Ts 181/15

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 24 stycznia 2018 r. Pozycja 8 POSTANOWIENIE z dnia 7 grudnia 2017 r. Sygn. akt Ts 181/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski – przewodniczący i sprawozdawca Grzegorz Jędrejek Henryk Cioch, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 12 czerwca 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Sp.j. w B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 maja 2015 r. (data nadania) Sp.j. w B. (dalej: skarżąca albo spółka) wystąpiła o zbadanie zgodności art. 8 ust. 2a in fine w związku z art. 4 pkt 2 lit. a (w skardze błędnie art. 4 ust. 2 lit. a) ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 121, ze zm.; dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych): po pierwsze, w zakre-sie, w jakim nakłada na pracodawcę publicznoprawny obowiązek obliczenia i uiszczenia składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń, które pracownik otrzymał z tytułu realizacji umowy zlecenia zawartej z podmiotem trzecim – z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i w związku z art. 2 Konstytucji; po drugie, w zakresie, w jakim różnicuje sytuację prawną pracodawców i zleceniodawców, którzy w podobnym stopniu korzystają z pracy wykonywanej przez pracownika będącego jednocześnie zleceniobiorcą, a także w zakresie, w jakim uprzywilejowuje zleceniodawców, którzy zawierają umowy zlecenia z pracownikami swojego kontrahenta – z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 10 września 2015 r. Trybunał zawiesił postępowanie w przedmiocie wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej do czasu rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej skarżącej. Postanowieniem z 12 czerwca 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 30 czerwca 2017 r.) Trybunał Konstytucyjny, po uzyskaniu informacji o tym, że postanowie-niem z maja 2016 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, podjął zawieszone postępowanie i odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, OTK ZU B/2018 Ts 181/15 poz. 8 2 stwierdziwszy, że zarzuty w niej sformułowane cechuje oczywista bezzasadność oraz, że skarżąca nie określiła sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności i praw. Na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej skarżąca 7 lipca 2017 r. (data nadania) wniosła zażalenie. Zarzuciła Trybunałowi naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK poprzez uznanie, że złożona przez nią skarga jest oczywiście bezzasadna, a także art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK poprzez uznanie, że nie wskazała, jakie przysługujące jej konstytucyjne wolności i prawa zostały naruszone. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nadanie skardze dalszego biegu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażale-nia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie roz-poznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawi-dłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformu-łowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konsty-tucyjnej. W złożonym środku odwoławczym skarżąca nie odniosła się do argumentów Trybu-nału przemawiających za oczywistą bezzasadnością skargi. Nie wzięła więc pod uwagę ani ratio legis zakwestionowanych przepisów, ani tego, że zgodnie z art. 84 Konstytucji każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określo-nych w ustawie, które – co pokreślił Trybunał – stanowią formę ingerencji w sferę własności lub innych praw majątkowych. Istota zarzutów sformułowanych w zażaleniu dotyczy tego, że źródłem obowiązku do-konywania wpłat na ubezpieczenia zdrowotne jest regulacja naruszająca „zasadę dostatecznej określoności przepisów”. Jej treść została bowiem ustalona „dopiero w drodze wykładni do-konanej przez Sąd Najwyższy”. Należy zatem przypomnieć, że w swoim orzecznictwie Try-bunał wielokrotnie podkreślał, iż rzeczywista treść wielu przepisów prawnych formułuje się dopiero w procesie ich stosowania. Niezależnie od intencji twórców ustawy organy ją stosują-ce mogą wydobywać z niej treści niemożliwe do pogodzenia z normami, zasadami lub warto-ściami, których poszanowania wymaga Konstytucja (zob. wyroki TK z 12 stycznia 2000 r., P 11/98, OTK ZU nr 1/2000, poz. 3 oraz 3 października 2000 r., K 33/99, OTK ZU nr 6/2000, poz. 188). Niemniej jednak dopiero gdy określony sposób rozumienia przepisu ustawy utrwa-lił się już w sposób oczywisty, a zwłaszcza jeśli znalazł jednoznaczny i autorytatywny wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego bądź Naczelnego Sądu Administracyjnego, można uznać, że przepis ten – w praktyce stosowania – nabrał takiej właśnie treści, jaką odnalazły w nim najwyższe instancje sądowe kraju. Jeżeli zaś tak rozumianego przepisu nie da się pogodzić z normami, zasadami lub wartościami konstytucyjnymi, to Trybunał Konstytucyjny może orzec o jego niezgodności z Konstytucją i w ten sposób umożliwić ustawodawcy precyzyjne i jednoznaczne uregulowanie danej kwestii (zob. wyrok TK z 9 maja 2005 r., SK 14/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 47 oraz postanowienie TK z 19 kwietnia 2012 r., Ts 312/11, OTK ZU nr 4/B/2012, poz. 380). Skoro jednak skarżąca twierdzi, że treść zakwestionowanego przepisu została ustalona przez Sąd Najwyższy, a okoliczność tę Trybunał potwierdził w zakwestio-nowanym postanowieniu, to zarzut naruszenia zasady określoności prawa jest wewnętrznie sprzeczny. Przepisowi, którego treść została określona w drodze wykładni Sądu Najwyższe- OTK ZU B/2018 Ts 181/15 poz. 8 3 go, i nie jest kwestionowana przez doktrynę, nie można stawiać zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji. W postanowieniu z 12 czerwca 2017 r. Trybunał zasadnie zatem uznał, że zarzuty sformułowane w skardze wobec art. 8 ust. 2a in fine w związku z art. 4 pkt 2 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie uprawdopodobniają jego negatywnej kwalifikacji konstytucyjnej, a więc są oczywiście bezzasadne. Skarżąca nie podważyła także drugiej podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu, tj. braku prawidłowego określenia sposobu naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw. Tak jak w skardze, ograniczyła się bowiem do stwierdzenia, że do naruszenia art. 64 ust. 1 Konstytucji doszło przez nałożenie na nią obowiązku uiszczenia składek. Niekonstytu-cyjność zakwestionowanego przepisu skarżąca upatruje jednak w naruszeniu wynikających z art. 2 Konstytucji zasad: niedookreśloności prawa, a także zaufania do państwa i stawionego przez nie prawa. Wprawdzie w postanowieniu z 23 stycznia 2002 r. Trybunał, orzekając w pełnym składzie, nie wykluczył możliwości przyjęcia wynikających z art. 2 Konstytucji zasad za konstytucyjny wzorzec kontroli kwestionowanego przepisu, to jednak – jak podkre-ślił – możliwe jest to tylko w takiej sytuacji, kiedy skarżący wskaże wynikające z tych zasad konkretne prawa lub wolności mające postać normatywnych praw podmiotowych. Norma-tywne prawa podmiotowe muszą precyzyjnie określać zarówno ich adresata, jak i jego sytua-cję prawną powiązaną z możnością wyboru sposobu zachowania się (zob. postanowienie TK z 12 grudnia 2000 r., Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 59). W złożonej w Trybunale skardze ten warunek nie został spełniony. Mając na względzie powyższe okoliczności Trybunał uznał zażalenie skarżącej za nie-zasługujące na uwzględnienie. Na podstawie art. 61 ust. 8 ustawy o TK, w razie nieuwzględ-nienia zażalenia Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, a gdy brak jest podstaw do uwzględnienia wywiedzionego środka zaskarżenia, co mia-ło miejsce w niniejszej sprawie, Trybunał orzeka o nieuwzględnieniu zażalenia. Stąd też, postanowiono jak w sentencji.