Ts 161/17

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 4 marca 2019 r. Pozycja 58 POSTANOWIENIE z dnia 12 grudnia 2018 r. Sygn. akt Ts 161/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.M. w sprawie zgodności: art. 220 § 1 i 3 w związku z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-skiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 sierpnia 2017 r. (data nadania), M.M. (dalej: skarżąca) wystąpiła o stwierdzenie, że art. 220 § 1 i 3 w związku z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w za-kresie, w jakim nie zawiera regulacji, iż – w przypadku złożenia przez stronę wniosku o przy-znanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych – wezwanie wskazane w art. 220 § 1 p.p.s.a. (do uiszczenia opłaty w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma) dorę-cza się stronie po prawomocnym zakończeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-skiej. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą. Decyzją Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej: Minister) nr […] z 31 sierpnia 2012 r. utrzymaną w mocy jego decyzją nr […] z 10 grudnia 2014 r. skarżąca – rzeczoznawca majątkowy – została ukarana karą dyscyplinarną w postaci zawie-szenia uprawnień na okres 9 miesięcy. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. (da-lej: WSA) skargą z 19 stycznia 2015 r. Zarządzeniem z 10 lutego 2015 r., wydanym przez Przewodniczącego Wydziału WSA (dalej: Przewodniczący), skarżąca została wezwana do OTK ZU B/2019 Ts 161/17 poz. 58 2 uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania zarządze-nia. Skarżąca w zażaleniu zakwestionowała wysokość wpisu. Postanowieniem z 9 lipca 2015 r. (sygn. akt […]) Naczelny Sąd Administracyjny (da-lej: NSA) oddalił to zażalenie. Pismem z 20 października 2015 r., wskazując na zarządzenie Przewodniczącego z 13 października 2015 r., WSA wezwał ponownie skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania zarządzenia. W termi-nie tym skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym po-przez zwolnienie od kosztów sądowych. Ponieważ skarżąca nie dołączyła do wniosku oświadczenia majątkowego, zarządze-niem referendarza sądowego z 29 lutego 2016 r. jej wniosek pozostawiono bez rozpoznania. Po rozpoznaniu sprzeciwu od tego zarządzenia, WSA – postanowieniem z 18 kwietnia 2016 r. – pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżą-ca złożyła zażalenie do NSA, oddalone postanowieniem z 30 czerwca 2016 r. (sygn. akt […]). W sprawie głównej, WSA – postanowieniem z 6 września 2016 r. – (sygn. akt […]) na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę na decyzję Ministra z 10 grudnia 2014 r. Skar-żąca złożyła w Naczelnym Sądzie Administracyjnym zażalenie na to orzeczenie. Postanowie-niem z 15 marca 2017 r., NSA oddalił zażalenie skarżącej na to postanowienie WSA. Zarządzeniem z 2 października 2018 r. Trybunał Konstytucyjny wezwał skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez nadesłanie odpisu i czterech kopii zarządzenia referendarza sądowego zobowiązującego skarżącą do przesłania wniosku o przy-znanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Z uwagi na fakt, iż skarżąca nie mogła dys-ponować niniejszym zarządzeniem, a otrzymała jedynie pismo informujące o jego wydaniu, nie była ona w stanie uzupełnić braków formalnych skargi. Dlatego też, pismem z 11 paź-dziernika 2018 r., pełnomocnik skarżącej nie wykonał zarządzenia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeli-minowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmio-tem merytorycznego rozstrzygnięcia. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywiście bezzasadna. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określo-nych w Konstytucji. Dlatego art. 53 ust. 1 u.o.t.p. TK zobowiązuje skarżącego do: wskazania kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego określonych w konstytucji, wskazania, która konstytucyjna wolność lub prawo skarżącego, i w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone oraz do uzasadnienia zarzutu niezgodno-ści kwestionowanego przepisu, ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem z powoła-niem argumentów lub dowodów na jej poparcie. Skarżąca stwierdziła, że naruszenie praw i wolności konstytucyjnych wiąże z posta-nowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 15 marca 2017 r. (sygn. akt […]) o oddaleniu jej zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. (dalej: WSA) z 6 września, wydane na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 OTK ZU B/2019 Ts 161/17 poz. 58 3 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Trybunał stwierdził, że umieszczenie w petitum skargi konstytucyjnej w charakterze przedmiotu kontroli – regulacji związkowej, wymusza w tym konkretnym stanie faktycznym przedstawienie innego ostatecznego orzeczenia. W przeciwnym bowiem razie, skarżąca stra-ciłaby możliwość zaskarżenia art. 243 § 1 p.p.s.a. Trybunał zauważa jednak, że owo orzecze-nie istnieje i zostało przez skarżącą doręczone, a jest nim ostateczne orzeczenie w sprawie wpadkowej, dotyczącej wniosku o przyznanie skarżącej pomocy prawnej, to jest postanowie-nie NSA z 30 czerwca 2016 r. (sygn. akt […]) oddalające zażalenie na postanowienie WSA z 18 kwietnia 2016 r. Wydanie tego postanowienia na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. wynika z samego jego uzasadnienia i stanowi okoliczność niebudzącą dla Trybunału Konstytucyjnego wątpliwości. Błędem skarżącej było nieprzytoczenie tego postanowienia w treści skargi jako ostatecznego rozstrzygnięcia, stanowiącego podstawę zaskarżenia art. 243 § 1 p.p.s.a. Niewskazanie przez skarżącą ostatecznego rozstrzygnięcia w postępowaniu w sprawie skargi konstytucyjnej sta-nowi samodzielną podstawę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK. 3. Skarżąca podjęła próbę uzasadnienia zarzutu niezgodności art. 220 § 1 i 3 w związ-ku z art. 243 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Argumentu-je, że aktualna treść art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a. nie reguluje w sposób jednoznaczny, całościowy i spójny terminu wezwania strony do uiszczenia opłaty w sytuacji, gdy strona występuje o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie jej od kosztów sądowych na etapie, gdy już otrzymała wezwanie do uiszczenia opłaty sądowej. Zdaniem skarżącej, ta luka prawna umoż-liwiła NSA, w postanowieniu z 15 marca 2017 r., zajęcie stanowiska i dokonanie interpretacji tych przepisów na jej niekorzyść, przez ustalenie – wbrew treści art. 243 § 1 p.p.s.a. – że stro-na może wystąpić o przyznanie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, tylko w przypadku pierwszego wezwania. Skarżąca utrzymuje, że takie stanowisko NSA po-zbawiło ją prawa do uzyskania wiążącego rozstrzygnięcia w sprawie skargi z 19 stycznia 2015 r., gdyż została ona prawomocnie odrzucona postanowieniem z 15 marca 2017 r. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny w całości podtrzymuje, wyrażony w utrwalonym orzecznictwie pogląd, że – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji – przedmiotem oceny Trybunału może być wyłącznie konstytucyjność określonych aktów normatywnych, a nie sposób stosowania prawa przez organy władzy publicznej. Przedmiotem skargi konsty-tucyjnej nie jest bowiem sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi stosowanie prawa przez uprawnione organy, lecz zarzut niekonstytucyjności prawa, na podstawie którego organy te wydają rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych (postanowienia TK z: 10 maja i 24 lipca 2000 r., sygn. Ts 26/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 179 i 180). Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.