Ts 167/21

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-10-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące wysokości zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu naruszają konstytucyjne prawo własności oraz zasadę równości?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że skarga konstytucyjna spełnia wymagania formalne i merytoryczne, w tym że zarzuty skarżącego nie są oczywiście bezzasadne. Skarżący, jako adwokat z urzędu, domagał się uznania, że niższy zwrot kosztów za czynności procesowe (kasację) w porównaniu do adwokata z wyboru narusza jego prawo własności (art. 64 ust. 2 Konstytucji) oraz zasadę równości (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Trybunał nadał skardze dalszy bieg, co oznacza skierowanie sprawy do rozpoznania merytorycznego.
Stan faktyczny
Skarżący, adwokat wyznaczony z urzędu w sprawie karnej, złożył skargę konstytucyjną po oddaleniu kasacji przez Sąd Najwyższy. Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwotę 442,80 zł tytułem kosztów sporządzenia i wniesienia kasacji. Skarżący uważa, że kwota ta jest zbyt niska w porównaniu do wynagrodzeń adwokatów z wyboru za analogiczne czynności, co narusza jego prawa majątkowe i zasadę równości.
Rozstrzygnięcie
Nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 grudnia 2022 r. Pozycja 233 POSTANOWIENIE z dnia 19 października 2022 r. Sygn. akt Ts 167/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.M. o zbadanie zgodności: § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 i 3 w związku z § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18), z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 maja 2021 r. (data nadania) R.M. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle nastę-pującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 19 lutego 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie, w której skarżący był obrońcą z urzędu. Zasądził również od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwotę 442,80 zł, w tym 23% VAT, tytułem sporządzenia i wniesienia przez obrońcę z urzędu kasacji na rzecz skazanego. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 1 lipca 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 12 lipca 2021 r.), wydanym na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty-tucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu postanowienia Sądu Najwyższego z 19 lutego 2021 r. o sygn. akt […] (tj. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub potwierdzenia odbioru przesyłki); 2) doręczenie jednego odpisu skargi konstytucyjnej z załącznikami. OTK ZU B/2022 Ts 167/21 poz. 233 2 Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie z 19 lipca 2021 r. (data nadania) przesyłając poświadczone za zgodność z oryginałem potwierdzenie odbioru postanowienia Sądu Najwyższego oraz dodatkowy odpis skargi konstytucyjnej z załącznikami. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2022 r. (dorę-czonym pełnomocnikowi skarżącego 26 kwietnia 2022 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego, wyrażone w art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy; 2) uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z prawami lub wolnościami konstytucyjnymi wynikającymi z wzorców kontroli, o których mowa w punkcie 1 zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 3) podanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie procesowym z 4 maja 2022 r. (data nadania) skarżący odniósł się do tego zarządzenia. Zdaniem skarżącego w jego sprawie doszło do naruszenia prawa własności i innych praw majątkowych, podlegających równej dla wszystkich ochronie prawnej, jak również prawa do równego traktowania przez władze publiczne. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje posta-nowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania prze-widziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do kontroli mery-torycznej. 2.1. Skarga została sporządzona przez adwokata, który przedłożył stosowne pełno-mocnictwo. 2.2. Przysługująca skarżącemu droga prawna została wyczerpana, ponieważ od postanowienia Sądu Najwyższego z 19 lutego 2021 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. 2.3. Skarżący dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż wskazane powyżej rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu 31 marca 2021 r. Natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 27 maja 2021 r. (data nadania). 2.4. Określony został przedmiot kontroli, tj. § 2 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 i 3 w związku z § 17 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). OTK ZU B/2022 Ts 167/21 poz. 233 3 2.5. Zdaniem skarżącego zakwestionowane przepisy naruszają jego prawa konsty-tucyjne, ponieważ jako adwokatowi wyznaczonemu w sprawie pełnomocnikiem z urzędu, za sporządzenie i wniesienie kasacji został mu przyznany zwrot kosztów o połowę niższy, niż otrzymałby gdyby występował w tej sprawie jako obrońca lub pełnomocnik z wyboru. Wskazał, że zakwestionowana norma narusza art. 64 ust. 2 Konstytucji, ponieważ skutkuje brakiem ochrony prawa własności i innych praw majątkowych w postaci wynagrodzenia za wykonaną pracę. Reguluje ona prawo do wynagrodzenia, za tę samą sprawę, dla osób posiadających te same kompetencje zawodowe na zasadach nierównych, co – jego zdaniem – stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Powołane przepisy

art. 64 ust. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 92 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło