Ts 183/17

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 marca 2019 r. Pozycja 61 POSTANOWIENIE z dnia 23 stycznia 2019 r. Sygn. akt Ts 183/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski  przewodniczący i sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski Julia Przyłębska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 24 lipca 2018 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej D.D., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W sporządzonej przez adwokata i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 września 2017 r. skardze konstytucyjnej D.D. (dalej: skarżący) zarzucił art. 1 § 2 w zwią-zku z art. 115 § 2 w związku z art. 217 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1600; dalej: k.k.) „rozu-miane w ten sposób, że o znikomej szkodliwości czynu określonego w art. 217 § 1 k.k. sta-nowi brak wyrządzenia poszkodowanemu szkody (brak pozostawienia jakiegokolwiek śladu)” niezgodność z art. 31 ust. 2, art. 41 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 24 lipca 2018 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia utrwalonej i jednolitej linii potwierdzającej jego sposób rozumienia zaskarżonego przepisu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o nadanie skardze dalszego biegu. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdzono istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. OTK ZU B/2019 Ts 183/17 poz. 61 2 2. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. 3. Zdaniem skarżącego, Trybunał naruszył art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK w związku z art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) przez sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę sprawy, polegającą na ustaleniu, że skarżący nie wykazał istnienia utrwalonej linii orzeczniczej potwierdzającej jego sposób rozumienia zaskarżonego przepisu. Zaznaczył przy tym, że z przywołanych przez niego orzeczeń wprost wynika, iż brak wyrządzenia szkody (niepozostawienie śladu) przestępstwem określonym w art. 217 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2017 r. poz. 2204, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1600; dalej: k.k.) świadczy o znikomej szkodliwości czynu. Skarżący odniósł się również do oceny powołanych w skardze orzeczeń, w tym wyro-ku Sądu Rejonowego w W. z 31 marca 2017 r. (sygn. akt […]), dokonanej przez Trybunał w zaskarżonym postanowieniu. Zdaniem skarżącego, Trybunał przeoczył fakt, iż samo zali-czenie braku wyrządzenia szkody do okoliczności wpływających na ocenę stopnia szkodliwo-ści społecznej czynu z art. 217 § 1 k.k. jest „wadliwe, albowiem może to in casu przeważyć, czy w sprawie zachodzi szkodliwość znikoma, czy wyższa niż znikoma”. Zaznaczył przy tym, że niemożliwe jest stwierdzenie, czy usunięcie „braku wyrządzenia szkody” w przytoczonych w skardze orzeczeniach wpłynęłoby na ustalenie, iż szkodliwość ta była wyższa niż znikoma. Ponadto wskazał, że „niekonstytucyjną praktyką, jest już samo branie pod uwagę braku wy-rządzenia szkody, jako czynnika ograniczającego stopień społecznej szkodliwości czynu określonego w art. 217 § 1 k.k.”. 4. Przechodząc do omówienia powyższych zarzutów, Trybunał stwierdza, że skarżący w zażaleniu przedstawia argumentację dotyczącą innego rozumienia zaskarżonego przepisu, niż rozumienia przedstawionego w skardze konstytucyjnej, a tym samym nie może być ona brana pod uwagę przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy jako niedotycząca treści zaskarżonego postanowienia. Należy zgodzić się ze skarżącym, że przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości każ-dego czynu, w tym określonego w art. 217 § 1 k.k., sąd bierze pod uwagę rozmiar wyrządzo-nej szkody lub jej brak. Wynika to bezpośrednio z brzmienia art. 115 § 2 k.k., co oznacza, że nie istnieje konieczność wykazywania w tym przypadku utrwalonej i jednolitej linii orzeczni-czej. W skardze konstytucyjnej skarżący przedstawił jednak inne rozumienie zaskarżonego przepisu. Wskazał on, że brak wyrządzenia szkody (brak pozostawienia jakiegokolwiek śla-du) przesądza o znikomej szkodliwości czynu określonego w art. 217 § 1 k.k. Rozumienie zaskarżonego przepisu przedstawione w skardze oraz w zażaleniu nie jest tożsame, a tym sa-mym zarzuty postanowione w zażaleniu nie dotyczą treści zaskarżonego postanowienia. 5. Niezależnie od tego Trybunał stwierdza, że skarżący nie wykazał, iż brak wyrzą-dzenia szkody (pozostawienie śladu) przestępstwem określonym w art. 217 § 1 k.k. świadczy o znikomej szkodliwości czynu. Co więcej, w zażaleniu sam konstatuje, że „nie jest możliwe abstrakcyjne stwierdzenie, czy we wszystkich, czy chociaż w jednym z przypadków objętych przywołanymi w skardze konstytucyjnej judykatami, usunięcie braku wyrządzenia szkody z ogólnej liczby czynników branych pod uwagę przy ocenie stopnia szkodliwości społecznej czynu, wpłynęłoby na ustalenie, że szkodliwość ta była wyższa niż znikoma”. Tym samym potwierdza on stanowisko Trybunału zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Ocena stopnia społecznej szkodliwości konkretnego zachowania powinna być oceną całościową i dlatego też, jeżeli w art. 1 § 2 k.k. mówi się o znikomej społecznej szkodliwości OTK ZU B/2019 Ts 183/17 poz. 61 3 czynu, to wymóg znikomości dotyczy społecznej szkodliwości ocenianej kompleksowo, nie zaś jej poszczególnych elementów (por. wyroki SN z: 10 lutego 2009 r., sygn. akt WA 1/09 oraz 22 lutego 2018 r., sygn. akt II KK 349/17). 6. Na marginesie Trybunał zauważa, że skarżący błędne przywołał fragment uzasad-nienia wyroku Sądu Okręgowego w P. z 12 lipca 2016 r. (sygn. akt […]). W powyższym orzeczeniu sąd stwierdził, że „charakter naruszonego przez oskarżonego dobra, a także roz-miar wyrządzonej szkody były na tyle małe, że nie uzasadniały zaangażowania pokrzywdzo-nej w ukaranie sprawcy”, a nie jak – zacytował skarżący – „rozmiar wyrządzonej szkody był na tyle małe, że nie uzasadniał zaangażowania w ukaranie sprawy”. Prawidłowo przywołany fragment powyższego wyroku potwierdza jedynie, że rozmiar szkody jest tylko jedną z oko-liczności, którą sąd bierze pod uwagę przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu. Mając powyższe na względzie, Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.