Ts 172/22

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-03-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna, w której skarżący jedynie lakonicznie wskazał na naruszenie praw konstytucyjnych bez przedstawienia szczegółowej argumentacji konfrontującej zaskarżony przepis z wzorcami kontroli, spełnia wymogi art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK wymagające uzasadnienia zarzutu?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna musi zawierać nie tylko wskazanie naruszonego prawa lub wolności konstytucyjnej, ale także uzasadnienie tego zarzutu wraz z przedstawieniem argumentów lub dowodów. Skarżony nie może ograniczać się do lakonicznego stwierdzenia naruszenia praw (np. własności) bez wyjaśnienia, w jaki konkretnie zaskarżony przepis je narusza. Trybunał nie może samodzielnie uzupełniać braków w uzasadnieniu skargi ani zastępować skarżącego w określeniu sposobu naruszenia jego praw.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionującą zgodność art. 200 i art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z Konstytucją RP, w zakresie uniemożliwiającym zaliczenie kosztów korespondencji do kosztów niezbędnych. Trybunał odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że skarżący nie usunął braków formalnych, ograniczając się w uzupełnieniu do lakonicznego powołania się na naruszenie prawa własności i szkody. Skarżący wniósł zażalenie na tę odmowę, twierdząc, że treść pism jednoznacznie wskazywała na naruszone prawa.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 lipca 2025 r. Pozycja 199 POSTANOWIENIE z dnia 12 marca 2025 r. Sygn. akt Ts 172/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz – przewodniczący Rafał Wojciechowski – sprawozdawca Michał Warciński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 11 grudnia 2024 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej R.S., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 16 sierpnia 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił o zbadanie zgodności art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępo-waniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 205 p.p.s.a. w zakresie, w jakim „uniemożliwia zaliczenie zwrotu kosztów wysłanej korespondencji do sądu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a tym samym zasadności zwrotu tych kosztów w przypadku uwzględnienia skargi (…) z uwagi na ograniczenie prawa do Sądu, uzupełnionego o prawo do żądania naprawienia do-znanych szkód oraz ograniczenie prawa własności” z art. 45 ust. 1 w związku z art. 77 w związku z art. 64 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospoli-tej Polskiej. Postanowieniem z 11 grudnia 2024 r. Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Try-bunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej z uwagi na nieusunięcie przez skarżącego jej braków formalnych. Trybunał wskazał, że skarżący w piśmie procesowym z 11 maja 2023 r. (data nadania) jedynie lakonicznie poinformował o naruszeniu prawa własności i prawa do rekom-pensaty doznanej szkody, przez co nie uzasadnił dostatecznie zarzutu niezgodności kwestio-nowanych przepisów ze wskazanymi wzorcami konstytucyjnymi. OTK ZU B/2025 Ts 172/22 poz. 199 2 W zażaleniu z 23 grudnia 2024 r. (data nadania) skarżący wniósł o zmianę zaskarżo-nego postanowienia w całości poprzez nadanie skardze dalszego biegu. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 53 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ust. 3 w związku z ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK poprzez uznanie, że ,,braki formalne skargi konstytucyjnej nie zostały uzu-pełnion[e], w sytuacji gdy zarówno treść skargi konstytucyjnej jak i pisma zawierającego uzupełnienie skargi jednoznacznie wskazywały na to jakie prawa i wolności [k]konstytucyjne zostały naruszone, w jaki sposób i dlaczego, a zatem zgromadzone w sprawie dokumenty jed-noznacznie wskazywały na uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie, co umożliwiało Try-bunałowi Konstytucyjnemu merytoryczne rozpoznanie skargi”. W uzasadnieniu zażalenia skarżący zaznaczył, że odpowiedział w terminie na zarzą-dzenie sędziego w przedmiocie usunięcia braków formalnych i złożył dodatkowe wyjaśnienia. Wskazał, że ustalenie Trybunału dotyczące nieusunięcia braków formalnych skargi konstytu-cyjnej byłoby zasadne jedynie wówczas, gdyby w treści skargi nie było w ogóle wskazane, dlaczego w opinii skarżącego jego prawa i wolności zostały naruszone, a także w sytuacji, w której odpowiedź na wezwanie Trybunału nie zostałaby sporządzona. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi-dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu. 2.1. Uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu powinno opierać się na przedstawieniu w skardze konstytucyjnej takiej argumentacji, która doprowadzi do obalenia przyjętego w systemie prawnym domniemania jego konstytucyjności. Trybunał jest natomiast związany granicami skargi, co w konsekwencji uniemożliwia samodzielne określanie przez Trybunał przedmiotu kontroli, jak i zastąpienie skarżącego w obowiązku określenia sposobu naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności przez kwestionowane w skardze przepisy (zob. np. postanowienie TK z 5 czerwca 2019 r., sygn. SK 29/18, OTK ZU A/2019, poz. 28). Uzasadnienie rozpatrywanej skargi konstytucyjnej zostało zasadnie uznane przez Try-bunał za niespełniające przesłanek przewidzianych w art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. W złożonym do akt piśmie procesowym z 11 maja 2023 r. (data nadania) skarżący pod-trzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze i jedynie lakonicznie poinformował o naru-szeniu prawa własności oraz prawa do rekompensaty doznanej szkody w kontekście poniesio-nych kosztów korespondencji sądowej. 2.2. Trybunał wskazuje, że zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK elementami kon-strukcyjnymi skargi konstytucyjnej są: wskazanie prawa lub wolności konstytucyjnej naru- OTK ZU B/2025 Ts 172/22 poz. 199 3 szonej przez zaskarżony przepis oraz uzasadnienie tego zarzutu wraz z przedstawieniem do-wodów lub argumentów na jego poparcie. Skarżący – jak słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonym postanowieniu – nie spełnił wskazanych wyżej wymogów. W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skupił się na analizie orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, a nie na konfrontacji zaskarżonego przepisu z kon-stytucyjnymi wzorcami kontroli. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący nie musiał przedstawiać obszernych wywodów w tym przedmiocie (por. np. wyrok TK z 15 grudnia 2020 r., sygn. SK 12/20, OTK ZU A/2021, poz. 2), przeciwnie – należało po prostu wyjaśnić, w jakim zakresie art. 200 p.p.s.a. – zdaniem skarżącego – narusza jego konstytucyjne prawo własności oraz prawo do wynagrodzenia szkody. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 77 Konstytucji RPart. 64 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło