Ts 175/22

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-04-16

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu ze względu na nieusunięcie braków formalnych mimo wezwania?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy skarżący, mimo prawidłowego doręczenia zarządzenia wezwania do usunięcia braków formalnych, nie wykonuje tego wezwania z należytą starannością. Nieusunięcie braków w wyznaczonym terminie stanowi podstawę do odmowy dalszego biegu postępowania na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. wniósł skargę konstytucyjną z żądaniem zbadania zgodności przepisów Kodeksu postępowania karnego, Kodeksu karnego wykonawczego oraz ustawy o Służbie Więziennej z Konstytucją RP. Sprawa dotyczyła odmowy dostępu do programów telewizyjnych w zakładzie karnym oraz procedury zaskarżania decyzji Dyrektora Zakładu Karnego. Prezes TK oraz sędzia TK wielokrotnie wzywali skarżącego do usunięcia braków formalnych, w tym doręczenia odpisów decyzji i udokumentowania dat doręczeń, czego skarżący nie uczynił w całości.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 października 2025 r. Pozycja 291 POSTANOWIENIE z dnia 16 kwietnia 2025 r. Sygn. akt Ts 175/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. o zbadanie zgodności: 1) art. 93 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1357) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53) w zakresie, w jakim ,,umożliwia przekazanie zarządzeniem wniesionej przez skazanego skargi na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego wbrew wyraźnej regulacji art. 7 § 1 k.k.w. do rozpoznania według właściwości przez Dyrektora Okręgo-wego Służby Więziennej”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7, art. 54, art. 73 w związku z art. 32 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064) w związku z § 2 pkt 10 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie siedzib, terytorialnego zasięgu i szczegółowego zakresu działania dyrektorów okręgowych Służby Więziennej oraz struktury organizacyjnej okręgowych inspektoratów Służby Więziennej (Dz. Urz. MS z 2021 r. poz. 320) w związku z art. 93 § 2 ustawy – Kodeks postępowania karnego w związku z art. 1 § 2 ustawy – Kodeks karny wykonawczy w zakresie, w jakim ,,zobowiązuje Dyrektora Okręgo-wego Służby Więziennej wbrew wyraźnemu brzmieniu art. 7 § 1 k.k.w. do rozpoznania sprawy przekazanej przez Sąd Penitencjarny”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 7, art. 54, art. 73 w związku z art. 32 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 sierpnia 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, OTK ZU B/2025 Ts 175/22 poz. 291 2 wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następują-cego stanu faktycznego. Dyrektor Zakładu Karnego w R. decyzją z 24 stycznia 2022 r. (znak: […]) odmówił skarżącemu dostępu do wskazanych przez niego programów telewizyjnych. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. pismem z 25 marca 2022 r. (znak: […]) w odpowiedzi na skargę z 31 stycznia 2022 r., skierowaną do Sądu Okręgowego w R. i prze-kazaną zgodnie z właściwością, uznał skargę za bezzasadną. Orzeczenie to, doręczone 29 marca 2022 r., wskazane zostało przez skarżącego jako ostateczne rozstrzygnięcie w ro-zumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 6 października 2022 r. (doręczo-nym 13 października 2022 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez udokumentowanie daty doręczenia orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne oraz doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem pisma z 24 stycznia 2022 r. (znak […]). Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie z 20 października 2022 r. (data nada-nia). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 maja 2023 r. (doręczonym 1 czerwca 2023 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konsty-tucyjnej przez: 1) doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem (wraz z czterema kopiami): a) decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w R. w sprawie odmowy dostępu do programów telewizyjnych, b) pisma z 24 stycznia 2022 r. (znak: […]), c) zarzą-dzenia Sądu Okręgowego w R. w sprawie przekazania skargi skarżącego na decyzję, o któ-rej mowa w punkcie 1 lit. a, do załatwienia Okręgowemu Dyrektorowi Służby Więziennej w K., d) pouczenia o prawie, terminie i sposobie wniesienia skargi na decyzję Zastępcy Okręgowego Dyrektora Służby Więziennej w K. z 25 marca 2022 r. (znak: […]) – jeżeli zostało doręczone skarżącemu, e) wszystkich wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć, potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393); 2) udokumentowanie (wraz z czterema kopiami) dat: a) dorę-czenia skarżącemu orzeczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne, b) doręczenia pełnomocnikowi skarżącego pisma organu samorządu zawodowego informu-jącego o ustanowieniu go pełnomocnikiem dla skarżącego w postępowaniu przed Trybuna-łem; 3) poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orze-czenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia; 4) wyjaśnienie, czy wzorcem kontroli w niniejszej sprawie jest również art. 54 ust. 2 Konstytucji (wraz z czterema kopia-mi); 5) w razie pozytywnej odpowiedzi na punkt 4 zarządzenia (wraz z czterema kopiami): a) wskazanie naruszonych wolności lub praw konstytucyjnych skarżącego wynikających z art. 54 ust. 2 Konstytucji, b) wskazanie sposobu naruszenia tych praw, c) uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanych przepisów z tymi konstytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego; 6) uzasadnienie zarzutów niezgodności zaskarżonych regulacji z kon-stytucyjnymi wolnościami lub prawami skarżącego wynikającymi z art. 2 i art. 32 Konstytu-cji, w związku z innymi wzorcami kontroli wskazanymi w skardze. Skarżący odniósł się do wezwania w piśmie z 9 czerwca 2023 r. (data nadania). Nie usunął wszystkich wskazanych braków, tj. nie doręczył zarządzenia Sądu Okręgowego w R. w sprawie przekazania skargi skarżącego na decyzję do załatwienia Okręgowemu Dyrekto-rowi Służby Więziennej w K., nie udokumentował daty doręczenia pełnomocnikowi skarżą-cego pisma organu samorządu zawodowego informującego o ustanowieniu go pełnomocni-kiem dla skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem, ponadto lakonicznie odniósł się do punktu 5 i 6 wezwania sędziego TK. OTK ZU B/2025 Ts 175/22 poz. 291 3 Zdaniem skarżącego niezgodna ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest możliwość przekazania zarządzeniem skargi na decyzję Dyrektora Zakładu Karnego wbrew regulacji art. 7 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53; dalej: k.k.w.) do rozpoznania według właściwości przez Dyrektora Okręgowej Służ-by Więziennej oraz zobowiązanie Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej wbrew art. 7 § 1 k.k.w. do rozpoznania sprawy przekazanej przez sąd penitencjarny. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia warunków wynika-jących zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w u.o.t.p.TK, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarzą-dzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Jeżeli Trybunał, dokonując analizy formalnej skargi konstytucyjnej, dopatrzył się uchybień, które mogły zostać sanowane, to obowiązkiem skarżącego było wykonać wezwanie Trybunału z należytą starannością (zwłaszcza, że zarządzenie sędziego TK zwierało stosowne pouczenie w brzmieniu: „[w] przypadku nieusunięcia powyższych braków w wyznaczonym terminie, wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu”). W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania, pomimo prawidłowego do-ręczenia pełnomocnikowi skarżącego zarządzenia sędziego Trybunału z 18 maja 2023 r. (data doręczenia 1 czerwca 2023 r.), braki skargi nie zostały usunięte. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy na-dania analizowanej skardze dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RPart. 54 Konstytucji RPart. 73 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło