Ts 184/22

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-01-10

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona z przekroczeniem ustawowego terminu, wynikającego z niewłaściwego liczenia okresu wstrzymania biegu terminu w związku z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, podlega odmowie nadania jej dalszego biegu?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest środkiem sformalizowanym, a jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od spełnienia warunków proceduralnych, w tym dotrzymania 3-miesięcznego terminu od doręczenia prawomocnego orzeczenia. Termin ten wstrzymuje się na czas rozpatrywania wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ale wznowienie biegu następuje dopiero od pierwszego dnia po doręczeniu rozstrzygnięcia o wyznaczeniu pełnomocnika. Okres między doręczeniem wyroku a złożeniem wniosku o pełnomocnika nie jest objęty wstrzymaniem biegu terminu, więc jego pominięcie skutkuje przekroczeniem terminu do wniesienia skargi.
Stan faktyczny
Skarżący D.K. złożył skargę konstytucyjną zaskarżającą przepisy ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 oraz Kodeksu postępowania cywilnego. Orzeczenia sądów I i II instancji zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego 11 lutego 2022 r. Skarżący złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu 1 kwietnia 2022 r., a samą skargę konstytucyjną 29 kwietnia 2022 r. Trybunał ustalił, że skarżący nie uwzględnił okresu między doręczeniem wyroku a złożeniem wniosku o pełnomocnika, co skutkowało przekroczeniem 3-miesięcznego terminu na wniesienie skargi.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 1 grudnia 2023 r. Pozycja 326 POSTANOWIENIE z dnia 10 stycznia 2023 r. Sygn. akt Ts 184/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.K. o zbadanie zgodności: 1) art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych roz-wiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.), z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w zwią-zku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 45 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284) oraz art. 6 powołanej wyżej Konwencji; 2) art. 2352 § 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo-wania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), z art. 45 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 sierpnia 2022 r. (data nadania) D.K. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Sąd Okręgowy w Ł. X Wydział Gospodarczy wyrokiem z 1 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) oddalił powództwo skarżącego przeciwko Miastu Ł. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenie umowy dzierżawy. Wyrokiem z 17 grudnia 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Ape-lacyjny w Ł. I Wydział Cywilny oddalił apelację skarżącego od powołanego wyżej orzeczenia Sądu Rejonowego. Powyższe orzeczenie zostało doręczone ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącego 11 lutego 2022 r. W związku z tym orzeczeniem skarżący 1 kwietnia 2022 r. złożył w Sądzie Apela-cyjnym w Ł. wniosek o ustanowienie pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia skargi kon-stytucyjnej. Zarządzeniem sędziego tego sądu z 4 kwietnia 2022 r. wniosek został przekazany do Sądu Rejonowego w Ł. Natomiast 29 kwietnia 2022 r., przed rozpoznaniem wniosku przez OTK ZU B/2023 Ts 184/22 poz. 326 2 Sąd Rejonowy, skarżący wniósł do Trybunału skargę konstytucyjną sporządzoną przez adwokata z wyboru zawierającą ten sam przedmiot zaskarżenia i tożsame zarzuty. Jest ona rozpatrywana pod sygnaturą Ts 93/22. Postanowieniem z 13 maja 2022 r. (sygn. akt […]) referendarz sądowy w Sądzie Rejo-nowym w Ł. XIII Wydział Gospodarczy ustanowił dla skarżącego pełnomocnika z urzędu. Pismem z 20 maja 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi 30 maja 2022 r.) Okręgowa Rada Adwokacka w Ł. do sporządzenia skargi delegowała tego samego pełnomocnika, który sporządził i wniósł rozpatrywaną skargę. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 6 października 2022 r. (dorę-czonym pełnomocnikowi skarżącego 27 października 2022 r.), na podstawie art. 130 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) w związku z art. 36 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), wez-wał skarżącego do udokumentowania daty złożenia przez niego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej (wraz z czterema kopiami) oraz do doręczenia poświadczonego za zgodność z oryginałem elektronicznego potwierdzenia odbioru wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z 17 grudnia 2021 r. (sygn. akt […]). Skarżący doręczył dokumenty, o których mowa w zarządzeniu 3 listopada 2022 r. (data nadania). Skarżący twierdzi, że zakwestionowany w skardze art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, prze-ciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) przez to, że dopuszcza zmianę składu sądu (z trzech sędziów na jednego) także wtedy, gdy w postępowaniu odwoławczym został już wyznaczony skład sądu (trzech sędziów), narusza zasady kolegialności i ciągłości (nie-zmienności) składu orzekającego. Obowiązywanie tego przepisu doprowadziło do „obniżenia standardu ochrony prawnej w sprawach rozpatrywania środków zaskarżenia – w toku trwania tych postępowań” (s. 5). Z kolei zaskarżony art. 2352 § 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) przez to, że pozwala na swobodne dopuszczanie przez sąd materiału dowodowego i oddalanie wniosków dowodowych, które w ocenie stron procesu mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, narusza zdaniem skarżącego prawo do rzetelnego rozpoznania sprawy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia warunków wynika-jących zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 44 ust. 2 u.o.t.p.TK w razie niemożności poniesienia kosztów pomo-cy prawnej, skarżący może złożyć do sądu rejonowego swego miejsca zamieszkania wniosek o ustanowienie dla siebie adwokata lub radcy prawnego z urzędu w celu sporządzenia skargi konstytucyjnej. Wystąpienie z wnioskiem do właściwego miejscowo sądu rejonowego wstrzymuje bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Jego wznowienie następuje pierwszego OTK ZU B/2023 Ts 184/22 poz. 326 3 dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego (art. 44 ust 3 pkt 1 u.o.t.p.TK). Trybunał Konstytucyjny zauważa, że w analizowanej sprawie skarżący nie uwzględnił biegu terminu do wniesienia skargi, czyli okresu od dnia doręczenia pełnomocnikowi repre-zentującemu skarżącego na etapie postępowania sądowego ostatecznego orzeczenia, do dnia wystąpienia przez niego do sądu z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do spo-rządzenia skargi konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy Trybunał stwierdza, że rozpatrywana skarga została złożona z przekroczeniem ustawowego terminu (por. postanowienie TK z 10 lutego 2022 r., sygn. Ts 219/21, OTK ZU B/2022, poz. 124 oraz 15 lipca 2021 r., sygn. Ts 12/21, OTK ZU B/2022, poz. 91). Powyższa okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą od-mowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło