Ts 186/14

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2016-02-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia wpływającego na sytuację prawną strony jest przedwczesna, oraz czy kontrola skarbowa spółki jawnej jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych jest dopuszczalna mimo braku statusu podatnika tego podatku.
Ratio decidendi
Trybunal Konstytucyjny stwierdza, że skarga konstytucyjna jest przedwczesna, ponieważ nie doszło jeszcze do niekorzystnego ukształtowania sytuacji prawnej skarżącej ani do władczej ingerencji w jej konstytucyjne prawa i wolności. Ponadto, zarzut dotyczący braku możliwości poddania kontroli sądowej czynności kontrolnych uznano za skargę na stosowanie prawa, co nie wchodzi w zakres kompetencji Trybunału na tym etapie. Trybunal uznał również, że kontrola skarbowa spółki jawnej jest dopuszczalna, ponieważ spółka ta działa jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, a nie jako podatnik, co znajduje oparcie w ustawie o kontroli skarbowej.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Usługowo-Wielobranżowe „M.” Sp.j. wniosło skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarżąca zakwestionowała legalność przeprowadzenia postępowania kontrolnego w spółce, twierdząc, że nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając ją za przedwczesną i jako skargę na stosowanie prawa. Pełnomocnik skarżącej wniósł zażalenie, argumentując, że kontrola była bezpodstawna, ponieważ spółka nie jest podatnikiem PIT.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 19 lutego 2016 r. Pozycja 118 POSTANOWIENIE z dnia 18 lutego 2016 r. Sygn. akt Ts 186/14 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Rzepliński – przewodniczący Leon Kieres – sprawozdawca Marek Zubik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 20 października 2014 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytu-cyjnej Przedsiębiorstwa Usługowo-Wielobranżowego „M.” Sp.j., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 lipca 2014 r. (data nadania) Przedsiębiorstwo Usługowo-Wielobranżowe „M.” Sp.j. (dalej: skarżąca, spółka) zakwestionowała zgodność art. 3 § 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarżąca łączy zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji z odmową uruchomienia w jej sprawie procedury przed sądem administracyjnym w celu dokonania oceny legalności przeprowadzenia postępowania kontrolnego w spółce zakończonego wydaniem wyniku kon-troli. Postanowieniem z 20 października 2014 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił analizo-wanej skardze konstytucyjnej nadania dalszego biegu. W ocenie Trybunału skarga konstytu-cyjna jest przedwczesna. W rozpatrywanej sprawie, mimo wydania wyniku kontroli, nie do-szło jeszcze bowiem do niekorzystnego ukształtowania sytuacji prawnej skarżącej, a zatem do władczej ingerencji w jej konstytucyjne prawa i wolności. Ponadto, w zakresie zarzutu dotyczącego braku możliwości poddania kontroli sądów administracyjnych czynności kon-trolnych przeprowadzonych w spółce, Trybunał uznał skargę skarżącej za skargę na stosowa-nie prawa. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej wniósł w ustawowym terminie zażalenie. W złożonym środku odwoławczym podniósł, że Trybunał Konstytucyjny źle od-czytał zarzuty sformułowane w skardze konstytucyjnej. Ich istotą nie był bowiem brak moż-liwości poddania kontroli sądów administracyjnych samego wyniku kontroli, ale przeprowa-dzenia postępowania kontrolnego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych w spółce jawnej niebędącej podatnikiem tego podatku. OTK ZU B/2016 Ts 186/14 poz. 118 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 138 w związku z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konsty-tucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK). Zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy w postępowaniu przed Trybunałem w zakresie dotyczącym wstępnego rozpo-znania stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wniesiona przed dniem wejścia w życie ustawy o TK z 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli – także na etapie zażalenia – zastosowanie mają przepisy ustawy o TK. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w związku z art. 49 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zaża-lenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b w związku z art. 36 ust. 6 i 7 oraz z art. 49 ustawy o TK). Trybunał Konstytucyjny bada w szczególności, czy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał analizuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego roz-strzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. Wniesione zażalenie w żadnej mierze nie podważyło bowiem zasadności argumentów przytoczonych w zaskarżonym postanowieniu. We wniesionym środku odwoławczym skarżąca podniosła, że zarzuty sformułowane w skardze nie dotyczyły braku możliwości poddania kontroli sądów administracyjnych wyda-nego w sprawie spółki wyniku kontroli lecz faktu wszczęcia czynności kontrolnych, co – zda-niem spółki – nastąpiło bez podstawy prawnej. Skarżąca podniosła, że skoro nie posiada sta-tusu podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, to w przypadku wykorzystania wyniku kontroli w dalszym postępowaniu, które – w jej przekonaniu – będzie prowadzone w odniesieniu do innych podmiotów (tj. wspólników spółki będących podatnikami podatku dochodowego), nie będzie mogła kwestionować zawartych w nim ustaleń. Trybunał Konstytucyjny przypomina, że jak wynika z akt sprawy dołączonych do skargi konstytucyjnej, postępowanie kontrolne prowadzone w spółce i zakończone wydaniem wyniku kontroli dotyczyło nie tylko rzetelności deklarowanych przychodów i kosztów w po-datku dochodowym od osób fizycznych, ale również prawidłowości obliczania, pobierania i odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2007 r. Biorąc po-wyższe pod uwagę, należy podkreślić, że przedmiotem kontroli objęto m.in. wywiązywanie się przez skarżącą z obowiązków płatnika (a nie podatnika) podatku dochodowego od osób fizycznych. Tym samym nie można przyjąć, że przepisy ustawy z dnia 28 września o kontroli skarbowej (Dz. U. z 2011 r. Nr 41, poz. 214 ze zm.; dalej: u.k.s.) nie pozwalają na przepro-wadzenie kontroli w spółce jawnej będącej zakładem pracy zobowiązanym w myśl art. 31 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.) obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy. Wskazuje na to treść art. 4 ust. 2 u.k.s., w myśl którego kontroli skarbo-wej podlegają także płatnicy i inkasenci podatków i innych należności, o których mowa OTK ZU B/2016 Ts 186/14 poz. 118 3 w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.k.s. (tj. podatków stanowiących dochód budżetu państwa). Tym samym argumentację zawartą w zażaleniu należało uznać za nietrafną. Trybunał w obecnym składzie uznaje, że skarżąca nie podważyła przesłanek odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W związku z powyższym – na podstawie art. 49 w związku z art. 36 ust. 7 ustawy o TK – Trybunał Konstytucyjny zażalenia nie uwzględnił.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 Konstytucji

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło