Ts 16/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 maja 2023 r. Pozycja 161 POSTANOWIENIE z dnia 19 kwietnia 2023 r. Sygn. akt Ts 16/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski – przewodniczący Michał Warciński – sprawozdawca Wojciech Sych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 14 kwietnia 2022 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Sp. z o.o. z siedzibą w P., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 16 stycznia 2021 r. (data nadania) Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez peł-nomocnika z wyboru, wystąpiła o zbadanie zgodności art. 146 ust. 1 zdanie pierwsze i drugie ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 14 kwietnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 23 kwietnia 2022 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze z uwagi na nieusunięcie – mimo wezwania – braków formalnych skargi konstytucyjnej. Wskazał na nieprawidłowości w zakresie oznaczenia wzorców kontroli konstytucyjności kwestionowanego przepisu. Za bezskuteczne – jako dokonane po terminie – uznał rozszerze-nie skargi o wzorzec kontroli art. 64 ust. 1 Konstytucji. 3. Na powołane wyżej postanowienie skarżąca złożyła 28 kwietnia 2022 r. (data nada-nia) zażalenie, w którym wniosła o nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393). OTK ZU B/2023 Ts 16/21 poz. 161 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy na-dania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał anali-zuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za pod-stawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. Trybunał stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 2.1. Wymóg sformułowania zarzutu w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyj-nym oznacza konieczność nadania ściśle określonej formy słownej twierdzeniu, że norma niższego rzędu jest niezgodna z normą Konstytucji wyrażającą określoną wolność lub prawo człowieka. Skarżący musi wyjaśnić, w jaki sposób kwestionowana norma narusza konkretne wzorce kontroli (zob. np. postanowienie TK z 2 lutego 2012 r., sygn. SK 14/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 17). Obowiązkiem skarżącego jest uprawdopodobnienie bezpośredniego i konkretnego naruszenia wzorców kontroli przez normę, a nie przez akt stosowania prawa wydany na podstawie tej normy (zob. np. postanowienia TK z: 25 października 1999 r., sygn. SK 22/98, OTK ZU nr 6/1999, poz. 122; 5 czerwca 2013 r., sygn. SK 25/12, OTK ZU nr 5/A/2013, poz. 68; 1 lutego 2017 r., sygn. SK 38/14, OTK ZU A/2017, poz. 2). Z uzasadnienia skargi konstytucyjnej oraz pisma z 7 czerwca 2021 r. wynika, że – w ocenie skarżącej – kwestionowany przez nią przepis narusza przysługujące jej prawo do sądu w ten sposób, że przez „niejasne brzmienie” umożliwił umorzenie postępowania egze-kucyjnego, które zainicjowała przeciwko dłużnikowi. Skutkiem niejasności zaskarżonego przepisu jest także, jej zdaniem, naruszenie prawa własności, polegające na uniemożliwieniu lub utrudnieniu odzyskiwania tego prawa (s. 2 pisma). Poza powtarzaniem tezy dotyczącej naruszenia praw wskazanych w petitum skargi, skarżąca nie przedstawiła argumentacji zmierzającej do obalenia przyjętego w systemie prawnym domniemania konstytucyjności zaskarżonego przepisu. Za uzasadnienie zarzutów jego niezgodności z Konstytucją nie można bowiem uznać twierdzenia skarżącej, że umorze-nie postępowania egzekucyjnego uniemożliwiło jej egzekwowanie wierzytelności z docho-dów dłużnika. Biorąc pod uwagę fakt, że ani w skardze, ani w piśmie mającym usunąć jej braki for-malne, skarżąca nie podjęła próby wykazania związku między treścią przedmiotu skargi a naruszeniem jej konstytucyjnych praw podmiotowych, za prawidłowe należy uznać zawarte w zaskarżonym postanowieniu ustalenie Trybunału, że skarżąca nie usunęła braków formal-nych skargi konstytucyjnej w zakresie określenia sposobu naruszenia konstytucyjnych praw (wezwanie z punktu 3 zarządzenia sędziego TK z 20 maja 2021 r.; dalej: zarządzenie) oraz uzasadnienia zarzutów niezgodności z Konstytucją kwestionowanego przepisu (wezwanie z punktu 4 zarządzenia). Zaprezentowane przez nią w toku postępowania wywody Trybunał słusznie uznał przy tym za dotyczące w rzeczywistości sposobu zastosowania prawa przez Sąd Rejonowy w O., a nie niekonstytucyjności normy, w oparciu o którą wydano postano-wienie umarzające zainicjowane przez nią postępowanie egzekucyjne. OTK ZU B/2023 Ts 16/21 poz. 161 3 2.2. W zażaleniu wskazano, że „stan faktyczny został przedstawiony na stronach 3, 4, 5 i częściowo 6 skargi konstytucyjnej. Stan ten był wyczerpujący na dzień złożenia skargi kon-stytucyjnej”. Wniesiono o „uznanie, że skarżąca wypełniła ten obowiązek, skoro do odpowie-dzi na wezwanie załączyła dokumenty, które potwierdzają ten stan rzeczy” (s. 3 zażalenia). Trybunał wskazuje, że zawarty w skardze konstytucyjnej opis stanu faktycznego, na tle którego wniesiono skargę, został uznany przez sędziego TK za niespełniający przesłanki przewidzianej w art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK. Mimo wezwania w trybie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK (punkt 5 zarządzenia), skarżąca nie przedstawiła stanu faktycznego, ograniczając się do wskazania, że „[w] sprawie stanu faktycznego oraz skutków istnienia w systemie prawnym zaskarżonego przepisu (…) załącz[a] kopię pisma [s]karżącej do Ministra Sprawie-dliwości z dnia 13.01.2021 r. o ośmieszaniu wymiaru sprawiedliwości w Polsce”. Przedłożyła ponadto odpisy wydanych w jej sprawie orzeczeń (wśród których brak odpisu orzeczenia wskazanego przez nią jako ostateczne w tej sprawie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji), podając że „należ[ą] do całości przedstawionej sprawy” (s. 2 i 3 pisma z 7 czerwca 2021 r.). Mając to na uwadze za prawidłowe należy uznać zawarte w zaskarżonym postanowieniu usta-lenie Trybunału, że skarżąca nie usunęła braków formalnych skargi konstytucyjnej w zakresie przedstawienia stanu faktycznego. 2.3. Odnosząc się do zarzutu sformułowanego przez skarżącą w zażaleniu, jakoby Try-bunał uznał, że „skarga nie spełnia wymogów skargi konstytucyjnej, określonych w (…) art. 61 ust. 4 pkt 1” u.o.t.p.TK, Trybunał w niniejszym składzie stwierdza, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jest podobnego stwierdzenia. W przedmiotowej sprawie odmówiono nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z uwagi na nieusunięcie, mimo wezwania, braków formalnych (art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK). W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji.