Ts 182/17
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2017-12-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego, gdy skarżący kwestionuje stosowanie prawa przez sądy administracyjne i powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie, zamiast wykazać niekonstytucyjność samej normy prawnej?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, gdy jej przedmiotem są akty stosowania prawa (orzeczenia sądów) oraz rozbieżności w orzecznictwie, a nie sama norma prawna. TK nie jest sądem faktów ani instancją apelacyjną dla sądów powszechnych czy administracyjnych; jego zadaniem jest kontrola zgodności norm z Konstytucją. Aby norma podlegała kontroli w oparciu o praktykę stosowania, musi istnieć utrwalona i konsekwentna praktyka wykładni; wskazanie na rozbieżności w orzecznictwie dowodzi braku takiej jednolitości, co wyklucza możliwość kontroli w trybie skargi konstytucyjnej.Stan faktyczny
Skarżący M.Z. złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność przepisów o Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ustawie o samorządzie gminnym oraz ustawie o swobodzie działalności gospodarczej z Konstytucją RP. Skarga dotyczyła zarządzenia Burmistrza Miasta B. zakazującego organizowania objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt na terenach gminnych. Skarżący był stroną postępowania przed WSA i NSA, które odrzuciły jego skargę, uznając zarządzenie za akt wewnętrzny nie naruszający jego interesu prawnego. W skardze konstytucyjnej skarżący powoływał się na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczących pojęcia interesu prawnego i legitymacji czynnej.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 20 kwietnia 2018 r. Pozycja 53 POSTANOWIENIE z dnia 19 grudnia 2017 r. Sygn. akt Ts 182/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.Z. w sprawie zgodności: 1) art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) oraz art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875), w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829) i w zw. z zarządzeniem nr Burmistrza Miasta B. z czerwca 2016 r. w sprawie zakazu organizowania na terenach stanowiących własność Gminy Miasta B. objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt; 2) art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) oraz art. 101 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 2 pkt 3 i art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875), w zw. z art. 12, art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147) i w zw. z zarządzeniem nr Burmistrza Miasta B. z czerwca 2016 r. w sprawie zakazu organizowania na terenach stanowiących własność Gminy Miasta Braniewa objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt z art. 45 ust. 1, art. 22, art. 32, art. 65 ust. 1, art. 73, art. 6, art. 7 w zw. z art. 16 ust. 2, art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 września 2017 r. (data nadania) M. Z. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność: po pierwsze, art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz
OTK ZU B/2018 Ts 182/17 poz. 53 2 art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875; dalej: u.s.g.), w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829) i w zw. z zarządzeniem nr Burmistrza Miasta B. z czerwca 2016 r. w sprawie zakazu organizowania na terenach stanowiących własność Gmi-ny Miasta B. objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt (dalej: zarządzenie) w zakresie, w jakim „odmawiają legitymacji czynnej podmiotom wykluczonym jako strony z korzystania zmienia publicznego bez istnienia ku temu podstawy prawnej na podstawie aktu organu samorządu terytorialnego ze względu na dowolne, różnicujące kryterium, w szczegól-ności kryterium różnicujące między podmiotami prowadzącymi taką samą legalną działalność gospodarczą”; po drugie, art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 101 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 30 ust. 2 pkt 3 i art. 33 ust. 5 u.s.g., w zw. z art. 12, art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147) i w zw. z zarządzeniem w zakresie, w jakim „odmawiają legitymacji czynnej podmiotom wykluczonym jako strony z korzystania zmienia publicznego bez istnie-nia ku temu podstawy prawnej, na podstawie aktu organu samorządu terytorialnego ze wzglę-du na dowolne, różnicujące kryterium, w przypadku braku istnienia obowiązku organu samo-rządu terytorialnego do zawarcia umowy z tymi podmiotami”, z art. 45 ust. 1, art. 22, art. 32, art. 65 ust. 1, art. 73, art. 6, art. 7 w zw. z art. 16 ust. 2, art. 2, art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skargę wniesiono w związku z następującą sprawą: skarżący złożył do Wojewódzkie-go Sądu Administracyjnego w O. skargę na zarządzenie nr Burmistrza Miasta B. z czerwca 2016 r. w sprawie zakazu organizowania na terenach stanowiących własność Gminy Miasta B. objazdowych przedstawień cyrkowych z udziałem zwierząt. W postanowieniu ze stycznia 2017 r. (sygn. akt) Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucił skargę. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z maja 2017 r. (sygn. akt) oddalił skargę kasacyjną od postanowienia sądu pierwszej instancji. Sąd uznał, że zaskarżone zarządzenie ma charakter niewiążącej na zewnątrz deklaracji i jest aktem wewnętrznym, dlatego nie mogło naruszać interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw. Musi ona spełniać przesłanki jej dopuszczalności, które zostały określone w art. 79 ust. 1 Konstytu-cji, a doprecyzowane w przepisach ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK). 2. Zgodnie z tymi regulacjami skarga powinna spełniać wymogi pisma procesowego, a nadto zawierać: dokładne określenie ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach określonych w Konstytucji i wobec którego skarżący domaga się stwier-dzenia niezgodności z Konstytucją; wskazanie, jakie konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone, a także uzasadnienie wraz z do-kładnym opisem stanu faktycznego. Zarzuty sformułowane w skardze muszą uprawdopodab-niać niekonstytucyjność kwestionowanej regulacji, co oznacza konieczność wywiedzenia z zaskarżonych przepisów określonej normy, wskazanie właściwych wzorców konstytucyj-nych wyrażających prawa podmiotowe przysługujące osobom fizycznym bądź prawnym i – przez porównanie treści wynikających z obu regulacji – wykazanie ich wzajemnej niezgodno-ści. 3. W ocenie Trybunału rozpatrywana skarga konstytucyjna warunków powyższych nie spełnia.
OTK ZU B/2018 Ts 182/17 poz. 53 3 4. Przede wszystkim należy podkreślić, że obszerne fragmenty skargi zawierają nega-tywną ocenę stanowiska sądów administracyjnych orzekających w sprawie. Ponadto skarżący uzasadnia niekonstytucyjność kwestionowanych przepisów, odwołując się do licznych orze-czeń sądów administracyjnych, które w swych judykatach zaprezentowały wykładnię tych regulacji odmienną od interpretacji orzekających w jego sprawie sądów administracyjnych. Skarżący wykazuje również, że w orzecznictwie istnieją rozbieżności odnoszące się do inter-pretacji kwestionowanych przepisów w zakresie przesłanki interesu prawnego, przy czym akcentuje to, że w większości spraw sądy orzekły odmiennie, niż uczyniły to w sprawie skar-żącego. Krytyka orzeczeń sądowych oraz przywołanie odmiennych interpretacji sądów admi-nistracyjnych dotyczących zaskarżonych przepisów dowodzą, że skarżący wadliwie określił przedmiot skargi – uczynił z niego pozostające poza kognicją Trybunału akty stosowania prawa. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że jest „sądem prawa” nie zaś „sądem faktów”, a w konsekwencji problematyka stosowania prawa nie mieści się w zakresie jego kognicji. 5. W dotychczasowym orzecznictwie Trybunału ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym jeżeli utrwalona i konsekwentna praktyka stosowania prawa w sposób bezsporny ustaliła wykładnię danego przepisu prawnego, a jednocześnie przyjęta interpretacja nie jest kwestionowana przez przedstawicieli doktryny, to przedmiotem kontroli konstytucyjności jest norma prawna dekodowana z danego przepisu zgodnie z ustaloną praktyką (zob. postanowie-nie z 19 lipca 2005 r., sygn. akt SK 37/04, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 87 i powołane tam orzeczenia). Jak ponadto wskazał Trybunał Konstytucyjny „stałość, powtarzalność i po-wszechność praktyki sądowej może nadawać kwestionowanemu unormowaniu w sposób stały i powszechny określone znaczenie, podlegające następnie kontroli konstytucyjności. Stałość i powszechność praktyki, wynikającej z odczytywania przepisów w sposób niekonstytucyjny, powoduje bowiem nadanie samym przepisom trwałego i niekonstytucyjnego znaczenia. (...) Ujawnienie (...) zależności pomiędzy sferą stanowienia i stosowania prawa wymaga jednakże każdorazowo stwierdzenia, czy w istocie rzeczy mamy do czynienia z taką właśnie powta-rzalną i powszechną metodą wykładni określonego przepisu (unormowania)” (zob. postano-wienie z 21 września 2005 r., sygn. SK 32/04, OTK ZU nr 8/A/2005, poz. 95). Skarżący, wskazując na rozbieżności sądowego orzecznictwa, a wręcz podkreślając, że wykładnia od-mienna od zastosowanej w jego sprawie jest dominująca, nie wykazał jednolitości kwestio-nowanego rozumienia zaskarżonych przepisów, będącej warunkiem sine que non trybunal-skiej kontroli normy prawnej. Powyższe okoliczności uzasadniają, na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK, odmowę nadania skardze dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 22 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 65 ust. 1 Konstytucji RPart. 73 Konstytucji RPart. 6 Konstytucji RPart. 7 w zw. z art. 16 ust. 2 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło