Ts 200/17
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2018-09-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może dotyczyć sposobu zastosowania przepisu w indywidualnej sprawie oraz czy w postępowaniu nadzwyczajnym dopuszczalna jest skarga na przepisy prawa materialnego?Ratio decidendi
Trybunal Konstytucyjny odmawia nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ skarżący kwestionują sposób zastosowania przepisu w indywidualnej sprawie, a nie jego treść. Trybunał nie jest sądem prawa w rozumieniu kontroli praktyki stosowania prawa przez sądy, chyba że doszło do utrwalenia wadliwej wykładni. Ponadto, w postępowaniu nadzwyczajnym dopuszczalna jest skarga na regulacje proceduralne, a nie materialne.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę konstytucyjną przeciwko art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zarzucając jej niezgodność z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji. Sprawa wynikała z decyzji wójta z 2003 r. dotyczącej budowy budynku gospodarczego, której ważność była kwestionowana w postępowaniu nadzwyczajnym przed organami administracji i sądami administracyjnymi. Skarżący twierdzili, że porozumienie z 1990 r., na podstawie którego wydano decyzję, nie mogło obowiązywać po wejściu w życie nowych przepisów.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 10 stycznia 2020 r. Pozycja 35 POSTANOWIENIE z dnia 25 września 2018 r. Sygn. akt Ts 200/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.S. i J.S. w sprawie zgodności: art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowa-dzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.) z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 19 października 2017 r. (data nadania), J. S. i J. S. (dalej: skarżący) zarzucili niezgodność art. 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm., dalej: przepisy wprowadzające) z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji. Skargę konstytucyjną wniesiono w związku z następującą sprawą. W decyzji z 27 stycznia 2003 r. (znak: […]) Wójt Gminy J. (dalej: wójt) złożył sprzeciw wobec zgłoszonego przez skarżącego zamiaru budowy budynku gospodarczego. Skarżący złożyli wniosek do Wojewody Małopolskiego (dalej: wojewoda) o stwierdzenie nie-ważności tej decyzji, wskazując na wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (ówcześnie: Dz. U. Nr 89 poz. 414, ze zm.; obecnie: Dz. U z 2018 r. poz. 1202, ze zm., dalej: prawo budowlane). W decyzji z 2 września 2013 r. wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. W decyzji z 23 lipca 2014 r. (znak: […]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wojewody oraz stwierdził, że decyzja wójta nie została wydana z naruszeniem art. 30 ust. 1a i 2 prawa budowlanego ani nie wystąpiły przesłanki z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (ówcześnie: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2017 r.
OTK ZU B/2020 Ts 200/17 poz. 35 2 poz. 1257). Na decyzję GINB skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Admi-nistracyjnego w W. (dalej: WSA), która została oddalona wyrokiem z 17 czerwca 2015 r. (sygn. akt […]). Od powyższego wyroku skarżący wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA), oddaloną wyrokiem z 8 czerwca 2017 r. (sygn. akt. […]). W uzasadnieniu NSA podzielił ocenę WSA, że „decyzja z dnia 27 stycznia 2003 r. wydana przez Wójta Gminy nie została wydana przez organ niewłaściwy. Uprawnienie do jej wydania wynikało bowiem z art. 82a [p]rawa budowlanego i zawartego Porozumienia w sprawie powierzenia organom gminy prowadzenia niektórych spraw z zakresu admi-nistracji rządowej zawartego w K. dnia 27 grudnia 1990 r. między Kierownikiem Urzędu Rejonowego w K. a Wójtem Gminy J., w brzmieniu nadanym mu Porozumieniem z dnia 30 grudnia 1994 r., a mianowicie ust. 1 pkt 2 lit. e (…) oraz w powiązaniu z art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego pozostawały bezzasadne. Podobnie należało ocenić zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 i 3 [przepisy wprowadzające], który to przepis dawał jedynie podstawę do przyjęci[a] kompetencji kierownika urzędu rejonowego przez starostę oraz dalszą aktualność zawartych Porozumień”. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełno-mocnikowi skarżących 19 lipca 2017 r. Skarżący, powołując się na wykładnie literalną i logiczną, zarzucili, że zaskarżony „przepis rozumiany w sposób przedstawiony przez powyższe orzeczenia stanowi o naruszeniu praw podmiotowych skarżącego”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym podczas, którego Trybunał bada, czy spełnia ona przepisane prawem wymogi formalne. 2. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga nie kwalifikuje się do rozpoznania me-rytorycznego. 