Ts 170/23

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-07-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna powinna zostać oddalona z powodu nieusunięcia braków formalnych, w tym braku dołączenia wymaganych dokumentów procesowych mimo wezwania?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ skarżąca nie usuniała w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, w szczególności nie dołączyła wymaganych odpisów lub kopii postanowienia Wojewody oraz tytułu wykonawczego. Nieusunięcie tych braków skutkuje wystąpieniem negatywnego skutku procesowego przewidzianego w art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca K.T. w imieniu własnym i małoletniego syna złożyła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność przepisów o obowiązkowych szczepieniach z Konstytucją RP. Sprawa wynikała z postępowania administracyjnego, w którym nałożono na nią grzywnę w celu przymuszenia szczepienia dziecka. Prezes TK oraz wyznaczony sędzia wielokrotnie wzywali skarżącą do uzupełnienia braków formalnych, w tym dołączenia pełnych akt sprawy i tytułu wykonawczego, co zostało zlekceważone.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 lutego 2025 r. Pozycja 55 POSTANOWIENIE z dnia 23 lipca 2024 r. Sygn. akt Ts 170/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.T.(„działającej w imieniu własnym i w imieniu syna N.T.”) o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o za-pobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 3) art. 17 ust. 11 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia w związku z § 5 rozporządzenia wymienionego w punkcie 2 z art. 47 w zwią-zku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 lipca 2023 r. (data nadania) K.T., działająca w imieniu własnym oraz małoletniego syna N.T. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczo-nym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 lutego 2023 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 11 czerwca 2019 r. (sygn. akt […]) oddalającego skargę na postanowienie Ministra Zdrowia z 30 października 2018 r. (znak: […]). Orzeczenie to utrzymało w mocy postanowienie Wo-jewody K. z 23 sierpnia 2016 r. (znak: […]) w zakresie, w jakim nałożyło na skarżącą grzyw-nę w celu przymuszenia poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 12 października 2023 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącej 19 października 2023 r.) wezwał skarżącą do złożenia peł-nomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyj-nej oraz reprezentowania skarżącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do OTK ZU B/2025 Ts 170/23 poz. 55 2 sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema kopiami); doręczenia odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi praw-nej (wraz z czterema kopiami), w szczególności postanowienia Ministra Zdrowia z 30 paź-dziernika 2018 r. (nr […]) oraz poprzedzającego go postanowienia Wojewody K. z 23 wrze-śnia 2016 r. wraz z tytułem wykonawczym, a także wyroków Wojewódzkiego Sądu Admini-stracyjnego w W. z 11 czerwca 2019 r. (sygn. akt […]) oraz Naczelnego Sądu Administracyj-nego z 8 lutego 2023 r. (sygn. akt […]). Skarżąca została także zobowiązana do udokumen-towania daty doręczenia jej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz doręczenia czterech odpisów skargi konstytucyjnej. W terminie wskazanym w zarządzeniu skarżąca nie usunęła braków skargi, ponieważ pismo ustosunkowujące się do powyższego zarządzenia nadała 27 października 2023 r. Do tego pisma dołączyła tylko pełnomocnictwo, postanowienie Ministra Zdrowia oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 7 marca 2024 r. (doręczonym peł-nomocnikowi skarżącej 14 marca 2024 r.) wezwał skarżącą do: 1) uzasadnienia zarzutu nie-zgodności zakwestionowanych w skardze art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych) oraz § 3 rozporzą-dzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.; dalej: rozporządzenie) z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą określoności przepisów prawa, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 2) wskazania, które konstytucyjne wolność lub prawo skarżącej wyrażone w art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji i w jaki sposób – zdaniem skarżącej – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy ustawy o zwalczaniu chorób zakaź-nych i rozporządzenia wskazanych w punkcie pierwszym zarządzenia; 3) wskazania, które konstytucyjne wolność lub prawo skarżącej wyrażone w art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji i w jaki sposób – zdaniem skarżącej – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz § 5 rozporządzenia; 4) uzasadnienia zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z wolnościami lub prawami, o których mowa w pkt. 2 i 3 zarządzenia, z powoła-niem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 5) doręczenia odpisów lub poświadczo-nych przez pełnomocnika skarżącej za zgodność z oryginałem kopii (wraz z czterema kopia-mi): a) postanowienia Wojewody K. z 23 września 2016 r. wraz z tytułem wykonawczym, b) wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2023 r. (sygn. akt […]); 6) udo-kumentowania daty doręczenia skarżącej powyższego orzeczenia. W piśmie procesowym złożonym 20 marca 2024 r. (data nadania) skarżąca odniosła się do zarządzenia. Do pisma dołączyła tylko wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wraz z kopią koperty. Jednocześnie skarżąca została pouczona, że w wypadku nieusunięcia powyższych braków w wyznaczonym terminie, wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Zakwestionowanym w skardze przepisom skarżąca zarzuciła naruszenie prawa do pry-watności oraz prawa do decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 Konstytucji), a także naruszenie zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji). Zdaniem skarżącej zaskarżone przez nią przepisy naruszają również art. 87 Konstytucji, który statuuje zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego. OTK ZU B/2025 Ts 170/23 poz. 55 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych prze-słanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 li-stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na eta-pie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządze-nie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Zarządzeniem z 7 marca 2024 r. sędzia Trybunału wezwał skarżącą do usunięcia stwierdzonych w toku wstępnej kontroli braków formalnych skargi, w tym także tych, których skarżąca nie usunęła na wezwanie Prezesa Trybunału zarządzeniem z 12 października 2023 r. W treści zarządzenia oprócz dokładnego wskazania brakujących dokumentów zawarto pou-czenie, że w wypadku nieusunięcia braków w terminie, wydane zostanie postanowienie o od-mowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 7 marca 2024 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącej 14 marca 2024 r. Obowiązkiem skarżącej było więc wykonać za-rządzenie w całości w przepisanym terminie. Skarżąca nie wykonała zarządzenia w całości, albowiem nie doręczyła odpisu lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii (wraz z czterema kopiami) postanowienia Wojewody K. z 23 września 2016 r. o nałożeniu na nią grzywny w celu przymuszenia poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym ani tytułu wykonawczego. W związku z tym należy stwierdzić, że skarżąca świadomie naraziła się na wystąpie-nie negatywnego skutku procesowego, o którym mowa w art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK (por. postanowienie TK z 15 marca 2023 r., sygn. Ts 192/22, OTK ZU B/2023, poz. 189). Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło