Ts 180/18

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 6 listopada 2020 r. Pozycja 357 POSTANOWIENIE z dnia 10 sierpnia 2020 r. Sygn. akt Ts 180/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański – przewodniczący Justyn Piskorski - sprawozdawca Jarosław Wyrembak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 3 lipca 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej J.J., p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie i nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W sporządzonej przez radcę prawnego i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 grudnia 2018 r. (data nadania) skardze konstytucyjnej J.J. (dalej: skarżący) zarzucił nie-zgodność § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193, ze zm.; dalej: rozporządzenie) w brzmieniu z 10 wrze-śnia 2018 r. z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2, art. 78, art. 176 ust. 1 Kon-stytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie skarżącego zakwestionowany § 3 rozporządzenia narusza jego prawo do są-du i własności, a także zasadę demokratycznego państwa prawa, sprawiedliwości społecznej, zaufania obywateli do państwa, określoności prawa oraz proporcjonalności wynikających z zasady demokratycznego państwa prawa przez ustalenie nadmiernie wygórowanego wpisu sądowego od złożonych przez niego skarg kasacyjnych w sytuacji, w której „wygrał sprawę administracyjną, ale na skutek nieprawidłowego uzasadnienia orzeczenia sądu może ostatecz-nie sprawę przegrać”. Postanowieniem z 3 lipca 2019 r. (doręczonym skarżącemu 9 lipca 2019 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał nie dostrzegł naruszenia wskazanych w skardze konstytucyjnie chronionych praw skarżącego przez ustalenie „wygórowanego” wpisu od skarg kasacyjnych. W sytuacji skarżącego doszło do ochrony tych praw przez obniżenie ustalonego wpisu sądowego. OTK ZU B/2020 Ts 180/18 poz. 357 2 Na powyższe postanowienie skarżący złożył – w ustawowym terminie – zażalenie. Za-rzucił w nim wadliwe uznanie, że skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych (brak naruszenia konstytucyjnie chronionych praw skarżącego), podczas gdy wydanie osta-tecznych orzeczeń w przedmiocie ustalenia wpisów sądowych od skarg kasacyjnych na kwoty 50 000 zł oraz 29 650 zł stanowi naruszenie prawa skarżącego do sądu, własności, godzi w zasadę demokratycznego państwa prawa i zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasa-dę proporcjonalności i zaufania obywateli do państwa oraz zasadę jednoznaczności prawa. Zdaniem skarżącego przepis § 3 rozporządzenia był podstawą ostatecznego orzeczenia w za-kresie konieczności uiszczenia wpisu sądowego. Wbrew stanowisku Trybunału skarżący stwierdził, że uprawdopodobnił naruszenie swoich konstytucyjnych wolności i praw. Źródłem ich naruszenia była treść zaskarżonego przepisu, określająca obowiązek uiszczenia wygóro-wanych stosunkowych wpisów sądowych od skarg kasacyjnych. Skarżący wskazał w zażale-niu również, że mimo przyznania mu prawa pomocy, które obniżało w przypadku obu skarg kasacyjnych wpis sądowy do kwot po 5 000 zł, kwoty te nadal są dla niego zbyt wysokie i „nieadekwatne do okoliczności sprawy”. Skarżący wniósł o nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał rozpatruje zaża-lenie w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając zażalenie bada za-kwestionowane postanowienie pod kątem prawidłowego zidentyfikowania w nim przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zarzuty sformułowane w zażaleniu pozwalają na jego uwzględnienie. 3. Skarżący podniósł, że skarga konstytucyjna spełnia wymogi określone w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Wskazał, że zakwestionowana norma prawna była podstawą ostatecznego orzeczenia w przedmiocie konieczności uiszczenia wpisu sądowego. Uprawdopodobnił naru-szenie swoich konstytucyjnych wolności i praw, a jako źródło ich naruszenia wskazał treść § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193, ze zm.; dalej: rozporządzenie). 4. Trybunał stwierdza, że przedłożone przez skarżącego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie ustalenia wpisów sądowych od skarg kasacyjnych są orze-czeniami ostatecznymi w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Kończą one bowiem postę-powania wpadkowe (incydentalne) zainicjowane wydaniem przez Wojewódzki Sąd Admini-stracyjny w Ł. (dalej: WSA) dwóch zarządzeń o wezwaniu do uiszczenia wpisów sądowych od skarg kasacyjnych, a podstawą ich wydania był § 3 rozporządzenia. Orzeczenia te kształtu-ją sytuację prawną skarżącego w sposób indywidualny i konkretny, a do konkretyzacji sytua-cji prawnej skarżącego doszło w chwili wydania przez WSA zarządzeń o wezwaniu do uisz-czenia wpisów, wówczas bowiem została określona jego wysokość i wskazana podstawa prawna obliczenia. Postanowieniami WSA z 8 stycznia 2019 r. doszło zaś do odrzucenia skarg kasacyjnych (sygn. akt […] i sygn. akt […]). Argumentacja przedstawiona przez skar-żącego w zażaleniu pozwala na uznanie, że skarżący uprawdopodobnił naruszenie wskaza- OTK ZU B/2020 Ts 180/18 poz. 357 3 nych w skardze praw i obowiązków. Mimo, iż doszło do obniżenia wysokości wpisów sądo-wych do 5 000 zł, to kwoty te były nadal – w ocenie skarżącego – za wysokie i „nieadekwat-ne do okoliczności sprawy”. Kwestia intensywności tego naruszenia nie może być natomiast przedmiotem wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p.TK – uwzględnił zażalenie i nadał dalszy bieg skardze konstytucyjnej.