Ts 17/17
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2018-12-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi podstawę prawną orzeczenia o prawie podmiotowym do bycia stroną postępowania w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, w kontekcie zarzutu naruszenia prawa do sądu?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej reguluje jedynie zasady wnoszenia odwołań od decyzji i nie określa stron postępowania w zakresie dostępu do informacji. Przepis ten nie pozostaje w związku treściowym z prawem podmiotowym do bycia stroną postępowania, które wynika z art. 2 ust. 1 tejże ustawy. W związku z tym, zaskarżenie tego przepisu w skardze konstytucyjnej ze względu na naruszenie prawa do sądu było nieuzasadnione, a przedmiot kontroli został nieprawidłowo określony.Stan faktyczny
Radca prawny M.G. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 16 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego z Konstytucją RP i Konwencją o ochronie praw człowieka. Skarżąca twierdziła, że przepisy te pozbawiają ją statusu strony w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, naruszając jej prawo do sądu. Trybunał Konstytucyjny w pierwszej instancji odmówił skardze dalszego biegu, co skarżąca zaskarżyła zażaleniem.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 lutego 2019 r. Pozycja 35 POSTANOWIENIE z dnia 17 grudnia 2018 r. Sygn. akt Ts 17/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska przewodniczący i sprawozdawca Michał Warciński Grzegorz Jędrejek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 21 sierpnia 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.G., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 20 stycznia 2017 r. (data nadania) radca prawny M.G. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność: po pierwsze, art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782, ze zm.; dalej: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.; dalej: k.p.a.) wyłącznie do decyzji, o których mowa w art. 16 ust 1 u.d.i.p.; po drugie, art. 28 k.p.a. w zakresie, w jakim nie znajduje zastosowania do postępowania w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji, w szczególności z wywodzoną z tych przepisów oraz z art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.; dalej: Konwen-cja) zasadą sprawiedliwości proceduralnej w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji; art. 30 Konstytucji; art. 32 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 21 sierpnia 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał uznał, że w postępowaniu zainicjowanym złożeniem skargi konstytucyjnej nie jest dopuszczalne badanie zgodności przepisów ustaw z umowami międzynarodowymi (Konwencją). Ponadto, zdaniem Trybunału, skarżąca uczyni-ła przedmiotem skargi art. 16 ust. 2 u.d.i.p., tzn. przepis niepozostający w związku treścio-wym z prawami podmiotowymi, o których ochronę wnosiła, natomiast zaskarżony art. 28
OTK ZU B/2019 Ts 17/17 poz. 35 2 k.p.a. nie stanowił samodzielnej podstawy uznania, że skarżąca nie może być stroną postępo-wania z zakresu dostępu do informacji publicznej. Dlatego też Trybunał stwierdził, że skarżąca nieprawidłowo określiła przedmiot kon-troli, co uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca dowodzi, że sformułowane w skardze zarzuty są prawidłowe. W jej ocenie to właśnie na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. NSA uznał, że skarżąca nie może być stroną postępowania dotyczącego dostępu do informacji publicznej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarżą-cemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sę-dziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Bada w szczególności, czy w wyda-nym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dal-szego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. 3. Jak trafnie stwierdził Trybunał w zaskarżonym postanowieniu, art. 16 ust. 2 u.d.i.p. reguluje zasady wnoszenia odwołań od decyzji wymienionych w jego ust. 1. Nie dotyczy na-tomiast prawa podmiotowego, o którego ochronę wnosi skarżąca, tj. prawa do bycia stroną postępowania z zakresu dostępu do informacji publicznej i toczącego się w jego następstwie postępowania sądowoadministracyjnego (prawa do sądu). Przepis ten nie wyraża ogólnej re-guły dotyczącej stosowania przepisów k.p.a. w takim postępowaniu i – przede wszystkim – nie określa jego stron. Z tego też powodu, mimo że art. 16 ust. 2 u.d.i.p był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego wobec skarżącej, tj. wyroku NSA z 6 września 2016 r., sygn. […] (czego Trybunał w zaskarżonym postanowieniu nie kwestionował), to nie stanowił podstawy prawnej orzeczenia o prawie podmiotowym, którego naruszenie skarżąca zarzuciła w skardze konstytucyjnej. Nie był też podstawą uznania, że skarżąca nie może być stroną postępowania toczącego się w sprawie o udostępnienie wnioskodawcy informacji publicznej, bowiem jego przedmiot regulacji nie obejmuje tego zagadnienia. Trybunał podkreśla, że tezę tę potwierdzają również fragmenty wyroku NSA, na które powołuje się skarżąca w zażaleniu. Jak wskazał Trybunał w zaskarżonym orzeczeniu, sąd ten stwierdził, że strony postępowania z zakresu dostępu do informacji publicznej określa przepis tej ustawy, tj. art. 2 ust. 1 u.d.i.p., z którego wynika, że stroną takiego postępowania jest wy-łącznie wnioskodawca. Przepis ten jest przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a., który – w związku z tym – nie będzie miał w takich sprawach zastosowania (s. 6 uzasadnienia wy-roku NSA). Końcowy fragment uzasadnienia wyroku NSA, który przytoczyła skarżąca (s. 9), za-wiera jedynie podsumowanie wcześniejszych rozważań i dotyczy prawa skarżącej do wnie-sienia odwołania. Sąd wyjaśnił, że w sprawie nie została spełniona przesłanka podmiotowa do złożenia odwołania, gdyż dokonał tego podmiot niebędący stroną postępowania. Sąd przypo-mniał, że we wcześniejszych rozważaniach wykazał, że art. 28 k.p.a. nie będzie miał w spra-wie zastosowania. Skoro skarżąca nie była stroną postępowania o udzielenie informacji, a na
OTK ZU B/2019 Ts 17/17 poz. 35 3 mocy art. 16 ust. 2 u.d.i.p. przepisy k.p.a. stosuje się do decyzji, o których mowa w jego ust. 1, to skarżąca nie była legitymowana także do wniesienia odwołania. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził, że nie występuje związek treściowy między zaskarżonym art. 16 ust. 2 u.d.i.p. a prawami podmiotowymi, których naruszenie skarżąca zarzuciła, co uzasadniło odmowę nadania skardze dalszego biegu. Z zażalenia wynika również, że zdaniem skarżącej jest ona adresatem decyzji Burmi-strza R. z 5 maja 2015 r. o odmowie udzielenia informacji publicznej. Odwołując się do sta-nowiska skarżącej, można w sposób bardziej komunikatywny wykazać, że art. 16 ust. 2 u.d.i.p. nie reguluje zagadnienia stron postępowania dotyczącego dostępu do informacji pu-blicznej. Skoro przepis ten w odniesieniu do odwołań od decyzji wydanych w takich postę-powaniach odsyła do stosowania k.p.a., w tym do art. 28 tej ustawy, to nie byłoby przeszkód, aby uznać istnienie prawa skarżącej do wniesienia odwołania (przy założeniu, że wskazana wyżej decyzja została wydana wobec skarżącej). Tymczasem sądy uznały, że skarżąca takie-go prawa nie ma, bowiem art. 28 k.p.a. nie stosuje się do określenia stron postępowania doty-czącego udzielenia informacji z uwagi na przepis szczególny, którym jest art. 2 ust. 1 u.d.i.p. W konsekwencji w zaskarżonym postanowieniu Trybunał prawidłowo uznał, że to art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w powiązaniu z art. 28 k.p.a. stanowił podstawę prawną orzeczenia o pra-wie podmiotowym skarżącej do udziału w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o udzie-lenie informacji publicznej, a więc skarżąca nieprawidłowo określiła przedmiot zaskarżenia. 4. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 77 ust. 2 Konstytucji RPart. 78 Konstytucji RPart. 30 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnościart. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło