Ts 168/21

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-10-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące wysokości zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu naruszają konstytucyjne zasady równości, ochrony własności oraz zasady legalizmu?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg, uznając, że zarzuty skarżącego nie są oczywiście bezzasadne. Skarga spełnia wszystkie wymogi formalne i materialne przewidziane dla skargi konstytucyjnej, w tym wyczerpanie dróg prawnych oraz dotrzymanie terminów, co pozwala na przeprowadzenie kontroli merytorycznej zakwestionowanych przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący, adwokat wyznaczony do obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym, zwrócił się o zwrot kosztów obrony. Sąd Apelacyjny zasądził kwotę 221,40 zł, co stanowiło połowę stawki przysługującej obrońcy z wyboru. Skarżący uznał, że przepisy regulujące wysokość tego zwrotu naruszają jego prawa majątkowe oraz zasadę równości, wnosząc skargę konstytucyjną do Trybunału.
Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 grudnia 2022 r. Pozycja 234 POSTANOWIENIE z dnia 19 października 2022 r. Sygn. akt Ts 168/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.M. o zbadanie zgodności: § 2 pkt 1 i 2 w związku z § 19 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 maja 2021 r. (data nadania) R.M. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następu-jącego stanu faktycznego. Postanowieniem z 17 marca 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Apelacyjny w P. zasądził na rzecz skarżącego kwotę 221,40 zł (w tym VAT) tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu w postępowaniu odwoławczym (pkt 2 postanowienia). Sąd Apelacyjny w P. postanowieniem z 11 maja 2021 r. (sygn. akt […]) po rozpa-trzeniu zażalenia skarżącego na punkt 2 postanowienia z 17 marca 2021 r. utrzymał zaskar-żone orzeczenie w mocy. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 1 lipca 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 12 lipca 2021 r.), wydanym na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty-tucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez doręczenie dwóch odpisów skargi konstytucyjnej wraz z załą-cznikami. Do tego zarządzenia skarżący odniósł się w piśmie procesowym z 19 lipca 2021 r. (data nadania), przesyłając dwa odpisy skargi konstytucyjnej z załącznikami. OTK ZU B/2022 Ts 168/21 poz. 234 2 W piśmie procesowym z 30 czerwca 2021 r. (data nadania) skarżący przesłał postanowienie Sądu Apelacyjnego w P. z 9 czerwca 2021 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej zawartej w postanowieniu tego sądu z 17 marca 2021 r. (sygn. akt […]) oraz dodatkowy odpis skargi konstytucyjnej. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2022 r. (dorę-czonym pełnomocnikowi skarżącego 26 kwietnia 2022 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego, wyrażone w art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy; 2) uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z prawami lub wolnościami konstytucyjnymi wynikającymi z wzorców kontroli, o których mowa w punkcie 1 zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 3) podanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie procesowym z 4 maja 2022 r. (data nadania) skarżący odniósł się do tego zarządzenia. Zdaniem skarżącego w jego sprawie doszło do naruszenia prawa własności i innych praw majątkowych, podlegających równej dla wszystkich ochronie prawnej, jak również prawa do równego traktowania przez władze publiczne. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejaw-nym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do kontroli mery-torycznej. 2.1. Skarga została sporządzona przez adwokata, który przedłożył stosowne pełno-mocnictwo. 2.2. Przysługująca skarżącemu droga prawna została wyczerpana, ponieważ od postanowienia Sądu Apelacyjnego w P. z 11 maja 2021 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia. 2.3. Skarżący dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż wskazane powyżej rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego wraz z uzasadnieniem zostało doręczone skarżącemu 18 maja 2021 r. Natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 27 maja 2021 r. (data nadania). 2.4. Określony został przedmiot kontroli, tj. § 2 pkt 1 i 2 w związku z § 19 pkt 1 w związku z § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). OTK ZU B/2022 Ts 168/21 poz. 234 3 2.5. Zdaniem skarżącego zakwestionowane przepisy naruszają jego prawa kon-stytucyjne, ponieważ jako adwokatowi wyznaczonemu do działania w sprawie z urzędu, za obronę skazanego w postępowaniu odwoławczym został mu przyznany zwrot kosztów o połowę niższy, niż zostałby przyznany obrońcy lub pełnomocnikowi ustanowionemu z wyboru w tej samej sprawie. Wskazał, że zakwestionowana norma narusza art. 64 ust. 2 Konstytucji, ponieważ skutkuje brakiem ochrony prawa własności i innych praw mają-tkowych w postaci wynagrodzenia za wykonaną pracę. Reguluje ona prawo do wynagro-dzenia, za tę samą sprawę, dla osób posiadających te same kompetencje zawodowe na zasadach nierównych, co – jego zdaniem – stanowi naruszenie art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Powołane przepisy

art. 64 ust. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 92 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło