Ts 195/21

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-01-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna jest dopuszczalna, gdy skarżący kwestionuje przepisy, które nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego orzeczenia sądu, oraz czy w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym przysługuje możliwość wydłużenia ustawowego terminu do usunięcia braków formalnych skargi.
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna podlega odmowie nadania dalszego biegu, gdy nie została spełniona przesłanka określona w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, polegająca na tym, że zaskarżony przepis musiał stanowić podstawę prawną ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego. Trybunał Konstytucyjny nie może badać przepisów w oderwaniu od konkretnego zastosowania ich w postępowaniu sądowym. Ponadto, termin usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej jest terminem ustawowym (7 dni) i nie podlega wydłużeniu, gdyż przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o przedłużaniu terminów sądowych nie znajdują tu zastosowania.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując konstytucyjność kilku przepisów procesowych (w tym art. 394^3 k.p.c., art. 9 ust. 2 ustawy nowelizującej k.p.c., art. 8 ust. 2 u.s.p.p. oraz art. 25b ust. 1 ustawy o kosztach sądowych). Skarga wynikała z postępowania przed Sądem Okręgowym w K., gdzie odrzucono skargę skarżącego na przewlekłość postępowania oraz odmówiono sporządzenia uzasadnienia niektórych postanowień. Skarżący wskazał te postanowienia jako ostateczne orzeczenia, jednak Trybunał ustalił, że zaskarżone przepisy nie stanowiły podstawy prawnej wydanych rozstrzygnięć.
Rozstrzygnięcie
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 12 września 2025 r. Pozycja 245 POSTANOWIENIE z dnia 9 stycznia 2024 r. Sygn. akt Ts 195/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. o zbadanie zgodności: 1) art. 3943 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil-nego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1, art. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępo-wania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1469), z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 2 Konstytucji; 3) art. 8 ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygo-towawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępo-waniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.), z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i 7, art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1, art. 176 ust. 1 w związku z art. 2 i 7 Konstytucji; 4) art. 25b ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w spra-wach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) wprowadzonego art. 4 ust. 14 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cy-wilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1469), z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1, art. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1, art. 176 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: 1) odrzucić wniosek o wydłużenie terminu uzupełnienia braku formalnego skargi konstytucyjnej, 2) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. OTK ZU B/2025 Ts 195/21 poz. 245 2 UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 lipca 2021 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego sta-nu faktycznego: 1. W piśmie z 27 grudnia 2020 r. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowa-nia prowadzonego przed Sądem Rejonowym w K. w sprawie o sygn. akt […]. 1.1. Sąd Okręgowy w K. XI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowie-niem z 15 lutego 2021 r. (sygn. akt […]) odrzucił skargę skarżącego na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w spra-wie z powództwa skarżącego toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt […]. Rozpatrując skargę w oparciu o art. 2 ust. 1 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowaw-czym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nie-uzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm., dalej: u.s.p.p.) w uzasadnieniu posta-nowienia wskazał, że skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona jedynie do jego prawomocnego zakończenia. Sąd Okręgowy w K., stwierdziwszy, że sprawa objęta przedmiotową skargą została prawomocnie zakończona 28 listopada 2020 r. wraz z uprawo-mocnieniem się zarządzenia z 14 października 2020 r. o zwrocie pozwu o ustalenie istnienia stosunku pracy, uznał, że skarga na przewlekłość postępowania wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w związku z art. 397 w związku z art. 373 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.). 1.2. W piśmie z 28 lutego 2021 r. skarżący wniósł zażalenie na wymienione wyżej po-stanowienie Sądu Okręgowego w K. z 15 lutego 2021 r. 1.3. Postanowieniem z 22 marca 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w K. XI Wy-dział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z 15 lutego 2021 r. (sygn. akt […]). W uzasadnieniu wskazał, że stosownie do u.s.p.p. postępowanie na skutek wniesienia skargi jest jednoinstancyjne, zatem nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na posta-nowienie o odrzuceniu skargi. 2. W piśmie z 27 marca 2021 r., złożonym do Sądu Okręgowego w K., skarżący wniósł o sporządzenie pisemnego uzasadnienia w całości dwóch postanowień Sądu Okręgo-wego w K. z 10 marca 2021 r. (sygn. akt […]). Wniósł również o zwolnienie od kosztu 100 zł za pisemne uzasadnienie tego postanowienia. 2.1. Dwoma postanowieniami z 1 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w K. X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych: a) odmówił sporządzenia uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 10 marca 2021 r. (sygn. akt […]) w przedmiocie odrzucenia wniosku o zwolnienie od opłaty od uzasadnienia, b) odrzucił wniosek o zwolnie-nie od kosztów sądowych – opłaty od wniosku o uzasadnienie złożonego w piśmie z 27 marca 2021 r. Zarządzeniem z 1 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) Przewodniczący w Sądzie Okrę-gowym w K. X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu na posiedzeniu OTK ZU B/2025 Ts 195/21 poz. 245 3 niejawnym sprawy z powództwa skarżącego o wynagrodzenie za pracę i zwrot kosztów po-niesionych przez pracownika, zarządził zwrot pozwu. 2.2. W piśmie z 21 kwietnia 2021 r. skarżący wniósł o sporządzenie pisemnego uza-sadnienia w całości dwóch postanowień z 1 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) oraz o sporzą-dzenie pisemnego uzasadnienia zarządzenia z 1 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]). Wniósł tak-że o zwolnienie od kosztu 3x100 zł za pisemne uzasadnienie powyższych postanowień i za-rządzenia. 2.3. Postanowieniem z 30 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w K. X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych odmówił sporządzenia uzasadnienia postano-wienia Sądu Okręgowego w K. z 1 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) w przedmiocie odrzuce-nia wniosku o zwolnienie od opłaty od uzasadnienia. 3. W skardze konstytucyjnej skarżący wskazał dwa postanowienia Sądu Okręgowego w K.: z 22 marca 2021 r. (sygn. akt […]) oraz z 30 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) jako osta-teczne orzeczenia w sprawie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że „[p]odstawowym problemem jaki wynikł wskutek nowelizacji ustawy jest zastosowanie w toku trwających już postępowań nowych reguł postę-powania nadanych mocą ustawy nowelizującej. Wynika to z treści Art. 9 ust. 1 Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2019 poz. 1469” (s. 6 i 7 skargi). W ocenie skarżącego „nieuzasadnionym i ograniczającym prawo do S[ą]du jest poddanie obowiązkowi opłaty każdego wniosku o uza-sadnienie każdego postanowienia. (…) zarzuca iż Art. 25b ust. 1 Ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2005 Nr 167 poz. 1398) wpro-wadzonego Art. 4 ust. 14 Ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępo-wania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019, poz. 1469) jest niezgodny” z powołanymi prawami konstytucyjnymi „gdyż wprowadza faktyczne obostrzenie powodują-ce w praktyce niemożność skorzystania z przewidzianego ustawą środka odwoławczego” (s. 8 i 9 skargi). Zdaniem skarżącego „[w] żadnym demokratycznym państwie prawa nie przewidu-je się jakiejkolwiek formy swoistego rodzaju karania strony za korzystanie z przysługujących jej praw procesowych. Z tego względu skarżący wnosi o uznanie Art. 394.3 Ustawy Kodeks Postępowania Cywilnego za niezgodny” (s. 10 skargi) ze wskazanymi prawami konstytucyj-nymi. Uznał, że skoro art. 8 ust. 2 u.s.p.p. „stanowi iż w toku postępowania stosuje się odpo-wiednio przepisy o zażaleniu – to na postanowienie o odrzuceniu skargi (podobnie jak apela-cji lub zażalenia – Art. 394.2 § 1 KPC stosowanym odpowiednio dla zażaleń Art. 391 § 1 KPC) winna przysługiwać możliwość złożenia środka odwoławczego. Tymczasem utrwalenie się w judykaturze (…) założeń o rzekomo niezaskarżalności postanowienia – powoduje iż od chwili nowelizacji przepisów w 2019 r. organy s[ą]dowe działają poza granicami prawa, co narusza prawo strony do S[ą]du oraz prawo do środka odwoławczego w granicach przewi-dzianych ustawą” (s. 12 skargi). 4. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 2 sierpnia 2021 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez doręczenie odpisów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem wszystkich załączników złożonych do skargi (tj. w szczególności orzeczeń oraz kopert dokumentujących daty doręczeń ostatecznych rozstrzygnięć). W odpowiedzi na zarządzenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego skarżący złożył, załączone do pisma procesowego z 9 sierpnia 2021 r. (data nadania), potwierdzone za zgod-ność z oryginałem dokumenty. OTK ZU B/2025 Ts 195/21 poz. 245 4 5. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 października 2021 r. (dorę-czonym pełnomocnikowi skarżącego 19 października 2021 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) przytoczenie – stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK – brzmienia zaskarżonych w petitum skargi konstytucyjnej przepisów wraz z podaniem Dziennika Ustaw; 2) wskazanie ostatecznego orzeczenia w ro-zumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji; 3) wyjaśnienie, które konstytucyjne wolności lub prawa wynikające ze wskazanych w petitum skargi przepisów Konstytucji i w jaki sposób zostały naruszone przez zaskarżone w skardze konstytucyjnej przepisy wraz z uzasadnieniem zarzu-tów niezgodności kwestionowanych przepisów z konstytucyjną wolnością lub prawem; 4) przesłanie odpisów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii wszystkich za-łączników dołączonych do skargi konstytucyjnej (dokumenty przesłane w odpowiedzi na za-rządzenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2021 r. były niekompletne). W piśmie procesowym z 26 października 2021 r. (data nadania) skarżący odniósł się do wymienionego wyżej zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Odnośnie do we-zwania zawartego w punkcie 2 zarządzenia wskazał, że „w sprawie stanowiącej podstawę złożenia skargi konstytucyjnej doszło do «rozszczepienia» postępowania na dwa odrębne co skutkowało wydanie[m] dwóch odrębnych postanowień stanowiących ostateczne orzeczenie” (s. 2 i 3 pisma procesowego), którymi są postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 22 marca 2021 r. (sygn. akt […]) oraz z 30 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]). Odnosząc się do wezwania zawartego w punkcie 4 zarządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 października 2021 r. skarżący podał, że „wnosi o wydłużenie terminu do uzupełnienia braku formalnego” (s. 11 pisma procesowego). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Trybunał Konstytucyjny dokonuje oceny spełnienia przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów u.o.t.p.TK, określających warunki formalne skargi konstytu-cyjnej. Jeżeli skarga konstytucyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w u.o.t.p.TK, a usu-nięcie braków jest możliwe, sędzia Trybunału, na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, wydaje zarządzenie, w którym wzywa skarżącego do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręcze-nia zarządzenia. 2. Zarządzenie sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 października 2021 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 19 października 2021 r. Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK termin usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej wskazanych w wymie-nionym wyżej zarządzeniu upływał 26 października 2021 r. Pełnomocnik skarżącego wnio-skiem zawartym w piśmie procesowym nadanym 26 października 2021 r. zwrócił się do Try-bunału o wydłużenie terminu uzupełnienia braku formalnego wymienionego w punkcie 4 za-rządzenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 października 2021 r. Trybunał stwierdza, że wniosek o wydłużenie ustawowego terminu usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej podlega odrzuceniu, ponieważ ani u.o.t.p.TK, ani stosowa-na odpowiednio ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550; dalej: k.p.c.), nie przewidują możliwości złożenia wniosku tej treści. Określony w art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK siedmiodniowy termin usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej jest terminem ustawowym, natomiast przedłużenie terminu, o którym mowa w art. 166 k.p.c. dotyczy wyłącznie terminów sądowych. W postępowaniu przed Try- OTK ZU B/2025 Ts 195/21 poz. 245 5 bunałem Konstytucyjnym nie można zatem wnioskować o wydłużenie terminu uzupełnienia braku formalnego, ponieważ nie jest ono środkiem znanym w postępowaniu przed Trybuna-łem Konstytucyjnym (zob. postanowienia TK z 26 października 2011 r. i 19 marca 2012 r., sygn. Ts 87/11, OTK ZU nr 2/B/2012, poz. 212 i 213). W związku z powyższym Trybunał uznaje, że brak, którego dotyczy wniosek, nie zo-stał usunięty w terminie. 3. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybuna-łu Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywne-go, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W świetle powołanego przepisu Konstytucji przedmiotem rozpoznania Trybunału Konstytucyjnego w trybie skargi konstytucyjnej może być tylko przepis, który uprzednio zo-stał zastosowany w sprawie jako podstawa prawna ostatecznego orzeczenia wydanego przez sąd lub organ administracji publicznej. Jest to wymóg bezwzględny i w tym trybie postępo-wania przed Trybunałem prawodawca nie przewiduje możliwości poddania kontroli jakiego-kolwiek unormowania, które nie byłoby podstawą prawną orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego (zob. postanowienia TK z: 10 listopada 2014 r., sygn. Ts 242/14, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 99, 2 października 2019 r., sygn. Ts 8/18, OTK ZU B/2020, poz. 44). Do-precyzowanie art. 79 ust. 1 Konstytucji następuje w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, który zobowiązuje skarżącego do określenia kwestionowanego przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, będącego podstawą ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżącego i w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. Ze wskazanego „unormowania instytucji skargi konstytucyjnej wynika dla skarżącego obowiązek wykazania, że na skutek zastosowania zakwestionowanego w skardze przepisu doszło do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia, naruszającego jego konstytucyjne prawa lub wolności” (postanowienie TK z 1 grudnia 2020 r., sygn. Ts 8/20, OTK ZU B/2021, poz. 1). Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego za wystarczającą dla spełnienia prze-słanki określonej w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK „na-leży uznać sytuację, w której zakwestionowany przepis nie został powołany w petitum rozstrzygnięcia, tylko w uzasadnieniu wyroku sądowego” (postanowienie TK z 16 lutego 2022 r., sygn. Ts 150/20, OTK ZU B/2022, poz. 68). Trybunał Konstytucyjny uznaje, że wskazany na wstępie podstawowy warunek do-puszczalności skargi konstytucyjnej nie został w niniejszej sprawie spełniony. W rozpoznawanej skardze konstytucyjnej skarżący zakwestionował art. 3943 k.p.c., art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1469), art. 8 ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania spra-wy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, ze zm.; da-lej: u.s.p.p.). Trybunał stwierdza, że art. 3943 k.p.c. oraz art. 15 ust. 1 i 2 u.s.p.p. stanowiące przed-miot zaskarżenia w niniejszej skardze nie zostały powołane przez Sąd Okręgowy w K. w po-stanowieniach wydanych w postępowaniu zainicjowanym skargą na przewlekłość postępo-wania. Sąd Okręgowy w K., rozpoznając skargę skarżącego na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie z po-wództwa skarżącego toczącej się przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt […], w uza-sadnieniu postanowienia z 15 lutego 2021 r. (sygn. akt […]) nie odnosił się ani do art. 3943 k.p.c., ani do art. 15 ust. 1 i 2 u.s.p.p. Rozpatrując zażalenie skarżącego na powołane wyżej OTK ZU B/2025 Ts 195/21 poz. 245 6 postanowienie, Sąd Okręgowy w K. w uzasadnieniu postanowienia z 22 marca 2021 r. (sygn. akt […]), które skarżący wskazał jako ostateczne orzeczenie w sprawie, również nie odnosił się do art. 3943 k.p.c. oraz art. 15 ust. 1 i 2 u.s.p.p. Żadne z rozstrzygnięć wydanych w sprawie skarżącego nie zostało zatem oparte na zakwestionowanym w petitum skargi konstytucyjnej art. 3943 k.p.c., jak również na art. 15 ust. 1 i 2 u.s.p.p. Powołanie zaskarżonego art. 3943 k.p.c. w piśmie z 24 maja 2021 r. (sygn. akt […]), w którym Sąd Okręgowy w K. podał, że „informuje, że zażalenie z 10 maja 2021 r. pozostawiono w aktach bez dalszych czynności zgodnie z art. 3943 § 2 pkt 2 k.p.c.” nie pozwala przyjąć, że kwestionowany przepis k.p.c. był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia. Należy zauważyć, że skarżący w uzasadnieniu skargi także stwierdził, że pismo, na podstawie którego „doszło do zaprzestania procedowania przez Sąd” (s. 10 skargi) nie stanowi orzeczenia. Postanowienie Sądu Okręgowego w K. z 22 marca 2021 r. (sygn. akt […]), będące ostatecznym rozstrzygnięciem o prawach skarżącego, nie zostało wydane na podstawie za-skarżonego art. 8 ust. 2 u.s.p.p., przepis ten nie został także powołany w uzasadnieniu tego postanowienia. Oznacza to, że w niniejszej skardze nie został spełniony wymóg uczynienia przedmiotem skargi konstytucyjnej przepisu ustawy, który był podstawą prawną ostatecznego orzeczenia wydanego przez Sąd w sprawie, w związku z którą została wniesiona skarga kon-stytucyjna. Trybunał Konstytucyjny uznaje więc, że rozpoznawana skarga konstytucyjna nie speł-nia warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Trybunał uznał za konieczne wskazać, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Kon-stytucyjnego art. 8 ust. 2 u.s.p.p. „nie przyznaje ani nie odbiera żadnych praw; sam, w ode-rwaniu od procedur z nim związanych (cywilnej, karnej czy administracyjnej), w ogóle nie może być kwalifikowany jako źródło jakichkolwiek praw czy obowiązków. Nie ulega wąt-pliwości, że z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. nie wynikają żadne prawa podmiotowe, a przez to nie może on podlegać ocenie konstytucyjnej w tym zakresie, w oderwaniu od innych przepisów o cha-rakterze merytorycznym” (postanowienie TK z 6 lipca 2016 r., sygn. SK 27/15, OTK ZU A/2016, poz. 55). Zaskarżony w petitum skargi konstytucyjnej art. 8 ust. 2 u.s.p.p. Sąd Okrę-gowy w K. zastosował w postanowieniu z 15 lutego 2021 r. (sygn. akt […]), którym na pod-stawie art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w związku z art. 397 k.p.c. w związku z art. 373 § 3 k.p.c. odrzucił skargę skarżącego na przewlekłość postępowania. W świetle orzecznictwa Trybunału Konsty-tucyjnego zaskarżony art. 8 ust. 2 u.s.p.p. powinien być zatem w skardze konstytucyjnej po-wołany związkowo z przepisem k.p.c., który został zastosowany z uwagi na przepisy obowią-zujące w postępowaniu głównym, którego dotyczy skarga na przewlekłość. Trybunał Konsty-tucyjny stwierdzając, że w rozpatrywanej skardze konstytucyjnej art. 8 ust. 2 u.s.p.p. nie jest zaskarżony w związku z przepisem k.p.c. uznał, że art. 8 ust. 2 u.s.p.p. kwestionowany samo-dzielnie nie może stanowić przedmiotu kontroli konstytucyjnej w niniejszej sprawie, ponie-waż „jako przepis odsyłający, samodzielnie nie kreuje ani nie ogranicza żadnych praw i obo-wiązków skarżąc[ego] w postępowaniu w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania, a tym samym nie reguluje żadnych konstytucyjnych praw podmiotowych. Z tego względu samodzielnie nie mógłby stanowić przedmiotu kontroli w postępowaniu przed Trybunałem w trybie skargi konstytucyjnej” (wyrok TK z 22 października 2015 r., sygn. SK 28/14, OTK ZU nr 9/A/2015, poz. 149). Analiza skargi konstytucyjnej prowadzi do wniosku, że skarga nie może zostać rozpo-znana także w części, w której skarżący kwestionuje konstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Trybunał uznał, że wskazany wyżej przepis samodzielnie nie może stanowić przedmiotu kontroli. W skardze oraz w piśmie procesowym skarżący powołał argumenty uza-sadniające zarzut zastosowania w trwającym już postępowaniu znowelizowanych przepisów OTK ZU B/2025 Ts 195/21 poz. 245 7 procesowych wynikających z zaskarżonego art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmia-nie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z któ-rym „do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienianych w art. 1 i art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą usta-wą”. Wymieniony w tym przepisie art. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw stanowi, że „w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460) wprowa-dza się następujące zmiany:”. Uznawszy, że zastosowanie w trwającym już postępowaniu znowelizowanych przepisów procesowych jest niezgodne z powołanymi prawami konstytu-cyjnymi, skarżący nie wskazał równocześnie przepisu procesowego zawartego w wymienio-nym wyżej art. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cy-wilnego oraz niektórych innych ustaw, który został zastosowany przez Sąd Okręgowy w K. przy wydaniu orzeczenia w jego sprawie. Oznacza to, że zaskarżając jedynie samoistnie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, bez powiązania go z zastosowanym w sprawie przepisem k.p.c. za-wartym w art. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cy-wilnego oraz niektórych innych ustaw, skarżący nie dopełnił wymogu uczynienia przedmio-tem kontroli wyłącznie takiego przepisu ustawy, który był podstawą prawną orzeczenia wy-danego przez Sąd, w związku z którym wniesiono skargę. „Artykuł 79 ust. 1 Konstytucji nie gwarantuje możliwości kwestionowania każdego przepisu kształtującego sytuację prawną skarżącego, ale jedynie takiego, który stanowił podstawę normatywną orzeczenia. Skarga konstytucyjna nie może zmierzać do inicjowania postępowania o charakterze abstrakcyjnym” (postanowienie TK z 17 lipca 2018 r., sygn. Ts 192/17, OTK ZU B/2019, poz. 25). W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny uznaje, że rozpoznawana skarga konstytucyjna nie spełnia warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. 4. Zgodnie z treścią art. 79 ust. 1 Konstytucji, podstawową przesłanką skorzystania ze skargi konstytucyjnej jest zakwestionowanie przepisu, na podstawie którego wydane zostało ostateczne orzeczenie naruszające konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego. W skardze konstytucyjnej skarżący kwestionuje art. 25b ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) dodany przez art. 4 ust. 14 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilne-go oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1469), zgodnie z którym „opłatę stałą w kwocie 100 złotych pobiera się od wniosku o doręczenie orzeczenia albo zarządzenia z uzasadnieniem zgłoszonego w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia albo doręczenia tego orzeczenia albo zarządzenia”. W skardze oraz w piśmie procesowym z 26 października 2021 r. złożonym w związku z zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 5 paź-dziernika 2021 r. skarżący wskazał postanowienie Sądu Okręgowego w K. z 30 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) o odmowie sporządzenia uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgo-wego w K. z 1 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]) jako ostateczne orzeczenie wydane w spra-wie, w związku z którą została wniesiona niniejsza skarga. Trybunał stwierdza, że kwestio-nowany art. 25b ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398) dodany przez art. 4 ust. 14 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw nie był podstawą prawną postanowienia Sądu Okręgowego w K. z 30 kwietnia 2021 r. (sygn. akt […]), będącego ostatecznym rozstrzygnięciem o prawach skarżącego, zatem w niniejszym postępowaniu skarżący nieprawidłowo określił przedmiot kontroli. OTK ZU B/2025 Ts 195/21 poz. 245 8 W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny uznaje, że rozpoznawana skarga konstytucyjna nie spełnia warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – postanowiono, jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji RPart. 176 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 79 ust. 1 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło