Ts 183/24
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-07-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej faktyczną opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, która nie wystąpiła o przysposobienie, stanowi niedopuszczalne różnicowanie sytuacji ze względu na formę prawną opieki oraz narusza zasady równości i ochrony rodziny?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg, co oznacza, że zarzuty skarżącej nie są oczywiście bezzasadne i wymagają merytorycznego rozpoznania. Skarga dotyczyła kwestii, czy ustawowe ograniczenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do osób, które wystąpiły o przysposobienie, jest zgodne z Konstytucją w kontekście ochrony rodziny i równości traktowania.Stan faktyczny
Skarżąca, będąc rodziną zastępczą niezawodową, wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla niepełnosprawnej małoletniej córki. Wójt Gminy odmówił przyznania świadczenia, powołując się na brak pokrewieństwa i brak wniosku o przysposobienie. Decyzje organów administracji oraz sądów (WSA i NSA) oddaliły żądanie skarżącej. Skarżąca zaskarżyła przepisy ustawy o świadczeniach rodzinne, twierdząc, że różnicuje ona opiekunów ze względu na to, czy wystąpili o przysposobienie, czy sprawują faktyczną opiekę na podstawie innego orzeczenia.Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 22 października 2025 r. Pozycja 293 POSTANOWIENIE z dnia 15 lipca 2025 r. Sygn. akt Ts 183/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.G. o zbadanie zgodności: art. 17 ust. 1 pkt 2 i 3, ust. 5 pkt 2 lit. b w związku z art. 3 pkt 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., z art. 32 oraz art. 72 ust. 1 zdanie 1 oraz ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 30 września 2024 r. (data nadania) A.G. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez fachowego pełnomocnika wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następu-jącego stanu faktycznego. Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związ-ku z opieką nad niepełnosprawną małoletnią córką. Decyzją z 24 czerwca 2021 r. (nr […]) Wójt Gminy S. odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad małoletnią. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżąca, pomimo sprawowania opieki będąc rodziną zastępczą niezawodową, nie spełniła ustawowych przesłanek uprawniających do świadczenia pielęgnacyjnego. W oce-nie organu istotny był brak pokrewieństwa skarżącej z dzieckiem, dla którego została ustano-wiona opiekunem prawnym. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 30 września 2021 r. (nr […]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta. Skarżąca wniosła na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., który wyrokiem z 22 lutego 2022 r. (sygn. akt […]) oddalił ją w całości. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, złożonej przez skarżącą, Naczelny Sąd Ad-ministracyjny wyrokiem z 30 kwietnia 2024 r. (sygn. akt […]) oddalił ją. Orzeczenie to – do-
OTK ZU B/2025 Ts 183/24 poz. 293 2 ręczone skarżącej 3 lipca 2024 r. – wskazane zostało jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozu-mieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2024 r. (dorę-czonym pełnomocnikowi skarżącej 26 listopada 2024 r.) wezwano skarżącą do usunięcia bra-ków formalnych skargi konstytucyjnej przez doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnienia-mi) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej (wraz z czterema kopiami), w szczególności decyzji Gminy S. (znak: […]) i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 30 września 2021 r. (znak: […]) oraz poinformowanie, czy od ostatecznego orzeczenia wy-danego w jej sprawie został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami). W piśmie z 3 grudnia 2024 r. (data nadania) skarżąca usunęła wskazane braki. Kwestionowanym przepisom skarżąca zarzuciła niedopuszczalne różnicowanie sytua-cji opiekunów niepełnosprawnego dziecka ze względu na to, czy opiekun wystąpił do sądu z wnioskiem o przysposobienie, czy też sprawuje faktyczną opiekę na podstawie innego orze-czenia sądowego oraz nieuzasadnione ograniczenie dostępności osób odpowiedzialnych za utrzymanie dziecka do świadczenia w sytuacji, gdy władza rodzicielska rodziców jest ograni-czona, bądź też kiedy rodzice zostali jej pozbawieni. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Skarga konstytucyjna została sporządzona przez pełnomocnika – radcę prawnego (art. 44 ust. 1 in fine u.o.t.p.TK). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarżąca: – dochowała terminu, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż odpis wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2024 r. (sygn. akt […]) wraz z uzasadnie-niem został doręczony skarżącej 3 lipca 2024 r., a skarga została wniesiona do Trybunału 30 września 2024 r., – wyczerpała przysługującą jej drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż wskaza-ne wyżej orzeczenie jest niezaskarżalne w trybie zwykłych środków odwoławczych, – przedstawiła stan faktyczny (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK), – określiła przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), – wskazała, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – jej zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), – przedstawiła uzasadnienie sformułowanych przez nią zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Trybunał stwierdza także, że analizowana skarga nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a postawione w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowiono jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 72 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 72 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło