Ts 20/25
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-09-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona po upływie 3-miesięcznego terminu od doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia oraz pismo procesowe niepodpisane przez skarżącego lub jego pełnomocnika spełniają wymogi formalne wymagane do nadania dalszego biegu postępowaniu?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z dwóch niezależnych podstaw. Po pierwsze, skarga została wniesiona z przekroczeniem ustawowego 3-miesięcznego terminu na wniesienie skargi, który biegnie od dnia doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia. Po drugie, pismo zawierające skargę nie było podpisane, co uniemożliwia mu wywołanie skutków prawnych, zgodnie z wymogami dotyczącymi pism procesowych.Stan faktyczny
Skarżąca, adwokat M.W., wniosła skargę konstytucyjną o zbadanie zgodności art. 20 ust. 2 ustawy o opłatach w sprawach karnych z Konstytucją RP. Sprawa dotyczyła żądania uzupełnienia rozstrzygnięcia o koszty obrony z urzędu w oparciu o wyrok TK w sprawie SK 90/22. Sąd Okręgowy odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że został złożony po upływie 3 lat przedawnienia. Skarżąca złożyła skargę do TK 3 stycznia 2025 r., po doręczeniu jej postanowienia Sądu Okręgowego z 23 września 2024 r. (doręczonego 2 października 2024 r.). Wniesione pismo nie było podpisane.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 marca 2026 r. Pozycja 27 POSTANOWIENIE z dnia 17 września 2025 r. Sygn. akt Ts 20/25 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.W. o zbadanie zgodności: „art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych [Dz. U. z 2023 r. poz. 123] stosowany per analogiam”, z art. 2 w związku z art. 31 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 3 oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 3 stycznia 2025 r. (data wniesienia) adwokat M.W. (dalej: skarżąca), działająca we własnym imieniu, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia, sformułowa-nym na tle następującej sprawy. Wyrokiem z 12 lipca 2019 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w W. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej wynagrodzenie tytułem pomocy prawnej pełnionej z urzędu kszta-łtując wysokość tej pomocy w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopła-conej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18). Trybunał Konstytucyjny 27 lutego 2024 r. wydał wyrok w sprawie o sygnaturze SK 90/22 (OTK ZU A/2024, poz. 30), którym uznał przepisy powyższego rozporządzenia za niezgodne z Konstytucją. Skarżąca wystąpiła zatem o uzupełnienie rozstrzygnięcia o kosztach zawartego w wyroku Sądu Okręgowego w W. z 12 lipca 2019 r. przez przyznanie od Skarbu Państwa dodatkowego wynagrodzenia. Postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z 2 września 2024 r. (sygn. akt […]) skar-żącej odmówiono uzupełnienia rozstrzygnięcia o kosztach obrony z urzędu poprzez przyzna-nie dodatkowego wynagrodzenia. Skarżąca złożyła na to postanowienie zażalenie. Postano-wieniem Sądu Okręgowego w W. VI Wydział Karny Odwoławczy z 23 września 2024 r. (sygn. akt […]) utrzymano w mocy zaskarżone orzeczenie, uzasadniając, że wniosku nie
OTK ZU B/2026 Ts 20/25 poz. 27 2 można uwzględnić, gdyż został złożony po upływie trzech lat od daty wydania pierwotnego rozstrzygnięcia w sprawie, a zatem po dacie przedawnienia roszczenia, które nastąpiło 13 lip-ca 2023 r. Postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 23 września 2024 r. (sygn. akt […]), wska-zane przez skarżącą jako ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie, zostało jej doręczone 2 paź-dziernika 2024 r. Skarżąca wniosła o uznanie art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 123) za niezgodny z art. 190 ust. 4 Konstytucji w ten sposób, że ogranicza możliwość uzupełnienia wynagrodzenia za pomoc prawną udzie-loną z urzędu do orzeczeń wydanych w okresie 3 lat poprzedzających wyrok Trybunału Kon-stytucyjnego z 27 lutego 2024 r., sygn. SK 90/22. Zdaniem skarżącej, w ten sposób zaskar-żony przepis narusza również art. 2 Konstytucji, a także art. 64 ust. 3 Konstytucji, wprowa-dzając ograniczenie naruszające istotne prawo własności. Skarżąca przytoczyła, jako wzorzec kontroli, art. 31 ust. 2 Konstytucji, argumentując, że zaskarżony przepis wprowadza zróżnico-wanie sytuacji prawnej nieuzasadnione przepisami prawa. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 28 stycznia 2025 r. (doręczonym skarżącej 17 lutego 2025 r.) skarżącą wezwano do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) złożenie jednego odpisu skargi konstytucyjnej; 2) doręczenie odpi-sów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, (wraz z czterema kopiami), w szczególności postanowień: a) Sądu Okręgowego w W. z 2 września 2024 r. (sygn. akt […]), b) Sądu Okręgowego w W. z 23 września 2024 r. (sygn. akt […]); 3) udokumentowanie daty doręczenia skarżącej ostatecznego orzeczenia wraz z czterema ko-piami; 4) poinformowanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orze-czenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami). W odpowiedzi na powyższe zarządzenie 24 lutego 2025 r. (data wniesienia) skarżąca skierowała do Trybunału pismo, które nie zostało podpisane. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, jeżeli skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie jej braków nie jest możliwe, gdy braki te nie zostały usunięte w terminie albo gdy skarga jest oczywiście bezzasadna. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niedopuszczalność nadania dalszego biegu ni-niejszej skardze konstytucyjnej z uwagi na przekroczenie terminu jej wniesienia. określonego w u.o.t.p.TK. Postanowienie Sądu Okręgowego w W. z 23 września 2024 r. (sygn. akt […]), wskazane przez skarżącą jako ostateczne rozstrzygnięcie w jej sprawie, zostało jej doręczone 2 października 2024 r., a więc termin wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczął bieg od tej daty. Zgodnie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczer-paniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzy-gnięcia. Skarżąca wniosła skargę 3 stycznia 2025 r., a zatem z przekroczeniem terminu okre-ślonego w u.o.t.p.TK.
OTK ZU B/2026 Ts 20/25 poz. 27 3 Okoliczność ta – w myśl art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK – stanowi samodzielną podstawę odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalsze-go biegu. 3. Wniesienie skargi konstytucyjnej uwarunkowane jest spełnieniem przez skarżącego przesłanek określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 u.o.t.p.TK, których niedochowanie uniemożliwia nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Należy także zauważyć, że zarówno skarga konstytucyjna, jak i każde pismo składane w toku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, muszą spełniać wymagania dotyczące pisma proceso-wego (art. 53 u.o.t.p.TK w związku z art. 126 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego [Dz. U. z 2024 r. poz. 1568]). Oznacza to, że powinno zawierać m.in. podpis pełnomocnika lub skarżącego, gdy spełnia on wymogi określone w art. 44 ust. 1 in fine u.o.t.p.TK. W doktrynie prawa cywilnego nie budzi wątpliwości, że dyrektywy językowe i funkcja nadana podpisowi wymagają, aby wskazywał on autora i dane, które go indywidualizują. Funkcję indywidualizującą pełni głównie nazwisko – podpis zatem powinien zawierać imię i nazwisko lub co najmniej nazwisko podpisującego, w sposób niekoniecznie czytelny, z możliwością opuszczenia kilku liter, lecz charakterystyczny dla osoby podpisanej (postanowienie z 1 lipca 2008 r., sygn. Ts 270/07, OTK ZU 1/B/2009, poz. 39). Niepodpisane pismo nie powoduje skutków prawnych związanych z jego wniesieniem. Okoliczność ta stanowi – w myśl art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – kolejną samodzielną podstawę odmowy nadania analizowanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 w związku z art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 2 Konstytucji RPart. 64 ust. 3 Konstytucji RPart. 190 ust. 4 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło