Ts 17/20
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-05-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może opierać się na zarzutach naruszenia norm prawa międzynarodowego (Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności), czy też wzorcem kontroli mogą być wyłącznie normy Konstytucji RP?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna nie może być oparta na naruszeniu norm prawa międzynarodowego, nawet jeśli wyrażają one konkretne podmiotowe prawa jednostki. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, ochrona w drodze skargi konstytucyjnej przysługuje wyłącznie w zakresie konstytucyjnych wolności lub praw. Naruszenie przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania przed Trybunałem w trybie skargi konstytucyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca, podmiot leczniczy M.Sp. z o.o. Sp.k., zaskarżyła przepisy ustawy o prawach pacjenta (art. 67j ust. 7 i art. 67k ust. 4) uznając je za niezgodne z Konstytucją RP oraz z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sprawa dotyczyła ustalenia zdarzenia medycznego i wydania tytułu wykonawczego na rzecz pacjenta. Skarżąca domagała się stwierdzenia niezgodności zaskarżonych przepisów z art. 45, 78, 77 ust. 2, 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji oraz z art. 6 ust. 1 i art. 13 Konwencji.Rozstrzygnięcie
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie badania zgodności z Konstytucją RP; odmowa nadania dalszego biegu w zakresie badania zgodności z Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 sierpnia 2020 r. Pozycja 219 POSTANOWIENIE z dnia 6 maja 2020 r. Sygn. akt Ts 17/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.Sp. z o.o. Sp.k. w sprawie zgodności: 1) art. 67j ust. 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2019 r. poz. 1127) z: art. 45 ust. 1, art. 78, art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.); 2) art. 67k ust. 4 ustawy wymienionej w punkcie pierwszym z: art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.), p o s t a n a w i a: 1) nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg w zakresie badania zgodności: a) art. 67j ust. 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. 2019 r. poz. 1127) z art. 45 ust. 1, art. 78, art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, b) art. 67k ust. 4 tej ustawy z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji; 2) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 21 stycznia 2020 r., M.Sp. z o.o. Sp.k. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego ustanowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpiła z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Do Spraw Orzekania o Zdarzeniach Medycznych (dalej: Wojewódzka Komisja) z 27 lutego 2019 r. (sygn. […]), po rozpoznaniu wniosku M.K.
OTK ZU B/2020 Ts 17/20 poz. 219 2 (dalej: pacjent) o ustalenie zdarzenia medycznego z udziałem skarżącej stwierdzono, że przebieg leczenia pacjenta w podmiocie leczniczym skarżącej w okresie od 7 kwietnia do 21 kwietnia 2016 r. był niezgodny z aktualną wiedzą medyczną i stanowi zdarzenie medyczne w rozumieniu art. 67a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (ówcześnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1318, ze zm.; obecnie: Dz. U. 2019 r. poz. 1127; dalej: ustawa o prawach pacjenta) oraz orzeczono o kosztach postę-powania. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji z 30 kwietnia 2019 r. (RPS[…]), po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymano w całości orzeczenie z 27 lutego 2019 r. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji z 10 października 2019 r. (sygn. […]), oddalono skargę skarżącej o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. orzeczenia z 30 kwietnia 2019 r. Zaświadczeniem z 16 grudnia 2019 r., Wojewódzka Komisja (sygn.[…]) wydała pacjentowi tytuł wykonawczy zgodnie z art. 67k ust. 4 ustawy o prawach pacjenta. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 11 lutego 2020 r., skarżąca – na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) – została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej. Pismem z 20 lutego 2020 r. skarżąca – dochowując przewidzianego prawem terminu – odpowiedziała na doręczone jej zarządzenie. Treść kwestionowanych przepisów ustawy o prawach pacjenta jest następująca: – art. 67j ust. 7: „W terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia wraz z uza-sadnieniem podmiotowi składającemu wniosek, kierownikowi podmiotu leczniczego prowadzącego szpital oraz ubezpieczycielowi, o których mowa w art. 67i ust. 2, przysługuje prawo złożenia do wojewódzkiej komisji umotywowanego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy”; – art. 67k ust. 4: „W przypadku, o którym mowa w ust. 3, wojewódzka komisja wystawia zaświadczenie, w którym stwierdza złożenie wniosku o ustalenie zdarzenia medycznego, wysokość odszkodowania lub zadośćuczynienia oraz fakt nieprzedstawienia propozycji, o której mowa w ust. 3. Zaświadczenie stanowi tytuł wykonawczy. Przepisy działu II tytułu I części trzeciej Kodeksu postępowania cywilnego stosuje się”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga spełnia wymogi określone w tej ustawie oraz, czy nie jest oczywiście bezzasadna. 2. Badana skarga w zakresie, w jakim kwestionuje zgodność art. 67j ust. 7 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (ówcześnie: Dz. U. z 2017 r. poz. 1318, ze zm.; obecnie: Dz. U. 2019 r. poz. 1127; dalej: ustawa o prawach pacjenta) z art. 45 ust. 1, art. 78, art. 77 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji oraz zgodność art. 67k ust. 4 tej ustawy z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji, spełnia wymagania formalne określone w ustawie oraz nie jest oczywiście bezzasadna. Skarga konstytucyjna została złożona przez radcę prawnego, ustanowionego dla skarżącej pełnomocnikiem z wyboru (art. 44 ust. 1 u.o.t.p. TK). Skarżąca wyczerpała przysługującą jej drogę prawną. Dochowany został również trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK). Skarżąca udokumentowała datę doręczenia
OTK ZU B/2020 Ts 17/20 poz. 219 3 wydanego w sprawie orzeczenia (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p. TK), od którego – jak oświad-czyła – nie wniosła nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p. TK). Skarga przedstawia stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p. TK). Adekwatnie zarówno do treści orzeczenia wydanego w sprawie, jak i do zarzutów sformu-łowanych w skardze, określony został przedmiot zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK). Skarżąca przedstawiła także argumenty uprawdopodobniające zarzut naruszenia – wskutek zastosowania kwestionowanych przepisów – przysługujących jej konstytucyjnych wolności lub praw (art. 53 ust. 1 pkt 2-3 u.o.t.p. TK). Skarga nie jest również oczywiście bezzasadna (art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK). 3. Badana skarga w zakresie, w jakim kwestionuje zgodność art. 67j ust. 7 oraz art. 67k ust. 4 ustawy o prawach pacjenta z art. 6 ust. 1 oraz art. 13 Konwencji o ochronie praw czło-wieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.), nie spełnia – określonego w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK – wymogu wskazania konstytucyjnej wolności lub prawa skarżącej oraz sposobu ich naruszenia w sprawie objętej wniesioną skargą. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie podkreślano, iż naruszenie norm prawa międzynarodowego – chociażby wyrażały one konkretne podmiotowe prawa jednostki – nie może stanowić podstawy skargi konstytucyjnej. Wzorzec kontroli w postępo-waniu zainicjowanym wniesieniem skargi mogą stanowić wyłącznie normy konstytucyjne. Jak bowiem wynika z art. 79 ust. 1 Konstytucji, wolności lub prawa, których ochrony – w drodze skargi konstytucyjnej – domaga się skarżąca, muszą mieć swoje źródło w samej ustawie zasadniczej. Wynika to jednoznacznie z użytego w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK zwrotu „konstytucyjne wolności lub prawa” (zob. wyroki z: 8 czerwca 1999 r., sygn. SK 12/98, OTK ZU Nr 5/1999, poz. 96; 6 lutego 2002 r., sygn. SK 11/01, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 2; 11 października 2016 r., sygn. SK 28/15, OTK ZU A/2016, poz. 79 oraz postanowienie z 5 lipca 2011 r., sygn. SK 3/10, OTK ZU nr 6/A/2011, poz. 64). 4. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na pkt 2 powyższego postanowienia, w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 78 Konstytucji RPart. 77 ust. 2 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło