Ts 164/19
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-12-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być dopuszczalna, jeśli zakwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy wydania ostatecznego rozstrzygnięcia sądu lub organu administracji publicznej?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest niedopuszczalna, jeśli skarżący kwestionuje przepisy, które nie stanowiły podstawy wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w jego sprawie. Warunek ten wynika bezpośrednio z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, który wymaga, aby skarga dotyczyła aktu normatywnego, na podstawie którego organ orzekł o wolnościach lub prawach skarżącego. Brak związku przyczynowego między zaskarżonym przepisem a ostatecznym rozstrzygnięciem stanowi przesłankę do odmowy nadania skardze dalszego biegu.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę konstytucyjną, żądając uznania art. 118 § 5 oraz art. 1173 k.p.c. za niezgodne z Konstytucją. Trybunał Konstytucyjny w poprzednim postępowaniu (sygn. Ts 64/18) odmówił nadania dalszego biegu innej skardze tej strony, stwierdzając brak ostatecznego orzeczenia. Skarżąca w niniejszej sprawie twierdziła, że zaskarżone przepisy były podstawą rozstrzygnięcia, powołując się na wywody Trybunału z poprzedniej sprawy. Trybunał odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że zaskarżone przepisy k.p.c. nie były podstawą wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, w której skarżąca domagała się ochrony prawnej.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 lutego 2021 r. Pozycja 51 POSTANOWIENIE z dnia 1 grudnia 2020 r. Sygn. akt Ts 164/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz – przewodniczący Piotr Pszczółkowski – sprawozdawca Jakub Stelina, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 16 lipca 2020 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Sp. z o.o., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 listopada 2019 r. (data nadania) Sp. z o.o. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego usta-nowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpiła o uznanie art. 118 § 5 oraz art. 1173 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1575; dalej: k.p.c.) za niezgodne z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 79 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5, art. 79 ust. 1 i art. 79 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 stycznia 2020 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych wniesionej skargi. Skarżąca została wezwana, m.in. do sprecyzowania i uzasadnienia, w jaki sposób art. 118 § 5 i art. 1173 k.p.c. naruszają wymienione w skardze konstytucyjnej wolności lub prawa skarżącej. Pismem z 25 stycznia 2020 r. (data nadania) pełnomocnik skarżącej ustosunkował się do powyższego wezwania. Postanowieniem z 16 lipca 2020 r., doręczonym skarżącej 27 lipca 2020 r., Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Stwierdził w nim, że zakwestionowane w skardze przepisy nie były podstawą wydania ostatecznego rozstrzygnię-cia. 31 lipca 2020 r. (data nadania) skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniosła o jego uchylenie i nadanie skardze dalszego biegu. Zdaniem skarżącej „wbrew przepisom postanowienia, zaskarżone przepisy były podstawą rozstrzygnięcia.
OTK ZU B/2021 Ts 164/19 poz. 51 2 Z przepisów tych bowiem wywiódł w swym poprzednim postępowaniu Trybunał iż nie wy-dano w sprawie ostatecznego orzeczenia organu s[ą]dowego. Strona skarżąca właśnie ten fakt uczyniła podstawą niniejszej skargi podnosząc zarzut iż istnienie takiego postępowania nie poddającego się kontroli sądowej, a więc nie podlegającego w konsekwencji kontroli konsty-tucyjnej – jest naruszeniem zasady iż każda sprawa podlega kontroli sądowej, a każdy przepis decydujący o prawach strony podlega kontroli konstytucyjnej. (…) w poprzednim postępo-waniu orzekając w sprawie skargi Trybunał użył zaskarżonych przepisów albowiem z nich wywiódł w/w fakt braku orzeczenia i przyczyn takiego stanu rzeczy” (s. 4 zażalenia). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze-de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest – zda-niem Trybunału ‒ prawidłowe. Formułując zarzuty przedstawione w zażaleniu, skarżąca nie zdołała skutecznie podważyć podstawy odmowy, tj. zakwestionowanie przepisów niebędą-cych podstawą wydania ostatecznego rozstrzygnięcia. Trybunał w niniejszym składzie podziela argumentację zawartą w zaskarżonym posta-nowieniu. Warunkiem dopuszczalności skargi jest bowiem zakwestionowanie w niej przepi-su, który stanowił podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia. Jak wyjaśniono w wyroku pełnego składu Trybunału z 24 października 2007 r. (sygn. SK 7/06, OTK ZU nr 9/A/2007, poz. 108): „skarżący nie może (…) w drodze skargi kwestionować konstytucyjności aktów normatyw-nych niestanowiących podstawy dotyczącego go indywidualnego rozstrzygnięcia”. Powyższy wymóg ma swoje źródło w samej Konstytucji. Zgodnie bowiem z brzmie-niem art. 79 ust. 1 Konstytucji, skargę można wnieść „w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji pu-blicznej orzekł ostatecznie […] o wolnościach lub prawach albo o […] obowiązkach określo-nych w Konstytucji”. Formalnym dopełnieniem tego wymagania jest treść art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, który stanowi, że skarga konstytucyjna zawiera określenie kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ admini-stracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji, i w stosunku do którego skarżący domaga się stwierdzenia nie-zgodności z Konstytucją (por. postanowienie TK z 18 lipca 2019 r., sygn. Ts 12/19, OTK ZU B/2019, poz. 180 i wskazane w nim orzecznictwo). Z akt rozpatrywanej sprawy nie wynika, by którykolwiek z kwestionowanych przepi-sów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1575) stanowił podstawę wydania – wska-zanego jako ostateczne rozstrzygnięcie – postanowienia TK z 9 października 2019 r. (sygn. Ts 64/18). Nie uprawdopodobniła tego również skarżąca. Nie wskazała przy tym innego orze-czenia wydanego na podstawie regulacji, z którą łączy zarzut naruszenia powołanych w skar-dze praw i wolności konstytucyjnych. Jak to już podkreślano w zaskarżonym postanowieniu, orzeczenie TK z 9 października 2019 r. wydane zostało w oparciu o przepisy u.o.t.p.TK. Jego treścią było nieuwzględnienie zażalenia skarżącej na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 10 lipca 2019 r. (sygn.
OTK ZU B/2021 Ts 164/19 poz. 51 3 Ts 64/18) o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, nie zaś wskazane w petitum skargi konstytucyjnej przepisy dotyczące pełnomocnictwa z urzędu. Trybunał Konstytucyjny w zakwestionowanym postanowieniu zasadnie zatem stwier-dził, że analizowana skarga nie spełnia podstawowego warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. W związku z tym, na pod-stawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, prawidłowo odmówił nadania jej dalszego biegu. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 79 ust. 1 Konstytucji RPart. 190 ust. 5 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło