Ts 162/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 30 listopada 2023 r. Pozycja 321 POSTANOWIENIE z dnia 26 września 2023 r. Sygn. akt Ts 162/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki – przewodniczący Wojciech Sych – sprawozdawca Krystyna Pawłowicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na punkt 2 sentencji postanowienia Try-bunału Konstytucyjnego z 22 marca 2022 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze kon-stytucyjnej A.B. w pozostałym zakresie, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 maja 2021 r. (data nadania) A.B. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił o zbadanie zgodności: 1) art. 118 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c.) w związku z art. 89 w związku z art. 88 § 1 w związku z art. 81a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30, ze zm.; dalej: k.p.k.) „rozumiany w ten sposób, że w przypadku złożenia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym przesłanką zło-żenia takiego wniosku jest istnienie ważnych przyczyn”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 81 § 2 w związku z art. 88 § 1 k.p.k. „w zakresie zwrotu «(…) uzasadniony (…)» odnoszącego się do przypadku złożenia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 22 marca 2022 r. Trybunał Konstytucyjny nadał dalszy bieg skardze konstytucyjnej w sprawie zgodności art. 81 § 2 w związku z art. 88 § 1 k.p.k. „w za-kresie zwrotu «(…) uzasadniony (…)» odnoszącego się do przypadku złożenia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W pozostałym zakresie, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy OTK ZU B/2023 Ts 162/21 poz. 321 2 z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytu-cyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) odmówił nadania dalszego biegu skar-dze konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny uznał, że przedstawianą w skardze argumentacją skarżący podważał prawidłowość zastosowania art. 118 § 3 k.p.c. w postępowaniu karnym z mocy art. 89 k.p.k. przez orzekający w jego sprawie Sąd Rejonowy w Ż. Wydział II Karny. Biorąc pod uwagę, że Trybunał Konstytucyjny nie ma kompetencji do kontroli prawidłowości postę-powania sądu orzekającego w sprawie oraz słuszności zastosowania przez niego wskazanych w skardze przepisów, Trybunał uznał, że takie sformułowanie zarzutów uzasadniało odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. 3. W zażaleniu złożonym 11 kwietnia 2022 r. (data nadania) zaskarżono punkt 2 sen-tencji postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 22 marca 2022 r., zarzucając naruszenie art. 64 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK poprzez odmowę nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w pozostałym zakresie w sytuacji, w której brak było do tego podstaw prawnych. Skarga kon-stytucyjna spełnia wymogi określone w ustawie, ponieważ wskazano w niej przepisy prawa, które, zdaniem skarżącego, są niezgodne z Konstytucją. Zakwestionowano art. 118 § 3 k.p.c. w związku z art. 89 w związku z art. 88 § 1 w związku z art. 81a § 1 k.p.k., wskazując na jego niezgodność z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji w określonym rozumieniu: „w przypadku złożenia wniosku o zmianę pełnomocnika z urzędu w postępowaniu karnym przesłanką złożenia takiego wniosku jest istnienie ważnych przy-czyn”. W uzasadnieniu zażalenia skarżący ponowił argumenty podniesione uprzednio w skar-dze konstytucyjnej, wskazujące na nieprawidłowe zastosowanie przez orzekający w jego sprawie Sąd Rejonowy w Ż. Wydział II Karny powołanych wyżej przepisów, wskutek czego doszło do naruszenia jego konstytucyjnych praw. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Znaczy to, że Trybunał analizuje zarzuty zażalenia, które mogą pod-ważyć trafność ustaleń i ocen przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie z 22 marca 2022 r. o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w pozostałym zakresie (punkt 2 sentencji postanowienia) jest prawidłowe, a skarżący nie podważył w zażaleniu jego podstaw. Trybunał Konstytucyjny podzielił pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym podniesiony w skardze zarzut dotyczył nieodpowiedniego – zdaniem skar-żącego – zastosowania przez orzekający w jego sprawie Sąd Rejonowy w Ż. kwestionowane-go art. 118 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.) w związku z art. 89 w związku z art. 88 § 1 w związku z art. 81a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30, ze zm.). W związku z tym Trybunał prawidłowo uznał, że rozpoznawana skarga kon-stytucyjna nie spełniła przesłanek warunkujących nadanie jej dalszego biegu, ponieważ kon-trola stosowania prawa przez sądy pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego. OTK ZU B/2023 Ts 162/21 poz. 321 3 Jak wskazano powyżej, podniesione w zażaleniu zarzuty i argumenty powinny wska-zywać na nieprawidłowości, które – zdaniem skarżącego – występują w zaskarżonym orze-czeniu. Rozpoznając zażalenie, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie spełnia ono powyż-szego warunku. Stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zażalenia nie dostarcza argumen-tów podważających przesłankę odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazaną w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący skoncentrował się na uzasadnieniu, że jego intencją było uzyskanie wyroku interpretacyjnego i wykazaniu, że wydawanie takich wyroków przez Trybunał – w świetle jego orzecznictwa – jest dopuszczalne. Ponadto powtó-rzył w uzasadnieniu zażalenia argumentację zawartą w skardze konstytucyjnej, potwierdzając, że przedmiotem skargi był negatywnie oceniany sposób zastosowania zaskarżonych przepi-sów przez orzekający w jego sprawie sąd. Nie wykazał przy tym, że takie rozumienie zakwe-stionowanej normy ma charakter utrwalony i powszechny, a tylko po spełnieniu takich warunków Trybunał może kontrolować zgodność z Konstytucją stosowania prawa przez sądy i inne organy. Treść zażalenia stanowi zatem ponowne uzasadnienie stanowiska już wyrażo-nego w skardze konstytucyjnej i rozpoznanego przez Trybunał. Znaczy to, że nie doszło do wymaganego w świetle instytucji zażalenia podważenia ustaleń przedstawionych w kwestio-nowanym postanowieniu.