Ts 164/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 listopada 2017 r. Pozycja 258 POSTANOWIENIE z dnia 25 października 2017 r. Sygn. akt Ts 164/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – przewodniczący i sprawozdawca Piotr Tuleja Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 14 grudnia 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.S., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 sierpnia 2016 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący) zarzucił niezgodność art. 6 § 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. Nr 90, poz. 557, ze zm.; dalej: k.k.w.) w zakresie, w jakim przepis ten „dopuszcza pozostawienie wniosku, skargi lub prośby skazanego bez rozpoznania z uwagi na oparcie jej na tych samych podstawach faktycznych w przypadku, gdy poprzedni wniosek, skarga lub prośba skierowane zostały do innego organu wykonującego orzeczenie” z art. 32 i art. 63 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Postanowieniem z 14 grudnia 2016 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 19 grudnia 2016 r.) Trybunał odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, uzna-jąc, że zarzuty w niej sformułowane cechuje oczywista bezzasadność. Trybunał ustalił, że ich istota dotyczyła trzech kwestii: po pierwsze, odmienności w stosunku do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.; dalej: k.p.a.) uregulowania prawa do skargi osób skazanych; po drugie, za-kresu uznaniowości pozostawionego organom rozpoznającym skargi (wnioski, prośby) osób skazanych; po trzecie, braku określenia terminu, do którego organ rozpoznający skargę ska-zanego może uznać, że jest ona oparta na tych samych podstawach faktycznych co skarga wcześniej rozpoznana przez inny organ, i w konsekwencji pozostawić późniejszą skargę bez rozpoznania. Trybunał przywołał wyrok TK z 12 lipca 2016 r. (sygn. akt K 28/15, OTK ZU nr 4/2016, poz. 56), w którym orzeczono, że art. 6 § 2 zdanie drugie i § 3 pkt 2 i 3 k.k.w. są zgodne z art. 63 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji. W powołanym orzeczeniu ocenie OTK ZU B/2017 Ts 164/16 poz. 258 2 podlegały zasady rozpoznania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach kar-nych i aresztach śledczych. Co szczególnie istotne, Trybunał w zaskarżonym postanowieniu z dnia 14 grudnia 2016 r. stwierdził, że choć powołany powyżej wyrok dotyczy kontroli konsty-tucyjności innych norm niż zakwestionowane w skardze, to dokonane w nim ustalenia nie pozostają irrelewantne dla oceny zarzutów sformułowanych w analizowanej skardze. Odno-sząc się do zarzutów skarżącego dotyczących odmienności ukształtowania prawa petycji ska-zanego w stosunku do innych podmiotów, kierujących swe wystąpienie do organu władzy publicznej oraz do zakresu uznaniowości pozostawionej organom rozpoznającym skargi (pe-tycje, wnioski) osób skazanych, Trybunał wskazał, że stanowisko wyrażone w wyroku w sprawie K 28/15 przesądza o uznaniu ich za oczywiście bezzasadne. Po analizie twierdzenia skarżącego, zgodnie z którym prawo organu rozpoznającego skargi (wnioski, petycje) osoby skazanej do pozostawienia tego wystąpienia ze względu na tożsamość żądań powinno być limitowane terminem, Trybunał uznał, że zarzut ten zmierza do pozostającej poza jego kognicją oceny sfery stosowania zaskarżonego przepisu. Jak pod-niósł, zbadanie, czy doszło do zmiany podstaw faktycznych skargi (wniosku, petycji) osoby skazanej należy do organu ją rozpoznającego. Dostrzegł także, że dokonanie oceny zarzutu skarżącego co do braku określenia w art. 6 § 3 pkt 1 k.k.w. terminu, w którym organ może pozostawić wystąpienie skazanego bez rozpoznania, zmierzałoby de facto do poddania kon-troli prawidłowości działań organów rozpoznających skargi osób skazanych. Na postanowienie z 14 grudnia 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej skarżący złożył – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym podniósł, że Trybunał nie dokonał wszechstronnej i wnikliwej oceny jego skargi. Zdaniem skarżącego za niedopuszczalne należy uznać odniesienie się – na etapie wstępnego rozpoznania skargi kon-stytucyjnej – do argumentacji sformułowanej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, jako przemawiającej za oczywistą bezzasadnością skargi. W przekonaniu skarżącego powołany przez Trybunał wyrok w sprawie K 28/15 nie obejmował kontroli konstytucyjności art. 6 § 3 pkt 1 k.k.w. Nadto pokreślił on, że skoro Trybunał Konstytucyjny uznał za konieczne zbada-nie art. 6 § 2 zdanie drugie i § 3 pkt 2 i 3 k.k.w., to zarzuty podniesione w stosunku do art. 6 § 3 pkt 1 k.k.w. nie mogą być uznane za pozbawione podstaw w stopniu oczywistym. Skarżą-cy powtórzył także twierdzenia zawarte w skardze konstytucyjnej dotyczące jego oceny za-kwestionowanej normy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try-bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjo-wane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy o TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określa-ją przepisy ustawy o TK. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyj-nej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 5-8 ustawy o TK). Na etapie rozpo-znania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidło-wo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. OTK ZU B/2017 Ts 164/16 poz. 258 3 Przechodząc do oceny wniesionego środka zaskarżenia, Trybunał stwierdza, że najda-lej idący zarzut zażalenia zawiera się w twierdzeniu skarżącego, zgodnie z którym za niedo-puszczalne należy uznać odniesienie się do argumentacji sformułowanej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 28/15. Trybunał w obecnym składzie podkreśla, że stałość linii orzeczniczej stanowi istotną wartość (zob. wyrok TK z 26 lipca 2006 r., sygn. akt SK 21/04, OTK ZU nr 7/A/2006, poz. 88). Tym samym w sytuacji, w której Trybunał wypowiedział się wiążąco co do określo-nego problemu konstytucyjnego, za błędne należałoby uznać – wbrew twierdzeniom skarżą-cego – pominięcie tak wyrażonego stanowiska. Innymi słowy, nawet jeśli orzeczenie dotyczy innej normy niż zaskarżona w skardze, to argumentacja może być relewantna dla oceny za-rzutów podniesionych przez skarżącego. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał podziela stanowisko wyrażone w zakwestio-nowanym postanowieniu i stwierdza, że poglądy wyrażone w sprawie K 28/15 mają znacze-nie do oceny podniesionych w skardze zarzutów. Wymaga przypomnienia, że w orzeczeniu tym Trybunał ustalił, iż różnicowanie prawa petycji osób skazanych w stosunku do osób wy-stępujących ze skargą (wnioskiem, petycją) do organów władzy publicznej jest zgodne z ustawą zasadniczą. Podkreślił, że rola, jaką mają w stosunku do skazanego wypełniać orga-ny postępowania wykonawczego uzasadniają odmienne jego potraktowanie w tym zakresie. Podobnie ocenił zakres uznaniowości pozostawionej organom rozpoznającym skargi osób pozbawionych wolności. Tym samym Trybunał, dokonując kontroli konstytucyjności art. 6 § 2 zdanie drugie i § 3 pkt 2 i 3 k.k.w., odniósł się do kwestii, które stanowią meritum zarzu-tów postawionych w skardze. Skoro argumentacja skarżącego nie dostarczyła natomiast no-wych argumentów uprawdopodabniających stan niekonstytucyjności zakwestionowanych przepisów, to prawidłowo uznano w zaskarżonym postanowieniu, że zarzuty sformułowane w skardze są oczywiście bezzasadne, co skutkować musi nieuwzględnieniem rozpoznawane-go zażalenia. Trybunał nie podziela również zarzutu, że dokonanie merytorycznej oceny konstytu-cyjności art. 6 § 2 zdanie drugie i § 3 pkt 2 i 3 k.k.w. w sprawie K 28/15 uzasadnia taką ko-nieczność w odniesieniu do art. 6 § 3 pkt 1 k.k.w. Skarżący zdaje się pomijać okoliczność, że w sprawie K 28/15 wnioskodawcą był Rzecznik Praw Obywatelskich, czyli podmiot legity-mowany generalnie na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji. Rzecznik Praw Obywatel-skich może inicjować postępowania w sprawie konstytucyjności wszystkich norm, jakie na gruncie polskiego systemu prawnego podlegają kognicji Trybunału Konstytucyjnego. Sytua-cja podmiotu występującego ze skargą konstytucyjną jest odmienna, gdyż ustawodawca naka-zuje weryfikację kompletności skargi konstytucyjnej pod kątem wymagań określonych za-równo w art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i w ustawie o TK przed wszczęciem etapu jej meryto-rycznej kontroli (zob. postanowienie TK z 16 lipca 2013 r., sygn. akt Ts 77/12, OTK ZU nr 4/B/2013, poz. 378). Tym samym również ten zarzut skarżącego nie podważa prawidłowo-ści zaskarżonego postanowienia. Ponadto argumentacja, w której skarżący powtórzył twierdzenia zawarte w skardze konstytucyjnej jest irrelewantna prawnie dla oceny podstaw odmowy nadania skardze dalsze-go biegu. Zażalenie jako środek inicjujący kontrolę postanowienia Trybunału w sprawie skar-gi konstytucyjnej musi mieć na celu podważenie prawidłowości poczynionych w nim ustaleń. W związku z powyższym tak zarzuty, jak i ich uzasadnienie powinny dotyczyć zaskarżonego postanowienia Trybunału, a nie jedynie ograniczać się do powtórzenia argumentacji zaprezen-towanej w skardze konstytucyjnej (zob. postanowienie TK z 15 lutego 2016 r., sygn. akt Ts 236/15, OTK ZU nr B/2016, poz. 112). Nieprzedstawienie zarzutów podających w wąt-pliwość podstawy postanowienia z 14 grudnia 2016 r. uniemożliwia dokonanie jego kontroli. Niezależnie od powyższego, Trybunał zauważa, że skarżący nie zakwestionował pod-stawy odmowy nadania jego skardze dalszego biegu, tzn. stwierdzenia, że zarzut zmierza do OTK ZU B/2017 Ts 164/16 poz. 258 4 poddania kontroli sfery stosowania zaskarżonych przepisów, co oznacza, że podstawa ta rów-nież nie została podważona. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego zgodnie z art. 65 ust. 8 ustawy o TK postanawia jak w sentencji.