Ts 186/23

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 lutego 2025 r. Pozycja 57 POSTANOWIENIE z dnia 24 września 2024 r. Sygn. akt Ts 186/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.S. („działają-cego w imieniu własnym i w imieniu syna N.S.”) o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o za-pobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 3) art. 17 ust. 11 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia w związku z § 5 rozporządzenia wymienionego w punkcie 2 z art. 47 w zwią-zku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a: 1) oddalić wniosek o przywrócenie terminu usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej; 2) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 lipca 2023 r. (data nadania) M.S., działający w imieniu własnym oraz małoletniego syna (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w kom-parycji niniejszego postanowienia na tle następującej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 marca 2023 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 6 maja 2020 r. (sygn. akt […]) oddalającego skargę na postanowienie Ministra Zdrowia z 6 listopada 2019 r. (znak:[…]) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 12 października 2023 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 19 października 2023 r.) wezwał skarżącego do: 1) złożenia OTK ZU B/2025 Ts 186/23 poz. 57 2 pełnomocnictwa, o którym mowa w art. 53 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393); 2) doręczenia odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wy-roków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczer-panie drogi prawnej (wraz z czterema kopiami), w szczególności postanowień w przedmiocie nałożenia grzywny wraz z tytułem wykonawczym, Ministra Zdrowia z 6 listopada 2019 r. (znak: […]) oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 6 maja 2020 r. (sygn. akt […]). Skarżący został także zobowiązany do doręczenia czterech egzemplarzy skargi konstytucyjnej wraz z załącznikami. Skarżący, 26 października 2023 r. (data nadania), złożył tylko część dokumentów. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 17 kwietnia 2024 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 26 kwietnia 2024 r.) wezwał skarżącego do: 1) uzasadnienia zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych) oraz § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązko-wych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.; dalej: rozporządzenie) z wy-rażoną w art. 2 Konstytucji zasadą określoności przepisów prawa, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 2) wskazania, które konstytucyjne wolność lub prawo skarżą-cego wyrażone w art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy ustawy o zwal-czaniu chorób zakaźnych i rozporządzenia wskazanych w punkcie pierwszym niniejszego zarządzenia; 3) wskazania, które konstytucyjne wolność lub prawo skarżącego wyrażone w art. 47 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 87 Konstytucji i w jaki sposób – zda-niem skarżącego – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz § 5 rozporządzenia; 4) uzasadnienia zarzutu niezgodno-ści zakwestionowanych w skardze przepisów z wolnościami lub prawami, o których mowa w pkt. 2 i 3 zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 5) dorę-czenia odpisu lub kopii poświadczonej przez pełnomocnika skarżącego (wraz z czterema ko-piami): postanowienia Ministra Zdrowia z 6 listopada 2019 r. (znak: […]) oraz poprzedzają-cego go rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożenia na skarżącego grzywny w celu przymusze-nia. Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie procesowym złożonym 7 maja 2024 r. (data nadania). Do pisma dołączył wniosek o przywrócenie terminu usunięcia braków formal-nych skargi konstytucyjnej. Zakwestionowanym w skardze przepisom skarżący zarzucił naruszenie prawa do pry-watności oraz prawa do decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 Konstytucji), a także naruszenie zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji). Zdaniem skarżącego zaskarżone przez niego przepisy naruszają również art. 87 Konstytucji, który statuuje zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na-dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. OTK ZU B/2025 Ts 186/23 poz. 57 3 W niniejszej sprawie odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 17 kwietnia 2024 r. zo-stał doręczony pełnomocnikowi skarżącego 26 kwietnia 2024 r. Pismo stanowiące odpowiedź na zarządzenie oraz wymagane dokumenty pełnomocnik złożył 7 maja 2024 r. wraz z wnio-skiem o przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 168 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cy-wilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.) w związku z art. 36 u.o.t.p.TK przywrócenie terminu może nastąpić tylko wtedy, gdy skarżący nie dokonał w terminie czynności proceso-wej bez swojej winy. Brak winy skarżącego w uchybieniu terminowi podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiek-tywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje inte-resy. W rozpatrywanej sprawie zasadnicze znaczenie ma to, że w postępowaniu przed Trybu-nałem, z uwagi na obowiązujący przymus adwokacko-radcowski, uchybienie terminowi przez reprezentującego skarżącego pełnomocnika traktowane jest jako uchybienie przez skarżącego. W związku z tym skarżący może żądać przywrócenia terminu tylko wtedy, gdy jego uchybie-nie nie jest zawinione przez pełnomocnika. Przywrócenie uchybionego przez pełnomocnika terminu może zatem nastąpić jedynie wówczas, gdy niedochowanie terminu procesowego było przez niego niezawinione. W piśmie z 7 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącego twierdzi, że przyczyną uchybienia terminu usunięcia braków formalnych był jego wyjazd na urlop wypoczynkowy. W odniesieniu do złożonego wniosku Trybunał Konstytucyjny zwraca uwagę na to, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym zachowanie należytej staranno-ści przez pełnomocnika polega na takim zorganizowaniu obsługi prawnej, aby możliwe było właściwe wypełnienie przez niego obowiązków procesowych (por. postanowienie Sądu Naj-wyższego – Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 6 kwietnia 1972 r., sygn. akt II PR 433/71). W związku z tym pełnomocnik skarżącego, planując przerwę w pracy, mając świado-mość tego, że przed Trybunałem toczy się postępowanie w kilkudziesięciu zainicjowanych przez niego tożsamych przedmiotowo sprawach, powinien był ustanowić zastępstwo proce-sowe na czas trwania urlopu. Pełnomocnik tego nie uczynił. W tej sytuacji Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy pełnomocnika skarżącego. Na marginesie należy zauważyć, że zarządzenie z 17 kwietnia 2024 r. w zakresie wskazanych w nim dokumentów było następstwem niewykonania zarządzenia Prezesa Try-bunału Konstytucyjnego z 12 października 2023 r. Nieusunięcie braków formalnych w terminie jest, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK, podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na pkt 2 powyższego postanowienia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.