Ts 182/24

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-02-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona po przekroczeniu ustawowego terminu 3-miesięcznego od doręczenia ostatecznego orzeczenia sądu powszechnego podlega odmowie nadania dalszego biegu?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna musi być wniesiona w terminie 3 miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, skoro ostateczne orzeczenie sądu zostało doręczone skarżącemu 7 marca 2022 r., termin ten upłynął 7 czerwca 2022 r. Ponieważ skarga została wniesiona 24 września 2024 r., została złożona ze znacznym przekroczeniem terminu, co stanowi podstawę do odmowy nadania jej dalszego biegu bez wchodzenia w rozstrzygnięcie merytoryczne.
Stan faktyczny
Skarżący B.H., jako spadkobierca, złożył skargę konstytucyjną z żądaniem zbadania zgodności przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Skarga dotyczyła postanowienia komornika sądowego wykreślającego zaległe alimenty na rzecz skarżącego ze stanu biernego spadku. Skarżący wskazywał na naruszenie zasady równej ochrony praw majątkowych.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 lipca 2025 r. Pozycja 203 POSTANOWIENIE z dnia 18 lutego 2025 r. Sygn. akt Ts 182/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej B.H. o zbadanie zgodności: art. 922 § 1 w związku z art. 931 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) w związku z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) w zakresie, w jakim „prowadzi do skutku, w którym spadkobierca będący zstępnym zmarłego wobec którego zmarły zobowiązany był do świadczeń alimentacyjnych pozbawiony zostaje prawa do uzyskania zaspokojenia swojego roszczenia o zapłatę zaległych alimentów należnych mu od zmarłego”, z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 września 2024 r. (data nadania) B.H. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Sąd Rejonowy w Ł. wydał postanowienie z 16 maja 2018 r. (sygn. akt […]) stwier-dzające, że spadek po zmarłym M.H. z dobrodziejstwem inwentarza nabył jego syn B.H. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ł. 20 lutego 2020 r. sporządził protokół spisu inwentarza (sygn. akt […]). Postanowieniem z 14 grudnia 2021 r. (sygn. akt […]) Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ł. dokonał zmiany w sporządzonym spisie inwentarza polegającej na wykreśleniu ze spisu inwentarza z części biernej spadku alimentów zaległych na rzecz B.H. Z postanowieniem tym będącym – zdaniem skarżącego – „ostatecz[nym] orzeczenie[m] organu władzy publicznej” wiąże on „naruszenie przysługującego mu prawa równej ochrony jego praw majątkowych” (s. 2-3 skargi). Na powyższe postanowienie skarżący złożył skargę na czynność komornika wnosząc o zmianę postanowienia i uzupełnienie spisu inwentarza w zakresie stanu biernego spadku o alimenty na jego rzecz. Sąd Rejonowy w Ł. Wydział I Cywilny postanowieniem z 24 lutego OTK ZU B/2025 Ts 182/24 poz. 203 2 2022 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę na czynność komornika w zakresie, w jakim komornik ustalił stan bierny spadku i wykreślił alimenty na rzecz B.H. w kwocie 129 279,15 zł. Orze-czenie to, według skarżącego, stanowi potwierdzenie wyczerpania drogi prawnej. Zostało mu doręczone 7 marca 2022 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 30 października 2024 r. (dorę-czonym pełnomocnikowi skarżącego 12 listopada 2024 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: doręczenie pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyjna (wraz z czterema kopiami); wskazanie orzeczenia ostatecznego, z którym skarżący wiąże naruszenie jego konstytucyjnych praw i wolności oraz doręczenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem tego orzeczenia (wraz z uzasadnieniem i czterema kopiami); doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z orygi-nałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej (wraz z czterema kopiami); wskazanie oraz udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu ostatecznego orzeczenia (przesłanie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie, wraz z monito-ringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki albo elektronicznego potwierdzenia odbioru) wraz z czterema kopiami; poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami). Skarżący został także zobligowany do złożenia czterech odpisów skargi konsty-tucyjnej. W piśmie procesowym z 18 listopada 2024 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarządzenia. Skarżący twierdzi, że art. 922 § 1 w związku z art. 931 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) w związku z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), powo-dujące nieuwzględnienie w masie spadkowej roszczeń o zapłatę zaległych alimentów osoby dziedziczącej spadek, naruszają zasadę równej ochrony jego praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. Artykuł 77 ust. 1 u.o.t.p.TK stanowi, że skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie orzeczeniem wskazanym przez skarżącego jako ostateczne roz-strzygnięcie jest postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. Wydział I Cywilny z 24 lutego 2022 r. (sygn. akt […]). Zostało mu ono doręczone 7 marca 2022 r. Z powyższego wynika, że ostatnim dniem na złożenie skargi konstytucyjnej z zachowaniem ustawowego terminu był OTK ZU B/2025 Ts 182/24 poz. 203 3 7 czerwca 2022 r. Skarga wniesiona została do Trybunału 24 września 2024 r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu. Skarga nie spełnia zatem wymogów formalnych określonych w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż przekroczono ustawowy termin jej złożenia. Powyższa okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą od-mowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło