Ts 203/23

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 stycznia 2025 r. Pozycja 2 POSTANOWIENIE z dnia 10 września 2024 r. Sygn. akt Ts 203/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej F.T. o zbadanie zgodności: art. 626 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 37, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim „nie przewi-duje możliwości dodatkowego ustalenia wysokości kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz przyznania ich na rzecz obrońcy z urzędu przez sąd orzekający, po uprawomocnieniu się orzeczenia określającego wysokość tych kosztów, w sytuacji gdy podstawą takiego dodatkowego ustalenia wysokości kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu jest wyrok Trybunału Konstytu-cyjnego potwierdzający niezgodność z Konstytucją RP przepisów rozporządze-nia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponosze-nia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 18, ze zm.) przez to, że wskaza-ne w tych przepisach stawki dla adwokatów ustanowionych obrońcami z urzędu są niższe od stawek w tych samych sprawach dla adwokatów ustanowionych obrońcami z wyboru”, z art. 190 ust. 4 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytu-cji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 18 lipca 2023 r. (data nadania) F.T. (dalej: skarżący), działający w imieniu własnym, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktyczne-go. Sąd Rejonowy w G. (dalej: Sąd Rejonowy) postanowieniem z 23 marca 2022 r. (sygn. akt […]) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego jako obrońcy z urzędu kwotę 600 zł powiększoną o podatek od towarów i usług (dalej: VAT) w kwocie 138 zł (tj. łącznie kwotę 738 zł) tytułem udziału w postępowaniu przygotowawczym i w postępowaniu przed sądem. OTK ZU B/2025 Ts 203/23 poz. 2 2 Skarżący wniósł o uzupełnienie powyższego postanowienia przez przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w dodatkowej kwocie 600 zł z VAT (łącznie 738 zł). Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z 6 lutego 2023 r. (sygn. akt jw.) nie uwzględnił wniosku skarżącego. Po rozpoznaniu jego zażalenia na to orzeczenie Sąd Okręgowy w N. postanowieniem z 5 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]) utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu skargi konstytucyjnej skarżący wskazał, że sądy powszechne, w tym sąd, który wydał orzeczenie będące podstawą wystąpienia ze skargą konstytucyjną, nie re-spektują wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 grudnia 2022 r. wydanego w sprawie o sygn. SK 78/21 (dalej: wyrok Trybunału Konstytucyjnego), dotyczącego braku podstaw różnicowania wysokości wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników procesowych usta-nowionych z wyboru i z urzędu, i odmawiają przyznawania obrońcom z urzędu wynagrodze-nia w dodatkowej kwocie z uwagi na brak w treści zaskarżonego przepisu normy, która prze-widywałaby taką możliwość. Skarżący twierdzi, że nie przysługuje mu środek prawny o cha-rakterze zwyczajnym umożliwiający żądanie wydania nowego rozstrzygnięcia kosztowego, opartego na stanie prawnym ukształtowanym na skutek wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego; nie może on również domagać się wznowienia postępowania w trybie art. 190 ust. 4 Konstytucji. Narusza to, jego zdaniem, przysługujące mu prawo do sprawiedli-wego, jawnego i niezależnego rozpatrzenia jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez niezawisły sąd (art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji), a także prawa majątkowe – przez niedopuszczalne zróżnicowanie wynagrodzenia skarżącego jako obrońcy z urzędu i wy-nagrodzenia przewidzianego dla pełnomocników z wyboru za udzielenie pomocy prawnej obejmującej takie same czynności (art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna spełnia przesłanki warun-kujące przekazanie jej do rozpoznania merytorycznego, gdyż: – została sporządzona i wniesiona przez adwokata działającego w imieniu własnym (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK); – wyczerpano przysługującą skarżącemu drogę prawną, ponieważ postanowienie Sądu Okrę-gowego w N. z 5 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie Sądu Okręgowego), wskazane jako orzeczenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, jest prawomoc-ne i nie przysługują od niego zwykłe środki zaskarżenia (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK); – dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż odpis postanowienia Sądu Okręgowego został doręczony skarżącemu 19 kwietnia 2023 r. (co udokumentowano zgodnie z wymogiem przewidzianym w art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK), a skarga została wniesiona do Trybunału 18 lipca 2023 r.; – określono przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK); – wskazano, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób, zdaniem skarżącego, zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK); – przedstawiono uzasadnienie sformułowanych zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK) oraz stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK). OTK ZU B/2025 Ts 203/23 poz. 2 3 W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowiono jak w sentencji.