3. Zarzut skarżących dotyczy art. 89 ust. 1 i 3 przepisów wprowadzających. Przepisy te stanowią odpowiednio: – „Porozumienia zawarte przez gminy z organami administracji rządowej w zakresie przejęcia przez te gminy określonych w porozumieniach zadań i kompetencji wraz ze środ-kami na ich realizację, z zastrzeżeniem ust. 4, pozostają w mocy, z tym, że w prawa i obo-wiązki organów administracji rządowej działających na podstawie ustawy o terenowych or-ganach rządowej administracji ogólnej wstępują te organy i podmioty, które z dniem 1 stycz-nia 1999 r. przejęły zadania i kompetencje będące przedmiotem porozumienia”(ust. 1); – „Porozumienia, o których mowa w ust. 1, obowiązują do czasu ich rozwiązania, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej” (ust. 3). Skarżący uważają, że niezgodne z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji jest rozumienie zaskarżonej regulacji, zgodnie z którym porozumienie zawarte 27 grudnia 1990 r. (a więc przed 1 stycznia 1999 r.) przez wójta uważa się za obowiązujące i mogące stać się podstawą wydania przezeń decyzji. Zdaniem skarżących „od dnia 1 stycznia 1999 r., a na pewno od dnia 30 maja 2001 r., nie mogły obowiązywać wcześniejsze porozumienia określone w art. 89 [przepisów wprowa-dzających]”. 4. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarżący kwestionują w istocie nie treść art. 89 ust. 1 i 3 przepisów wprowadzających, lecz
OTK ZU B/2020 Ts 200/17 poz. 35 3 sposób jego zastosowania w indywidualnej sprawie. Argumentacja skarżących zasadniczo zmierza do wykazania, że Naczelny Sąd Administracyjny – wbrew treści przepisu – uznał po-rozumienie z 27 grudnia 1990 r., zmienione porozumieniem z 30 grudnia 1994 r., za obowią-zujące i dające wójtowi podstawę do wydania decyzji z 27 stycznia 2003 r., co doprowadziło do naruszenia konstytucyjnych praw podmiotowych skarżących. Tymczasem tak sformułowany zarzut nie może być rozpoznany przez Trybunał Kon-stytucyjny. Trybunał nie pełni bowiem funkcji kolejnej instancji odwoławczej ani nie bada zgodności z prawem i słuszności rozstrzygnięć podjętych przez orzekające organy i sądy. Je-go kontroli nie podlega prawidłowość ustaleń dokonanych przez organy administracji pu-blicznej oraz sądy, wydana przez nie ocena ani też sposób prowadzenia postępowania czy też zastosowanie lub odmowa zastosowania obowiązujących przepisów, ale jedynie konstytucyj-ność tych przepisów. Trybunał Konstytucyjny jest bowiem sądem prawa, a nie organem sprawującym nadzór judykacyjny nad sądami. Praktyka stosowania prawa, w tym również ta wadliwie ukształtowana, zasadniczo pozostaje poza zakresem kontroli Trybunału Konstytucyjnego. Wyjątek w tym zakresie sta-nowi sytuacja, w której dochodzi do utrwalenia, ustabilizowania i upowszechnienia określo-nego sposobu rozumienia danego przepisu w praktyce jego stosowania, a tym samym do na-dania mu przez organy stosujące prawo określonego znaczenia. W takim wypadku przedmio-tem kontroli konstytucyjności jest norma prawna dekodowana z danego przepisu zgodnie z ustaloną praktyką (zob. postanowienia TK: z 4 grudnia 2000 r., sygn. akt SK 10/99, OTK ZU nr 8/2000, poz. 300; z 21 września 2005 r. sygn. akt SK 32/04, OTK ZU nr 8/A/2005, poz. 95 oraz wyroki TK: z 3 października 2000 r., sygn. akt K 33/99, OTK ZU nr 6/2000, poz. 188; z 31 marca 2005 r., sygn. akt SK 26/02, OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 29). Ujawnienie takiej zależności pomiędzy sferami stanowienia i stosowania prawa wymaga jednakże każdo-razowo stwierdzenia, że rzeczywiście mamy do czynienia z taką właśnie powtarzalną i po-wszechną metodą wykładni określonego przepisu. Skarżący nie przedstawili jednak takiej ar-gumentacji. 5. Mając powyższe na uwadze, Trybunał stwierdza, że skarga konstytucyjna dotyczy stosowania prawa, co wyklucza możliwość nadania jej dalszego biegu. W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK przedmiotem skargi konstytu-cyjnej może być bowiem tylko akt normatywny. 6. Ponadto – i niezależnie od powyższego – Trybunał stwierdza, że w niniejszej spra-wie brak jest związku pomiędzy zakwestionowanym przepisem, wydanym wobec skarżących rozstrzygnięciem, a sformułowanym zarzutem niekonstytucyjności (zob. np. postanowienie TK z 5 kwietnia 2018 r., sygn. Ts 65/17, OTK ZU B/2018, poz. 88 i cytowane tam orzecze-nia). Skarżący zarzucili bowiem niezgodność art. 89 ust. 1 i 3 przepisów wprowadzających z art. 64 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji. Zaskarżony przepis dotyczy obowiązy-wania porozumień zawartych przez gminy i uprawnień do wydawania decyzji. Wzorce kon-troli traktują natomiast o prawie do ochrony własności (art. 64 ust. 1 Konstytucji), zasadę de-mokratycznego państwa (art. 2 Konstytucji) oraz zasadę legalizmu (art. 7 Konstytucji). W ni-niejszej sprawie rozstrzygnięcia wydane wobec skarżących zostały w ramach postępowania nadzwyczajnego, więc w takiej sytuacji nie można złożyć skargi konstytucyjnej na przepisy prawa materialnego, tylko na regulacje proceduralne dotyczące postępowania nadzwyczajne-go. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK, Trybunał postanowił odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu.
OTK ZU B/2020 Ts 200/17 poz. 35 4 POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącym przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 64 ust. 1 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło