Ts 200/17
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-10-16
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może dotyczyć sposobu zastosowania przepisu w indywidualnej sprawie oraz czy wymaga wykazania ustabilizowanej wykładni przepisu?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna może dotyczyć tylko ustawy lub innego aktu normatywnego, który stanowi podstawę ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji. Trybunał Konstytucyjny nie bada konstytucyjności indywidualnych rozstrzygnięć ani sposobu zastosowania przepisu w konkretnej sprawie, chyba że wykładnia tego przepisu jest ustabilizowana, powszechna i powtarzalna. W przypadku braku takiej ustabilizowanej wykładni, zarzut musi dotyczyć samej treści przepisu, a nie jego zastosowania w indywidualnym stanie faktycznym.Stan faktyczny
Skarżący J.S. i J.S. złożyli skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. z Konstytucją RP. Skarga dotyczyła decyzji Wójta Gminy J. z 2003 r. nakazującej rozbiórkę budynku skarżących. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając, że dotyczy ona sposobu zastosowania prawa w indywidualnej sprawie oraz braku związku między zakwestionowanym przepisem a zarzutem naruszenia prawa własności. Skarżący wnieśli zażalenie, kwestionując wymóg wykazania ustabilizowanej wykładni oraz brak związku przyczynowego.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 stycznia 2020 r. Pozycja 36 POSTANOWIENIE z dnia 16 października 2019 r. Sygn. akt Ts 200/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski – przewodniczący i sprawozdawca Michał Warciński Grzegorz Jędrejek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 25 września 2018 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej J.S. i J.S., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 października 2017 r. (data nadania), J.S. i J.S. (dalej: skarżący) zarzucili niezgodność art. 89 ust. 1 i 3 usta-wy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administra-cję publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Kon-stytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowieniem z 25 września 2018 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ dotyczy ona stosowania prawa. Ponadto – i niezależnie od powyższego – stwierdził, że w sprawie nie wykazano związku pomiędzy zakwestionowanym przepisem, wydanym wobec skarżących rozstrzygnięciem a sformułowa-nym zarzutem niekonstytucyjności. Zwrócił też uwagę, że rozstrzygnięcia zostały wydane wobec skarżących w ramach postępowania nadzwyczajnego, a w takiej sytuacji nie można złożyć skargi konstytucyjnej na przepisy prawa materialnego, tylko na regulacje proceduralne dotyczące takiego postępowania. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucili Trybunałowi, po pierwsze brak podstawy prawnej żądania wykazania przez nich, że wykładnia zaskarżonego przepisu jest ustabilizowana, powszechna i powtarzalna. Według nich, zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji wystarczy, że wykładnia przyjęta przez organy stosujące prawo jest niezgodna z Konstytucją. Po drugie, skarżący zarzucili błędną interpretację zarzutów skargi konstytucyjnej i bezpod-stawne przyjęcie przez Trybunał, że brakuje związku pomiędzy zakwestionowanym przepi-sem, wydanym wobec skarżących rozstrzygnięciem a sformułowanym zarzutem niekonstytu-cyjności. W ocenie skarżących wykazano ścisły związek między przepisem a zarzutem nie-
OTK ZU B/2020 Ts 200/17 poz. 36 2 konstytucyjności. Zaskarżony przepis jest rozumiany przez organy stosujące prawo w sposób naruszający prawo własności skarżących (art. 64 ust. 1 Konstytucji), gdyż na podstawie decy-zji Wójta Gminy J. z 27 stycznia 2003 r. (znak: […]) nakazano rozbiórkę ich budynku. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK), badając przede wszystkim, czy w wydanym posta-nowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego bie-gu. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformu-łowane w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał zasadnie uznał, że skarżący złożyli skargę konstytucyjną nie na treść art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm., dalej: przepisy wprowadzające), lecz na sposób jego zastosowania w indywidualnej sprawie. Skarżący w zażaleniu potwierdzają, że kwestionują treść przepisu ustaloną w drodze wykład-ni. Nie negują, że argumentacja skargi konstytucyjnej zmierzała do wykazania, iż Naczelny Sąd Administracyjny – wbrew treści przepisu – uznał, że decyzja Wójta Gminy J. (dalej: wójt) z 27 stycznia 2003 r. (znak: […]) nie została wydana przez niewłaściwy organ, co do-prowadziło do naruszenia konstytucyjnych praw podmiotowych skarżących. Skarżący nietrafnie kwestionują stanowisko Trybunału, zgodnie z którym skarga zo-stała sporządzona z naruszeniem art. 79 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK. Skarżący wskazują, że przepis Konstytucji nie uzależnia prawa wniesienia skargi konsty-tucyjnej od wykazania, iż treść przepisu ustawy zastosowanej przez organy stosujące prawo ma znaczenie nadane mu przez ustabilizowaną, powtarzalną i powszechną metodę wykładni. Trybunał stwierdza, że w świetle art. 79 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tylko „ustawa lub inny akt norma-tywny”. Akty te muszą stanowić podstawę ostatecznego orzeczenia sądu (lub organu admini-stracji publicznej) o wolnościach i prawach skarżących. Oznacza to, że do kognicji Trybunału należy badanie jedynie przepisów będących podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia, a nie ich wykładni w indywidualnej sprawie. Istniejący w tym zakresie wyjątek dotyczy właśnie utrwa-lenia, ustabilizowania i upowszechnienia określonego sposobu rozumienia danego przepisu w praktyce. W takim wypadku, zgodnie z tą ustaloną praktyką, przedmiotem kontroli konsty-tucyjnej jest norma prawna dekodowana z danego przepisu. Zasadnie więc uznał Trybunał, że przedmiotem kontroli nie może stać się indywidual-ny i jednostkowy akt zastosowania przepisu, ponieważ pozostawałoby to w sprzeczności z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Przedmiotem skargi może być tylko normatywna podstawa osta-tecznego rozstrzygnięcia, a nie kwestia konstytucyjności samego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżących, Trybunał nie dostrzega związku między przepisem, a zarzutem niekonstytucyjności, gdyż art. 89 ust. 1 i 3 przepisów wprowadzających stanowił jedynie podstawę do przejęcia kompetencji kierownika urzędu rejonowego przez starostę oraz dalszą aktualność porozumień już zawartych przez gminy z organami administracji rządowej. Natomiast zarzut niekonstytucyjności stawiany przez skarżących dotyczy prawa własności, jakoby naruszonego wydaniem wobec skarżących nakazu rozbiórki budynku.
OTK ZU B/2020 Ts 200/17 poz. 36 3 Tymczasem decyzja wójta z 27 stycznia 2003 r. nie była przyczyną – jak twierdzą skarżący – naruszenia ich prawa do własności przez wszczęcie postępowania nakazującego rozbiórkę budynku. Powyższa decyzja była jedynie sprzeciwem do zgłoszenia zamiaru budo-wy dokonanego przez skarżących, a nie decyzją o odmowie wydania pozwolenia na budowę. Skarżący natomiast wybudowali obiekt, pomimo otrzymania decyzji o odmowie wydania pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego zgodnie z art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK postanawia jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 64 ust. 1 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło