Ts 190/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 czerwca 2017 r. Pozycja 108 POSTANOWIENIE z dnia 14 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 190/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący i sprawozdawca Małgorzata Pyziak-Szafnicka Michał Warciński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 8 grudnia 2016 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej O.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 7 września 2016 r. (data nadania) O.J. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że art. 114 § 2 w zw. z art. 82 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykro-czenia (Dz.U. z 2013 r. poz. 395, ze zm.; dalej: k.p.w.) w zakresie, w jakim zaliczenie okresu zatrzymania na poczet grzywny, skutkuje tym, że zatrzymanemu nie przysługuje roszczenie o zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie, jest niezgodny z art. 41 ust. 5 w zw. z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Postanowieniem z 8 grudnia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dal-szego biegu skardze konstytucyjnej ze względu na jej uchybienia formalne. W ocenie Trybu-nału z treści zakwestionowanych przepisów w żaden sposób nie wynika, że wcześniejsze zali-czenie okresu zatrzymania na poczet grzywny wyłącza możliwość orzeczenia zadośćuczynie-nia. Podkreślił też, że kwestia ta pozostaje poza zakresem zaskarżonych przepisów, które ma-ją charakter ewidentnie gwarancyjny. Jednocześnie Trybunał stwierdził, że w analizowanej sprawie nie można także mówić o utrwalonej linii orzeczniczej sądów powszechnych, która uzasadniałaby interpretację zakwestionowanych przepisów przedstawioną przez skarżącego. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zarzucił Trybunałowi, naruszenie art. 37 ust. 3 w zw. z art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1157; dalej: ustawa o TK z 2016 r.) przez przyjęcie, że skardze konstytucyjnej z 7 września 2016 r. nie może zostać nadany dalszy bieg z uwagi na jej uchybienia formalne. OTK ZU B/2017 Ts 190/16 poz. 108 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try-bunałem Konstytucyjnym wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie usta-wy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konsty-tucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postę-powanie zainicjowane rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie ustawy o TK, to do rozpoznania zażalenia skarżącej na postanowie-nie o odmowie nadania skardze dalszego biegu zastosowanie mają przepisy ustawy o TK. Zgodnie z art. 61 ust. 5 skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na po-stanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 7 ustawy o TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził ist-nienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania skardze dal-szego biegu jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnie-nie. Zażalenie nie podważyło bowiem zasadności argumentacji przedstawionej w zaskarżo-nym postanowieniu. Trybunał, odnosząc się do zarzutu obrazy art. 37 ust. 3 w zw. z art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK z 2016 r., uznaje go za bezpodstawny. Zdaniem skarżącego, Trybunał błędnie przyjął, że w orzecznictwie nie występują rozbieżności dotyczące interpretacji zaskarżonych przepisów. Na poparcie tej tezy przytoczył szereg orzeczeń Sądu Najwyższego (w tym posta-nowienie Sądu Najwyższego z 20 września 2007 r., sygn. akt I KZP 28/07) oraz orzeczeń sądów powszechnych (wskazanych wcześniej w skardze konstytucyjnej). Dodatkowo przy-wołał wypowiedzi przedstawicieli doktryny, które – jego zdaniem – przemawiają za rozbież-nością w wykładni zaskarżonych przepisów. Trybunał Konstytucyjny wyjaśnia, że przywołane w zażaleniu orzecznictwo oraz wy-powiedzi przedstawicieli doktryny w całości dotyczyły przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.). Tym-czasem przedmiotem skargi konstytucyjnej były przepisy k.p.w. Wprawdzie w postępowaniu w sprawach o wykroczenia stosuje się przepisy k.p.k., ale jedynie wtedy, gdy k.p.w. tak sta-nowi (art. 1 § 2 k.p.w.). Oznacza to, że w zakresie, w jakim art. 114 § 2 w zw. z art. 82 § 3 k.p.w. reguluje tę kwestię samodzielnie, nie ma potrzeby odwoływania się do przepisów k.p.k. W związku z powyższym orzeczenia wydane na gruncie postępowania karnego, a przywołane przez skarżącego w zażaleniu, nie mogą świadczyć o rozbieżnościach w orzecznictwie w zakresie wykładni przepisów k.p.w., co Trybunał trafnie podkreślił w za-skarżonym postanowieniu. Ponadto, Trybunał zasadnie też przypomniał, że w najnowszych orzeczeniach Sądu Najwyższego odnoszących się do postępowania karnego analizowana kwestia ujmowana jest zgodnie z oczekiwaniem skarżącego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2013 r., sygn. akt III KK 47/13 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z: 31 marca 2016 r., sygn. akt III KK 402/15; 4 maja 2016 r., sygn. akt V KK 375/15). W związku z powyższym nie można zgodzić się z argumentacją skarżącego, jakoby brak orzeczeń wydanych na podstawie zaskarżonych przepisów k.p.w. świadczył o występo-waniu wątpliwości interpretacyjnych w zakresie wskazanym w skardze konstytucyjnej. Try-bunał przypomniał, że zaskarżone przepisy k.p.w. mają charakter gwarancyjny i w żaden spo-sób nie przesądzają o wyłączeniu możliwości zasądzenia odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie w sytuacji, w której okres zatrzymania został zaliczony na poczet OTK ZU B/2017 Ts 190/16 poz. 108 3 orzeczonej grzywny. Kompetencja do orzekania odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie została w całości przekazana sądowi i to ten organ będzie podejmował decyzję na podstawie wszystkich okoliczności danej sprawy. Jeżeli zatem w przypadku skarżącego sąd odmówił przyznania odszkodowania, to zrobił to w oparciu o konkretny stan faktyczny, którego ocena należy do sfery stosowania prawa. Słusznie zatem Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, gdyż, jak podkreślił, skarga konstytucyjna jest środkiem kwestionowania przepisów prawnych, nie zaś narzędziem badania poprawności ich stosowania. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.