Ts 168/17
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2017-12-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna dopuszczalna jest, gdy skarżący kwestionuje akty stosowania prawa (orzeczenia sądów) zamiast norm prawnych, powołując się na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że skarżący wadliwie określili przedmiot skargi, czyniąc z niego akty stosowania prawa pozostające poza kognicją Trybunału. Skarga nie spełniała wymogów dopuszczalności, ponieważ nie wykazano jednolitości i powszechności praktyki stosowania prawa, która nadawałaby kwestionowanym przepisom stałe i niekonstytucyjne znaczenie, a jedynie powołano się na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący (S.Z., L.K. i M.Z.) złożyli skargę konstytucyjną, kwestionującą zgodność przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej z Konstytucją RP. Skarga dotyczyła zarządzenia Prezydenta Miasta P. zakazującego objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt na terenach miejskich. Skarżący byli stronami postępowania przed sądami administracyjnymi, które odrzuciły ich skargę na zarządzenie, uznając je za akt wewnętrzny nie naruszający ich interesu prawnego. Skarżący powoływali się na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczących pojęcia interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 12 kwietnia 2018 r. Pozycja 49 POSTANOWIENIE z dnia 19 grudnia 2017 r. Sygn. akt Ts 168/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S.Z., L.K. i M.Z. w sprawie zgodności: 1) art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875), w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829) i w zw. z zarządzeniem nr Prezydenta Miasta P. z lutego 2016 r. w sprawie zakazu organizowania na terenach należących do Miasta P. objaz-dowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt; 2) art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) oraz art. 101 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 2 pkt 3 i art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875), w zw. z art. 12, art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147) i w zw. z zarządzeniem nr Prezydenta Miasta P. z lutego 2016 r. w sprawie zakazu organizowania na terenach należących do Miasta P. objaz-dowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt z art. 45 ust. 1, art. 22, art. 32, art. 65 ust. 1, art. 73, art. 6, art. 7 w zw. z art. 16 ust. 2, art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 sierpnia 2017 r. (data nadania) S.Z., L.K. i M.Z. (dalej: skarżący) zakwestionowali zgodność: po pierwsze, art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U.
OTK ZU B/2018 Ts 168/17 poz. 49 2 z 2017 r., poz. 1875; dalej: u.s.g.), w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829; dalej: u.s.d.g.) i w zw. z zarządzeniem nr Prezydenta Miasta P. z lutego 2016 r. w sprawie zakazu organizowania na terenach należących do Miasta P. objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt (dalej: zarządzenie) w zakresie, w jakim „odmawiają legitymacji czynnej podmiotom wyklu-czonym jako strony z korzystania z mienia publicznego bez istnienia ku temu podstawy prawnej na podstawie aktu organu samorządu terytorialnego ze względu na dowolne, różnicu-jące kryterium, w szczególności kryterium różnicujące między podmiotami prowadzącymi taką samą legalną działalność gospodarczą”; po drugie, art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 101 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 2 pkt 3 i art. 33 ust. 5 u.s.g., w zw. z art. 12, art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147; dalej: u.o.g.n.) i w zw. z zarządzeniem w za-kresie, w jakim „odmawiają legitymacji czynnej podmiotom wykluczonym jako strony z ko-rzystania z mienia publicznego bez istnienia ku temu podstawy prawnej, na podstawie aktu organu samorządu terytorialnego ze względu na dowolne, różnicujące kryterium, w przypad-ku braku istnienia obowiązku organu samorządu terytorialnego do zawarcia umowy z tymi podmiotami”, z art. 45 ust. 1, art. 22, art. 32, art. 65 ust. 1, art. 73, art. 6, art. 7 w zw. z art. 16 ust. 2, art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skargę wniesiono w związku z następującą sprawą. Skarżący złożyli do Wojewódz-kiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na zarządzenie nr Prezydenta Miasta P. z lutego 2016 r. w sprawie zakazu organizowania na terenach należących do Miasta P. objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt. W postanowieniu z września 2016 r. (sygn. akt) Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odrzucił skargę skarżących. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z kwietnia 2017 r. (sygn. akt) oddalił skargę kasacyjną od postanowienia sądu pierwszej in-stancji. Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie ma charakter niewiążącej na zewnątrz deklaracji i jest aktem wewnętrznym, dlatego nie mogło naruszać interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw. Musi ona spełniać przesłanki jej dopuszczalności, które zostały określone w art. 79 ust. 1 Konstytu-cji, a doprecyzowane w przepisach ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK). 2. Zgodnie z tymi regulacjami skarga powinna spełniać wymogi pisma procesowego, a nadto zawierać: dokładne określenie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach określonych w Konstytucji i wobec którego skarżący domaga się stwier-dzenia niezgodności z Konstytucją; wskazanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone, a także uzasadnienie wraz z do-kładnym opisem stanu faktycznego. Zarzuty sformułowane w skardze muszą uprawdopodab-niać niekonstytucyjność kwestionowanej regulacji, co oznacza konieczność wywiedzenia z zaskarżonych przepisów określonej normy, wskazanie właściwych wzorców konstytucyj-nych wyrażających prawa podmiotowe przysługujące osobom fizycznym bądź prawnym i – przez porównanie treści wynikających z obu regulacji – wykazanie ich wzajemnej niezgodno-ści.
OTK ZU B/2018 Ts 168/17 poz. 49 3 3. W ocenie Trybunału rozpatrywana skarga konstytucyjna warunków powyższych nie spełnia. 4. Przede wszystkim należy podkreślić, że obszerne fragmenty skargi zawierają nega-tywną ocenę stanowiska sądów administracyjnych orzekających w sprawie. Ponadto skarżący uzasadniają niekonstytucyjność kwestionowanych przepisów, odwołując się do licznych orze-czeń sądów administracyjnych, które w swych judykatach zaprezentowały wykładnię tych regulacji odmienną od interpretacji orzekających w ich sprawie sądów administracyjnych. Skarżący wykazują również, że w orzecznictwie istnieją rozbieżności odnoszące się do inter-pretacji kwestionowanych przepisów w zakresie przesłanki interesu prawnego, przy czym akcentują to, że w większości spraw sądy orzekły odmiennie, niż uczyniły to w sprawie skar-żących. Krytyka orzeczeń sądowych oraz przywołanie odmiennych interpretacji sądów admi-nistracyjnych dotyczących zaskarżonych przepisów dowodzą, że skarżący wadliwie określili przedmiot skargi – uczynili z niego pozostające poza kognicją Trybunału akty stosowania prawa. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że jest „sądem prawa” nie zaś „sądem faktów” i w zasadzie problematyka stosowania prawa nie mieści się w zakresie jego kompetencji. 5. W dotychczasowym orzecznictwie Trybunału ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym jeżeli utrwalona i konsekwentna praktyka stosowania prawa w sposób bezsporny ustaliła wykładnię danego przepisu prawnego, a jednocześnie przyjęta interpretacja nie jest kwestionowana przez przedstawicieli doktryny, to przedmiotem kontroli konstytucyjności jest norma prawna dekodowana z danego przepisu zgodnie z ustaloną praktyką (zob. postanowie-nie z 19 lipca 2005 r., sygn. SK 37/04, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 87 i powołane tam orze-czenia). Jak ponadto wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny „stałość, powtarzalność i powszech-ność praktyki sądowej może nadawać kwestionowanemu unormowaniu w sposób stały i po-wszechny określone znaczenie, podlegające następnie kontroli konstytucyjności. Stałość i powszechność praktyki, wynikającej z odczytywania przepisów w sposób niekonstytucyjny, powoduje bowiem nadanie samym przepisom trwałego i niekonstytucyjnego znaczenia. (...) Ujawnienie (...) zależności pomiędzy sferą stanowienia i stosowania prawa wymaga jednakże każdorazowo stwierdzenia, czy w istocie rzeczy mamy do czynienia z taką właśnie powta-rzalną i powszechną metodą wykładni określonego przepisu (unormowania)” (zob. postano-wienie z 21 września 2005 r., sygn. SK 32/04, OTK ZU nr 8/A/2005, poz. 95). Skarżący, wskazując na rozbieżności sądowego orzecznictwa, a wręcz podkreślając, że wykładnia od-mienna od zastosowanej w ich sprawie jest dominująca, nie wykazali jednolitości kwestiono-wanego rozumienia zaskarżonych przepisów, będącej warunkiem sine qua non trybunalskiej kontroli normy prawnej. Powyższe okoliczności uzasadniają, na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK, odmowę nadania skardze dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 22 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 65 ust. 1 Konstytucji RPart. 73 Konstytucji RPart. 6 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 16 ust. 2 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło