miesięcy od dnia dorę-czenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego roz-strzygnięcia. Jako ostateczne rozstrzygnięcie skarżąca wskazała postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2021 r. (sygn. akt […]), które, jak ustalił Trybunał ex officio, zostało jej doręczone 26 stycznia 2021 r. Od tego dnia rozpoczął się więc bieg trzymiesięcz-nego terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Termin ten upłynął skarżącej 26 kwietnia 2021 r. Skarga konstytucyjna została natomiast nadana 19 maja 2021 r., a zatem z przekro-czeniem terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Okoliczność ta – w myśl art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK – stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło