Ts 17/22
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-07-14
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozróżnienie w wysokości stawek wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu względem pełnomocnika z wyboru w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości narusza Konstytucję RP?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg, stwierdzając, że nie jest ona oczywiście bezzasadna. Skarga dotyczyła zarzutu naruszenia zasad równości, ochrony własności oraz demokratycznego państwa prawnego poprzez dyskryminację adwokatów z urzędu w zakresie wynagrodzenia w porównaniu do pełnomocników z wyboru.Stan faktyczny
Adwokat K.S., ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu w sprawie o alimenty, zaskarżył postanowienie Sądu Rejonowego przyznające mu niższe wynagrodzenie niż przysługiwałoby pełnomocnikowi z wyboru. Opierał się na wyroku TK z 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19). Zażalenie adwokata zostało oddalone, co stało się podstawą do wniesienia skargi konstytucyjnej o zbadanie zgodności przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z Konstytucją.Rozstrzygnięcie
Nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 16 września 2022 r. Pozycja 181 POSTANOWIENIE z dnia 14 lipca 2022 r. Sygn. akt Ts 17/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.S. o zbadanie zgodności: 1) § 4 ust. 1 w związku z § 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18) z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zda-nie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Pol-skiej; 2) § 16 ust. 2 rozporządzenia wymienionego w punkcie pierwszym z art. 2 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konsty-tucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 21 stycznia 2022 r. (data nadania) adwokat K.S. (dalej: skarżący), wystąpił we własnym imieniu z żą-daniem na tle następującego stanu faktycznego. Sąd Rejonowy w Ż. III Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z 25 maja 2021 r. (sygn. akt […]) umorzył postępowanie w sprawie o alimenty (wobec zawarcia ugody między stronami), a także przyznał skarżącemu (adwokatowi powódki ustanowionemu jej pełnomocnikiem z urzędu) wynagrodzenie w kwocie 2 952 zł (w tym 552 zł VAT) oraz odstąpił od obciążania pozwanej kosztami procesu. W części przyznanego skarżącemu wynagrodzenia, postanowienie to zostało przez skarżącego (jako pełnomocnika powódki) zaskarżone w drodze zażalenia, w którym domagał się on przyznania wynagrodzenia w kwocie 4 428 zł (w tym 1 107 zł VAT). Żądanie swoje oparł na uzasadnieniu wyroku TK z 23 kwietnia 2020 r. o sygn. SK 66/19 (OTK ZU A/2020, poz. 13), derogującego § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 paź-dziernika 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801) wywodząc, że rozróżnienie
OTK ZU B/2022 Ts 17/22 poz. 181 2 wysokości stawek dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu względem pełnomocnika z wyboru, narusza przepisy Konstytucji. Zażalenie zostało oddalone postanowieniem Sądu Rejonowego w Ż. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 20 września 2021 r. (sygn. akt […]), które wskazane zostało w zło-żonej skardze konstytucyjnej jako ostateczne rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). 2. Pismem z 24 marca 2022 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do zarządzenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 15 marca 2022 r. w sprawie wezwania skarżącego do udokumentowania daty doręczenia orzeczenia wskazanego w skardze kon-stytucyjnej jako ostateczne oraz doręczenia odpisu skargi konstytucyjnej wraz z załącznikami. Natomiast pismem z 24 maja 2022 r. (data nadania) odniósł się do zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2022 r. w sprawie wezwania do uzasadnienia niezgodności kwestionowanych przepisów z wolnościami lub prawami skarżącego oraz poinformowania, czy od postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. z 20 września 2021 r. (sygn. akt […]) wniesiony został nadzwyczajny środek zaskarżenia. 3. Zakwestionowanym w skardze przepisom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 18; dalej: rozporządzenie) skarżący zarzucił, że stanowiąc podstawę postanowienia Sądu Rejonowego w Ż. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 20 września 2021 r. (sygn. akt […]) doprowadziły do naruszenia jego konstytucyjnych wolności lub praw. Przepisowi § 4 ust. 1 rozporządzenia zarzucił nieproporcjonalne naruszenie zasad równości i równej ochrony własności w związku z przekroczeniem ustawowej delegacji do wydania rozporządzenia (art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji), zaś kwestio-nowanemu § 16 ust. 2 rozporządzenia zarzucił nieproporcjonalne naruszenie zasad demokra-tycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej oraz zasad równości i równej ochrony własności (art. 2 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga nie jest oczywiście bezzasadna i czy spełnia przesłanki uzasadniające nadanie jej dalszego biegu. Skarżący jest adwokatem występującym we własnym imieniu (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK). Skarga konstytucyjna wniesiona została z zachowaniem terminu, a przed jej wniesieniem skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, gdyż postanowienie Sądu Rejonowego w Ż. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z 20 września 2021 r. (sygn. akt […]) stanowiło ostateczne rozstrzygnięcie o wskazanych w skardze jego wolnościach lub prawach (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK). Data doręczenia tego orzeczenia została udokumentowana (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK). W piśmie procesowym z 24 maja 2022 r. (data nadania) skarżący oświadczył, że od tego rozstrzygnięcia nie wniesiono nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK). W skardze przedstawiono stan faktyczny sprawy (art. 53
OTK ZU B/2022 Ts 17/22 poz. 181 3 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK) oraz określono kwestionowany przepis aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i w stosunku do którego domaga się on stwierdzenia niezgodności z Konstytucją (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK). Skarga zawiera również wskazanie, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego oraz w jaki sposób – jego zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK). Przedstawia także uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że badana skarga nie jest oczywiście bezzasadna oraz spełnia przesłanki uzasadniające nadanie jej dalszego biegu. Dlatego na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK, skardze konstytucyjnej należało nadać dalszy bieg.
Powołane przepisy
art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucjiart. 2 i art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 32 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło